भारताची लष्करी ताकद पुन्हा सिद्ध; ब्रह्मोस मिसाईलसाठी वाढली जागतिक मागणी
ब्रह्मोस मिसाईल : भारताची संरक्षण क्षमता आणि स्वदेशी शस्त्रनिर्मितीची ताकद पुन्हा एकदा जगासमोर ठळकपणे आली आहे. सुपरसॉनिक ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राच्या वाढत्या जागतिक मागणीमुळे भारताच्या संरक्षण उद्योगाला मोठी चालना मिळत असून, फिलीपीन्स आणि व्हिएतनामनंतर आता इंडोनेशियानेही ब्रह्मोस खरेदीसाठी भारतासोबत महत्त्वाचा करार केला आहे. संरक्षण क्षेत्रातील हा करार केवळ आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा नसून भारताच्या वाढत्या सामरिक प्रभावाचाही पुरावा मानला जात आहे.
भारतीय संरक्षण उद्योग गेल्या काही वर्षांत मोठ्या वेगाने पुढे जात आहे. ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ या धोरणांमुळे भारताने केवळ स्वतःची संरक्षण क्षमता मजबूत केली नाही, तर जागतिक संरक्षण बाजारातही आपले स्थान निर्माण केले आहे. त्यात ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राला मिळणारी आंतरराष्ट्रीय पसंती भारतासाठी मोठी उपलब्धी मानली जात आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, इंडोनेशियाने भारताकडून ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र प्रणाली खरेदी करण्यासाठी सुमारे 200 मिलियन डॉलर किमतीचा करार केला आहे. हा करार ब्रह्मोस एअरोस्पेस आणि इंडोनेशियाच्या संरक्षण मंत्रालयादरम्यान झाला असल्याचे सूत्रांनी सांगितले आहे. या करारानंतर इंडोनेशिया ब्रह्मोस खरेदी करणारा तिसरा मोठा देश ठरणार आहे.
Related News
10 सरकारी अधिकाऱ्यांवर लोकायुक्तांचा धडाकेबाज प्रहार! सोनं, रोख रक्कम आणि बेहिशेबी संपत्तीचा संशय
मिसिंग लिंक वादावर मुख्यमंत्र्यांचा जोरदार पलटवार; ‘1000 खोटारडे मेल्यानंतर…’ विधानाने सभागृह दणाणलं
4 जणांचा धक्कादायक मृत्यू! साताऱ्यात विजेच्या शॉकने संपलं संपूर्ण कुटुंब; हृदयद्रावक घटनेने महाराष्ट्र हादरला
ट्रम्पांचा धक्कादायक यू-टर्न! युद्धविराम संपला; 5 मोठे परिणाम, जगभर चिंता वाढली
नागपूर Crime: १८२ CCTV, AI आणि १ चिप्सचं पाकीट; ६५ वर्षीय महिलेच्या अत्याचार-खून प्रकरणाचा धक्कादायक उलगडा
पिंपरी-चिंचवडमध्ये इमारत कोसळली; 15 जण ढिगाऱ्याखाली अडकल्याची भीती, बचावासाठी 3 पथके तैनात
पुण्यात भीषण दुर्घटना: पिंपरी-चिंचवडमध्ये वेस्ट टू एनर्जी प्रकल्पाची इमारत कोसळली, 14 जण अडकल्याची धक्कादायक भीती | 5 मोठे अपडेट्स
लाडकी बहीण योजनेत मोठा दिलासा! ₹1,500 वर वाढीची शिफारस; जाणून घ्या 7 मोठे अपडेट्स
धक्कादायक! अविनाश नरणे प्रकरणातील 10 मोठे खुलासे; पत्नीच्या हत्येप्रकरणी फर्स्ट-डिग्री मर्डरचा आरोप
7 मोठे संकेत: ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा करार संपल्याचे जाहीर केले, जगाची चिंता वाढली
लॉरेन्स बिश्नोई गँगवर अमेरिकेचा निर्णायक प्रहार, ‘ऑपरेशन हार्ड बॉल’मध्ये 24 जण अटकेत
5 धक्कादायक प्रकार: एकतर्फी प्रेमातून तरुणाचा संताप, लग्नास नकार मिळताच तरुणीचा पाठलाग आणि सोशल मीडियावर छळ
या करारामध्ये केवळ क्षेपणास्त्रेच नव्हे, तर संपूर्ण संरक्षण प्रणालीचा समावेश आहे. यात चार मोबाईल ऑटोनॉमस लॉन्चर, 12 रेडी-टू-फायर क्षेपणास्त्रे, कमांड पोस्ट, आधुनिक रडार प्रणाली आणि आवश्यक लष्करी वाहने यांचाही समावेश असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे इंडोनेशियाच्या सागरी सुरक्षेला मोठी बळकटी मिळणार असल्याचे मानले जात आहे.
यापूर्वी 2022 मध्ये फिलीपीन्सने भारतासोबत सुमारे 375 मिलियन डॉलर किमतीचा ब्रह्मोस करार केला होता. त्या कराराअंतर्गत अँटी-शिप क्षेपणास्त्र प्रणालीची यशस्वी डिलिव्हरीही पूर्ण करण्यात आली आहे. त्यानंतर व्हिएतनामसोबतही सुमारे 629 मिलियन डॉलर किमतीचा करार झाल्याची माहिती समोर आली होती. आता इंडोनेशियाच्या करारामुळे भारताच्या संरक्षण निर्यातीत आणखी मोठी भर पडणार आहे.
ब्रह्मोस हे जगातील सर्वात वेगवान सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्रांपैकी एक मानले जाते. हे क्षेपणास्त्र जमिनीवरून, समुद्रातून तसेच हवाई दलाच्या लढाऊ विमानांमधूनही डागता येते. अचूक लक्ष्यभेदन क्षमता, अत्यंत वेगवान हालचाल आणि आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे जगातील अनेक देशांनी या क्षेपणास्त्राबाबत रस दाखवला आहे.
भारताने गेल्या काही वर्षांत संरक्षण निर्यातीत मोठी झेप घेतली आहे. पूर्वी भारत हा संरक्षण सामग्री आयात करणारा देश म्हणून ओळखला जात होता. मात्र आता परिस्थिती बदलली असून भारत अनेक अत्याधुनिक संरक्षण उपकरणांची निर्यात करत आहे. ब्रह्मोस ही त्यातील सर्वात यशस्वी संरक्षण प्रणाली मानली जात आहे.
दरम्यान, संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, आशिया-प्रशांत प्रदेशातील बदलते सामरिक समीकरण लक्षात घेता अनेक देश आधुनिक क्षेपणास्त्र प्रणाली खरेदी करण्यावर भर देत आहेत. समुद्री सीमांचे संरक्षण, सागरी सुरक्षा आणि संभाव्य धोक्यांचा सामना करण्यासाठी ब्रह्मोससारख्या अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रांना मोठी मागणी निर्माण झाली आहे.
भारताच्या संरक्षण उद्योगासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. ब्रह्मोससारख्या अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रांना मिळणारी जागतिक मागणी भारताच्या संरक्षण क्षेत्रासाठी मोठी संधी ठरत आहे. संरक्षण निर्यातीमुळे देशाला मोठ्या प्रमाणात परकीय चलन मिळत असून, संशोधन, तंत्रज्ञान विकास, उत्पादन आणि रोजगारनिर्मितीलाही चालना मिळत आहे. ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमांमुळे भारत आता संरक्षण उत्पादनात स्वयंपूर्ण होण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत भारतीय संरक्षण उत्पादनांवरील वाढता विश्वास ही देशासाठी अभिमानाची बाब मानली जात आहे. आगामी काळात अशा करारांमुळे भारताची संरक्षण निर्यात आणखी वाढण्याची शक्यता असून, जागतिक संरक्षण उद्योगात भारत अधिक प्रभावी आणि स्पर्धात्मक देश म्हणून उदयास येईल, असा विश्वास संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.
याशिवाय, संयुक्त अरब अमिराती (UAE) देखील क्षेपणास्त्र खरेदी करण्याबाबत भारताशी चर्चा करत असल्याची माहिती समोर आली आहे. भविष्यात हा करारही अंतिम झाल्यास भारताच्या संरक्षण निर्यातीला आणखी मोठी गती मिळू शकते. अनेक इतर देशही ब्रह्मोसच्या क्षमतांचा अभ्यास करत असून भारताशी प्राथमिक स्तरावर चर्चा सुरू असल्याचे संरक्षण क्षेत्रातील सूत्रांचे म्हणणे आहे.
भारत आणि रशियाच्या संयुक्त सहकार्याने विकसित करण्यात आलेल्या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राने जागतिक संरक्षण क्षेत्रात वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. त्याच्या अचूक लक्ष्यभेदन क्षमतेमुळे आणि उच्च वेगामुळे अनेक देश त्याकडे विश्वासार्ह संरक्षण प्रणाली म्हणून पाहत आहेत. त्यामुळे आगामी काळात निर्यात आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
भारताच्या संरक्षण निर्यातीमध्ये सातत्याने होत असलेली वाढ ही देशाच्या संरक्षण धोरणासाठी सकारात्मक बाब मानली जात आहे. स्वदेशी तंत्रज्ञान, आधुनिक संशोधन आणि उत्पादन क्षमतेच्या जोरावर भारत आता जागतिक संरक्षण बाजारात महत्त्वाचा पुरवठादार म्हणून उदयास येत आहे. इंडोनेशियासोबत झालेला हा करार त्याच दिशेने आणखी एक मोठा टप्पा मानला जात आहे.
