माऊलींसाठी रांगोळीच्या दिव्य पायघड्या, तरुणीच्या भक्तीने वारकरी भारावले
पुणे: आषाढी वारी म्हणजे केवळ पायी चालत पंढरपूर गाठण्याचा प्रवास नाही, तर श्रद्धा, सेवा, समर्पण आणि भक्तीचा अनोखा संगम आहे. संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वर माऊलींच्या पालखी सोहळ्यात हजारो वारकरी विठ्ठलनामाचा गजर करत पंढरपूरकडे मार्गक्रमण करत असताना अनेक सेवाभावी हात त्यांच्यासोबत असतात. कोणी वारकऱ्यांना अन्नदान करते, कोणी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करते, तर कोणी वैद्यकीय सेवा देत असते. मात्र, या सर्व सेवांमध्ये पुणे जिल्ह्यातील मंचर येथील राजश्री भागवत जुन्नरकर यांची सेवा विशेष लक्ष वेधून घेत आहे.
गेल्या 15 वर्षांपासून त्या माऊलींच्या पालखी मार्गावर आकर्षक आणि भक्तीभाव व्यक्त करणाऱ्या रांगोळी काढत आहेत. त्यांच्या रांगोळ्यांमुळे पालखी मार्ग अधिक सुंदर, प्रसन्न आणि भक्तिमय बनत असून, वारकरी आणि भाविकही त्यांच्या या सेवेला मनापासून दाद देत आहेत.
Related News
15 दिवसांचा सेवासंकल्प
राजश्री भागवत जुन्नरकर या व्यावसायिक रांगोळी कलाकार आहेत. वर्षभर त्या विविध ठिकाणी कलात्मक रांगोळ्या साकारतात. मात्र आषाढी वारी सुरू झाली की त्या आपले सर्व व्यावसायिक काम थांबवतात आणि पूर्ण वेळ माऊलींच्या सेवेसाठी समर्पित करतात.
आळंदीपासून पंढरपूरपर्यंतचा जवळपास पंधरा दिवसांचा प्रवास त्या पालखीसोबत करत असतात. मार्गात जिथे योग्य जागा मिळेल तिथे त्या आकर्षक, मोठ्या आणि धार्मिक संदेश देणाऱ्या रांगोळ्या काढतात. या रांगोळ्यांमधून वारकरी परंपरा, संतांचे विचार, विठ्ठलभक्ती आणि समाजप्रबोधनाचे संदेशही दिले जातात.
पालखी मार्ग बनतो रंगोत्सव
पालखी पुढे सरकण्यापूर्वी राजश्री विविध रंगांच्या साहाय्याने सुंदर कलाकृती साकारतात. काही रांगोळ्यांमध्ये विठ्ठल-रखुमाईची प्रतिमा असते, तर काहींमध्ये संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, वारकरी दिंडी, भगवा ध्वज, तुळशी वृंदावन, टाळ-मृदुंग आणि ‘ज्ञानोबा-तुकाराम’ अशा संदेशांचे सुंदर चित्रण केलेले असते.
त्यांच्या प्रत्येक रांगोळीत भक्तीचा भाव आणि कलात्मकतेचा सुंदर मिलाफ दिसून येतो. त्यामुळे वारकरी काही क्षण थांबून त्या रांगोळ्यांचे दर्शन घेतात आणि त्यानंतरच पुढे मार्गक्रमण करतात.
कोणताही मोबदला नाही
राजश्री यांच्या या सेवेची सर्वात मोठी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे त्या ही सेवा पूर्णपणे निशुल्क करतात. कोणत्याही प्रकारचा आर्थिक मोबदला किंवा प्रसिद्धीची अपेक्षा न ठेवता त्या गेली दीड दशक ही सेवा अखंडपणे करत आहेत.
त्यांच्या मते, ही सेवा करताना थकवा जाणवत नाही. उलट माऊलींची कृपा असल्याची अनुभूती मिळते. “ही सेवा माझ्याकडून माऊलीच करून घेतात,” अशी भावना त्या व्यक्त करतात.
‘ही कला मी कुठेही शिकले नाही’
राजश्री सांगतात की त्यांनी रांगोळीचे कोणतेही औपचारिक प्रशिक्षण घेतलेले नाही. ही कला त्यांना माऊलींच्या कृपेने लाभली असून, प्रत्येक वर्षी नव्या कल्पना आणि नवे संदेश रांगोळ्यांच्या माध्यमातून साकारण्याचा त्या प्रयत्न करतात.
त्यांच्या या विधानामुळे अनेक वारकऱ्यांच्या श्रद्धेला आणखी बळ मिळते. भक्ती आणि कला यांचा सुंदर संगम त्यांच्या कामातून अनुभवायला मिळतो.
वारकरी आणि भाविकांकडून कौतुकाचा वर्षाव
पालखी मार्गावरून जाणारे हजारो वारकरी राजश्री यांच्या रांगोळ्यांचे दर्शन घेतात. अनेक जण त्यांच्या कलाकृतींचे छायाचित्र आणि व्हिडिओ काढून सोशल मीडियावर शेअर करत आहेत. त्यामुळे त्यांच्या या सेवेची माहिती राज्यभर पोहोचत आहे.
अनेक वारकऱ्यांनी त्यांच्या निस्वार्थ सेवेला खरी भक्ती असे संबोधले आहे. केवळ रंगांनी नव्हे तर श्रद्धेने सजवलेला हा पालखी मार्ग प्रत्येकाच्या मनात वेगळीच छाप सोडत आहे.
वारकरी परंपरेतील सेवाभावाचा आदर्श
आषाढी वारीची परंपरा शेकडो वर्षांपासून सुरू आहे. या वारीत सहभागी होणाऱ्या प्रत्येकासाठी सेवा हीच खरी पूजा मानली जाते. अन्नदान, पाण्याची व्यवस्था, वैद्यकीय मदत, स्वच्छता, वाहतूक नियोजन अशा अनेक प्रकारच्या सेवा दरवर्षी केल्या जातात.
राजश्री भागवत जुन्नरकर यांनी निवडलेली रांगोळी सेवा या परंपरेला एक वेगळी कलात्मक दिशा देणारी ठरत आहे. त्यांच्या रांगोळ्या केवळ सजावट नसून त्या वारकरी संस्कृती, संतांचे विचार आणि सामाजिक संदेश प्रभावीपणे मांडणारे माध्यम बनल्या आहेत.
पंढरपूरपर्यंत सुरू राहणार सेवा
राजश्री यांनी यंदाही आळंदीपासून सुरू केलेला रांगोळी सेवासंकल्प पंढरपूरपर्यंत अखंडपणे सुरू ठेवण्याचा निर्धार केला आहे. पालखी जिथे जाईल तिथे त्या रांगोळ्यांच्या माध्यमातून माऊलींचे स्वागत करणार आहेत.
त्यांच्या या उपक्रमामुळे अनेक तरुण-तरुणींनाही प्रेरणा मिळत असून, समाजासाठी आणि संस्कृतीसाठी काहीतरी वेगळे करण्याची भावना निर्माण होत आहे.
भक्ती, कला आणि सेवाभावाचा संगम
आजच्या धावपळीच्या जीवनात निस्वार्थ सेवा करणारी माणसे दुर्मिळ होत चालली आहेत. अशा काळात राजश्री भागवत जुन्नरकर यांच्यासारखी तरुणी गेली 15 वर्षे सातत्याने माऊलींच्या रांगोळी सेवेसाठी वेळ, श्रम आणि कला अर्पण करत आहे. त्यामुळे त्यांचे कार्य केवळ कौतुकास्पदच नाही, तर प्रेरणादायीही ठरत आहे.
आषाढी वारी ही केवळ धार्मिक यात्रा नसून समाजात प्रेम, समता, सेवा आणि भक्तीचा संदेश देणारा महोत्सव आहे. राजश्री यांच्या रांगोळ्यांनी या संदेशाला रंगांची सुंदर जोड दिली असून, माऊलींच्या पालखी मार्गावर उभ्या राहणाऱ्या प्रत्येक भाविकाच्या मनात भक्तीचा नवा रंग भरला आहे.
