Monsoon Update : इस्रोच्या सॅटेलाइट चित्रांनी वाढवली चिंता! देशाच्या दोन तृतीयांश भागावर पावसाचे ढग; महाराष्ट्रातील 23 जिल्ह्यांना मुसळधार पावसाचा इशारा
देशभरात मान्सूनने पुन्हा एकदा जोरदार पुनरागमन केले असून, आगामी दोन ते तीन दिवस अतिशय महत्त्वाचे ठरणार आहेत. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (इस्रो)च्या INSAT-3DR उपग्रहाने पाठवलेल्या नव्या उपग्रह छायाचित्रांमध्ये भारताच्या मोठ्या भूभागावर दाट मान्सूनचे ढग पसरल्याचे स्पष्ट दिसून आले आहे. या पार्श्वभूमीवर भारतीय हवामान विभागाने (IMD) अनेक राज्यांसाठी मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा इशारा जारी केला आहे. विशेष म्हणजे महाराष्ट्रातील तब्बल 23 जिल्ह्यांना यलो अलर्ट देण्यात आला असून नागरिकांनी आवश्यक खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
इस्रोच्या उपग्रहातून स्पष्ट झाले मान्सूनचे चित्र
इस्रोच्या INSAT-3DR उपग्रहातून मिळालेल्या ताज्या छायाचित्रांनुसार भारताच्या सुमारे 60 ते 70 टक्के भूभागावर मान्सूनचे ढग पसरले आहेत. उत्तर भारतापासून पूर्व भारत आणि मध्य भारतापर्यंत ढगांची दाटी वाढल्याचे या चित्रांमध्ये दिसून येत आहे. जम्मू-काश्मीरपासून गंगेच्या खोऱ्यापर्यंत, तसेच बिहार, पश्चिम बंगाल आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये ढगांचे मोठे आवरण तयार झाले आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, ही स्थिती सक्रिय मान्सूनची असून पुढील काही दिवसांत देशाच्या मोठ्या भागात जोरदार पावसाची शक्यता आहे. त्यामुळे हवामान विभाग परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवून आहे.
Related News
देशातील अनेक राज्यांमध्ये अतिवृष्टीचा इशारा
भारतीय हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पंजाब, उत्तर प्रदेश, बिहार, पश्चिम बंगाल तसेच ईशान्य भारतातील काही राज्यांमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे. काही ठिकाणी कमी वेळात मोठ्या प्रमाणात पाऊस होण्याची शक्यता असल्याने पूरस्थिती, पाणी साचणे आणि वाहतूक विस्कळीत होण्याचा धोका व्यक्त करण्यात आला आहे.
याशिवाय डोंगराळ भागात भूस्खलनाचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे स्थानिक प्रशासनाला सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
महाराष्ट्रात पुन्हा पावसाचा जोर
महाराष्ट्रातही गेल्या काही दिवसांपासून पावसाचा जोर वाढताना दिसत आहे. कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक भागांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. राज्यातील विविध भागांत मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि जोरदार वाऱ्यासह पावसाचा अंदाज असल्याने नागरिकांनी विशेष काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
भारतीय हवामान विभागाने राज्यातील 23 जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी केला आहे. या जिल्ह्यांमध्ये स्थानिक पातळीवर जोरदार पाऊस, विजांचा कडकडाट आणि काही ठिकाणी वादळी वारे वाहण्याची शक्यता आहे.
या जिल्ह्यांना यलो अलर्ट
हवामान विभागाने पुणे, नाशिक, परभणी, जालना, बीड, नांदेड, हिंगोली, सोलापूर, लातूर, अमरावती, बुलढाणा, नागपूर, चंद्रपूर, गडचिरोली, धाराशिवसह अनेक जिल्ह्यांना यलो अलर्ट जारी केला आहे. याशिवाय कोकणातील काही भाग आणि मध्य महाराष्ट्रातील घाट परिसरातही पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता आहे.
या भागांमध्ये नागरिकांनी नदी, नाले आणि धरण परिसरात जाणे टाळावे तसेच अत्यावश्यक कामाशिवाय बाहेर पडताना हवामानाचा अंदाज तपासावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
हवामान बदलाचा वाढता परिणाम
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या काही वर्षांत हवामानाच्या स्वरूपात मोठे बदल झाले आहेत. पूर्वी नियमित आणि संतुलित स्वरूपात पडणारा पाऊस आता अल्प कालावधीत अतिवृष्टीच्या स्वरूपात कोसळत आहे. काही भागांत मुसळधार पाऊस तर काही भागांत दीर्घकाळ दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होत असल्याचे चित्र आहे.
तापमानवाढ, समुद्राच्या पृष्ठभागावरील बदल आणि जागतिक हवामान बदल (Climate Change) यामुळे मान्सूनच्या पावसाच्या पद्धतीत मोठा बदल झाल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळे हवामानाचा अंदाज आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करणे अधिक महत्त्वाचे झाले आहे.
नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
मुसळधार पावसाचा इशारा लक्षात घेता नागरिकांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
- हवामान विभागाच्या अधिकृत सूचनांवर लक्ष ठेवा.
- विजांच्या कडकडाटावेळी झाडाखाली किंवा मोकळ्या मैदानात उभे राहणे टाळा.
- पाणी साचलेल्या रस्त्यांवरून वाहन चालवताना विशेष सावधगिरी बाळगा.
- नदी, ओढे, धबधबे आणि पूरग्रस्त भागात जाणे टाळा.
- मोबाईल चार्ज ठेवावा आणि आवश्यक वस्तूंचा साठा तयार ठेवावा.
- स्थानिक प्रशासनाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे.
पुढील काही दिवस महत्त्वाचे
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पुढील 48 ते 72 तासांत मान्सून अधिक सक्रिय राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रासह देशातील अनेक राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाचा जोर कायम राहू शकतो. शेती, वाहतूक आणि जनजीवनावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनानेही आपत्कालीन यंत्रणा सज्ज ठेवण्यास सुरुवात केली आहे.
दरम्यान, इस्रोच्या उपग्रह छायाचित्रांमुळे मान्सूनच्या हालचालींचे अधिक स्पष्ट चित्र समोर आले असून, हवामान विभाग त्यावर सातत्याने लक्ष ठेवून आहे. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ अधिकृत हवामान अंदाज आणि प्रशासनाच्या सूचनांनुसारच निर्णय घ्यावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
