राम कदमांचा भावनिक खुलासा; ‘मी त्यामुळे आई गमावलीय’, कबुतरखान्यांवर विधानसभेत मोठी मागणी
मुंबईतील कबुतरखान्यांचा प्रश्न पुन्हा एकदा राज्याच्या राजकारणात आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या चर्चेत केंद्रस्थानी आला आहे. भाजप आमदार राम कदम यांनी मंगळवारी विधानसभेत बोलताना अत्यंत भावनिक अनुभव सांगत, कबुतरांच्या विष्ठेमुळे पसरणाऱ्या गंभीर फुफ्फुसांच्या आजारामुळे आपल्या आईचे निधन झाल्याचा दावा केला. सभागृहात भावना व्यक्त करताना त्यांनी, “जे माझ्या बाबतीत घडले, ते इतर कोणाच्याही बाबतीत घडू नये. आता तरी सरकारने कायमस्वरूपी उपाययोजना करावी,” अशी भावनिक विनंती केली.
या विषयावर बोलताना राम कदम काही क्षण भावुक झाले. त्यांनी सांगितले की, आपल्या आईने दीर्घकाळ गंभीर फुफ्फुसाच्या आजाराचा सामना केला आणि त्या वेदना त्यांनी जवळून पाहिल्या आहेत. त्यामुळे हा विषय केवळ राजकीय नसून हजारो नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
Related News
कबुतरांच्या विष्ठेमुळे गंभीर आजारांचा धोका?
राम कदम यांनी सभागृहात सांगितले की, कबुतरांच्या विष्ठेमध्ये अत्यंत सूक्ष्म धूलिकण, फंगस आणि काही प्रकारचे बॅक्टेरिया असतात. हे कण हवेत मिसळल्यानंतर श्वासावाटे मानवी शरीरात प्रवेश करू शकतात. विशेषतः फुफ्फुसांवर त्याचा गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, या संसर्गामुळे इंटरस्टीशियल लंग डिसीज (ILD) सारखे गंभीर आजार होण्याची शक्यता असते. या आजारामध्ये फुफ्फुसांच्या ऊतींवर परिणाम होऊन श्वास घेण्यास त्रास, सततचा खोकला आणि फुफ्फुसांची कार्यक्षमता कमी होण्यासारख्या समस्या निर्माण होतात. काही रुग्णांमध्ये हा आजार गंभीर स्वरूप धारण करू शकतो.
राम कदम यांनी दावा केला की, याच प्रकारच्या आजारामुळे त्यांच्या आईचे निधन झाले. त्यामुळे या प्रश्नाकडे केवळ कबुतरांच्या संवर्धनाच्या दृष्टीने नव्हे, तर सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टिकोनातूनही पाहिले जाणे आवश्यक आहे.
“दाणापाणी बंद करणे हा उपाय नाही”
राम कदम यांनी आपल्या भाषणात स्पष्ट केले की, ते प्राणी आणि पक्ष्यांच्या विरोधात नाहीत. कबुतरांना दाणापाणी देण्यावर पूर्णपणे बंदी घालणे हा योग्य मार्ग नसल्याचे त्यांनी सांगितले.
त्यांनी जपानसह काही देशांमधील उदाहरणांचा उल्लेख करत सांगितले की, आधुनिक व्यवस्थापन आणि वैज्ञानिक नियोजनाच्या माध्यमातून माणूस आणि पक्षी सुरक्षितपणे एकत्र राहू शकतात. त्यामुळे महाराष्ट्रातही अशाच प्रकारचे शाश्वत मॉडेल विकसित करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
बोरिवली नॅशनल पार्कमध्ये स्थलांतराची सूचना
या समस्येवर पर्याय सुचवताना राम कदम यांनी मुंबईतील बोरिवली नॅशनल पार्क परिसरात सुमारे 50 एकर जागा उपलब्ध असल्याचे सांगितले. या ठिकाणी नियोजनबद्ध पद्धतीने कबुतरखाने स्थलांतरित करण्याचा विचार सरकारने करावा, अशी मागणी त्यांनी केली.
त्यांच्या मते, शहराच्या दाट लोकवस्तीतील कबुतरखान्यांमुळे आरोग्याच्या समस्या वाढत असल्यास त्यांचे वैज्ञानिक पद्धतीने पुनर्वसन करणे हा अधिक व्यवहार्य पर्याय ठरू शकतो. त्यामुळे नागरिकांचे आरोग्यही सुरक्षित राहील आणि पक्ष्यांचेही संरक्षण होईल.
तज्ज्ञ समिती स्थापन करण्याची मागणी
राम कदम यांनी राज्य सरकारला या विषयावर तातडीने तज्ज्ञांची स्वतंत्र समिती स्थापन करण्याचे आवाहन केले. या समितीत फुफ्फुसरोग तज्ज्ञ, संसर्गजन्य रोगांचे विशेषज्ञ, पर्यावरण तज्ज्ञ, वन विभागाचे अधिकारी आणि सार्वजनिक आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा समावेश असावा, असे त्यांनी सुचवले.
ही समिती कबुतरांमुळे उद्भवणाऱ्या संभाव्य आरोग्यधोक्यांचा अभ्यास करून वैज्ञानिक अहवाल तयार करेल आणि त्यानुसार कायमस्वरूपी धोरण तयार करता येईल, असे त्यांनी सांगितले.
सार्वजनिक आरोग्याचा गंभीर मुद्दा
मुंबईसारख्या महानगरात अनेक ठिकाणी नागरिक नियमितपणे कबुतरांना दाणापाणी घालताना दिसतात. धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणून ही प्रथा अनेक वर्षांपासून सुरू आहे. मात्र वाढती लोकसंख्या, दाट वस्ती आणि मोठ्या प्रमाणावर कबुतरांची संख्या यामुळे सार्वजनिक आरोग्याचा प्रश्न अधोरेखित होत असल्याचे काही तज्ज्ञांचे मत आहे.
विशेषतः जुन्या इमारती, सार्वजनिक चौक, रेल्वे स्थानके आणि बाजारपेठांमध्ये कबुतरांची मोठी वर्दळ असल्याने विष्ठेचे प्रमाणही वाढते. त्यामुळे स्वच्छता राखणे आणि आरोग्याच्या दृष्टीने आवश्यक उपाययोजना करणे महत्त्वाचे ठरत आहे.
सरकारकडून धोरणाची अपेक्षा
राम कदम यांनी सरकारने या विषयावर केवळ चर्चा न करता ठोस धोरण जाहीर करण्याची मागणी केली. नागरिकांचे आरोग्य, पर्यावरण संरक्षण आणि पक्ष्यांचे संवर्धन या तिन्ही बाबींचा समतोल राखणारे धोरण तयार करावे, असे त्यांनी नमूद केले.
त्यांनी स्पष्ट केले की, हा विषय कोणत्याही एका पक्षाचा किंवा एका मतदारसंघापुरता मर्यादित नसून संपूर्ण राज्यातील शहरी भागांसाठी महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे संबंधित विभागांनी एकत्रितपणे काम करून दीर्घकालीन उपाययोजना राबविण्याची गरज आहे.
आरोग्यतज्ज्ञ काय सांगतात?
फुफ्फुसांच्या आजारांबाबत वैद्यकीय तज्ज्ञांचे मत असे आहे की, सर्व प्रकारचे फुफ्फुसांचे आजार केवळ कबुतरांच्या विष्ठेमुळेच होतात, असे म्हणणे योग्य नाही. मात्र कबुतरांच्या विष्ठेतील काही बुरशी, सूक्ष्म कण किंवा इतर जैविक घटकांमुळे काही संवेदनशील व्यक्तींमध्ये श्वसनासंबंधी समस्या किंवा विशिष्ट प्रकारचे आजार उद्भवू शकतात. त्यामुळे अशा ठिकाणी स्वच्छता राखणे, मोठ्या प्रमाणात विष्ठेचा संपर्क टाळणे आणि आवश्यक असल्यास वैद्यकीय सल्ला घेणे महत्त्वाचे मानले जाते.
पुढे काय?
राम कदम यांनी मांडलेल्या या भावनिक आणि गंभीर मुद्द्यानंतर आता राज्य सरकार या विषयावर कोणती भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. तज्ज्ञ समिती स्थापन करणे, कबुतरखान्यांचे वैज्ञानिक व्यवस्थापन, संभाव्य स्थलांतर आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करणे यांसारख्या मागण्यांवर सरकार निर्णय घेणार का, हे येत्या काळात स्पष्ट होईल.
दरम्यान, विधानसभेत राम कदम यांनी मांडलेला वैयक्तिक अनुभव आणि नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित प्रश्न यामुळे कबुतरखान्यांच्या व्यवस्थापनाचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
