सचिन अहिर यांच्या शिंदे गटातील प्रवेशामागील ‘गोऱ्हे पॅटर्न‘ नेमका काय आहे? पक्षांतरबंदी कायद्याशी त्याचा संबंध, नीलम गोऱ्हे यांचे उदाहरण, उद्धव ठाकरे आणि एकनाथ शिंदे यांच्या राजकीय रणनीतीचा सविस्तर आढावा.
7 मोठ्या मुद्द्यांत समजून घ्या ‘गोऱ्हे पॅटर्न’; सचिन अहिरांच्या प्रवेशामागील शिंदेंचा राजकीय मास्टरस्ट्रोक
मुंबई : महाराष्ट्राच्या राजकारणात गेल्या काही वर्षांत शिवसेनेतील घडामोडींनी नवे राजकीय मापदंड निर्माण केले आहेत. 2022 मध्ये झालेल्या ऐतिहासिक बंडानंतर शिवसेनेचे दोन गट निर्माण झाले आणि त्यानंतर प्रत्येक राजकीय हालचालीकडे राज्याचे लक्ष लागून राहिले. अशातच शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गटाचे विधान परिषदेचे आमदार सचिन अहिर यांनी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत प्रवेश करत आणखी एका मोठ्या राजकीय चर्चेला तोंड फोडले आहे.
सचिन अहिर यांच्या प्रवेशामागे केवळ पक्षबदल नसून त्यामागे अत्यंत बारकाईने आखलेली राजकीय रणनीती असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे. विशेष म्हणजे या रणनीतीला राजकीय वर्तुळात ‘गोऱ्हे पॅटर्न’ असे नाव दिले जात आहे. नीलम गोऱ्हे यांच्या प्रवेशावेळी वापरलेली पद्धतच आता सचिन अहिर यांच्या बाबतीतही वापरण्यात आल्याचे जाणकारांचे मत आहे.
Related News
Team India : 18 महिन्यांत होणार मोठा ‘ऐतिहासिक’ बदल! महिला टीमच्या अपयशानंतर अमोल मुझुमदारांचा दमदार मास्टरप्लॅन
सचिन अहिरांचा शिंदे गटात प्रवेश; उद्धव ठाकरेंना मुंबईत मोठा धक्का, 4 राजकीय समीकरणांचा उलगडा
पावसाळ्यात मसाले खराब होणार नाहीत, वर्षभर राहतील ताजे ; 10 जबरदस्त टिप्स
3 दिवस छेडछाड सहन केल्यानंतर कयादू लोहारचा संताप; गुंडांना शिकवला धक्कादायक धडा
चौथ्या प्रयत्नात IAS बनून नेहा ब्याडवाल यांनी घडवला प्रेरणादायी इतिहास ; 5वीत नापास, UPSC मध्ये 3 वेळा अपयश
मुंबईतील 5 धक्कादायक अपडेट्स! शाळेच्या बसवर झाड कोसळून विद्यार्थ्याचा मृत्यू; महापौर रितू तावडेंचा कठोर कारवाईचा इशारा
टॉप-10 श्रीमंत मंदिरांची संपत्ती : तिरुपती ते पद्मनाभस्वामी; भारतातील 10 सर्वात श्रीमंत मंदिरांची थक्क करणारी संपत्ती जाणून घ्या
7 धक्कादायक मुद्दे: अयोध्या राम मंदिर देणगी प्रकरणावर सुनील लहरींचा संतप्त इशारा, दोषींना कठोर शिक्षेची मागणी
3 मोठे धक्कादायक खुलासे! ‘ट्रॅजेडी क्वीन’ श्रुती कृष्णा म्हणाल्या – “माझी सख्खी आई कोण, हे आजही मला माहीत नाही”
10 मोठे परिणाम: सचिन अहिरांचा शिंदे गटात प्रवेश; आदित्य ठाकरेंभोवती राजकीय चक्रव्यूह, ठाकरे गटाला मोठा धक्का
Mumbai School Bus Accident: चेंबूरमध्ये शाळेच्या बसवर झाड कोसळले, 10 विद्यार्थी जखमी | 5 मोठे अपडेट्स
फुटाळा तलावावर रक्ताचा सडा; 7 आरोपी ताब्यात, नागपुरात गँगवारची भीषण शक्यता
काय आहे ‘गोऱ्हे पॅटर्न’?
‘गोऱ्हे पॅटर्न’ म्हणजे शिवसेना एकसंध असताना शिवसेनेच्या तिकिटावर किंवा शिवसेनेच्या अधिकृत पाठिंब्याने निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधींना नंतर एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत आणणे आणि त्याचा पक्षांतरबंदी कायद्याच्या चौकटीत राजकीय फायदा करून घेणे.
एकनाथ शिंदे यांनी सचिन अहिर यांच्या प्रवेशावेळी स्पष्टपणे म्हटले की, “ते शिवसेनेकडूनच निवडून आले होते आणि आता ते शिवसेनेतच आले आहेत.” या विधानामागे मोठा कायदेशीर आणि राजकीय संदेश दडलेला असल्याचे मानले जात आहे.
सचिन अहिर यांचा राजकीय प्रवास
सचिन अहिर यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून केली. 1999, 2004 आणि 2009 या सलग तीन विधानसभा निवडणुकांमध्ये त्यांनी विजय मिळवला. काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडी सरकारमध्ये त्यांनी राज्यमंत्री म्हणूनही काम केले.
2019 मध्ये विधानसभा निवडणुकीपूर्वी त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचा राजीनामा देत शिवसेनेत प्रवेश केला. त्या काळात शिवसेना अखंड होती. त्यामुळे त्यांची राजकीय ओळख शिवसेनेच्या अधिकृत सदस्य म्हणून निर्माण झाली.2022 मध्ये उद्धव ठाकरे यांनी त्यांना विधान परिषदेवर संधी दिली. त्यावेळीही शिवसेना विभाजित झाली नव्हती. त्यामुळे त्यांचे विधान परिषद सदस्यत्व मूळ शिवसेनेतूनच प्राप्त झाले होते.
2022 नंतर बदललेले राजकीय चित्र
जून 2022 मध्ये एकनाथ शिंदे यांनी 40 आमदारांसह बंड केले. त्यानंतर राज्यातील महाविकास आघाडी सरकार कोसळले. पुढे निवडणूक आयोगाने शिवसेनेचे नाव आणि धनुष्यबाण हे निवडणूक चिन्ह शिंदे गटाला दिले.या निर्णयामुळे अनेक निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधींच्या कायदेशीर स्थितीमध्ये बदल झाला. याच पार्श्वभूमीवर नीलम गोऱ्हे यांनी शिंदे गटात प्रवेश केला आणि त्यांचे विधान परिषद उपसभापतीपद कायम राहिले.नीलम गोऱ्हे यांचे उदाहरण
नीलम गोऱ्हे या अनेक वर्षे शिवसेनेच्या ज्येष्ठ नेत्या म्हणून कार्यरत होत्या. उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली त्यांना चार वेळा विधान परिषदेवर संधी मिळाली.2002, 2008, 2014 आणि 2020 अशा सलग चार कार्यकाळांमध्ये त्या विधान परिषदेवर निवडून गेल्या. 2019 मध्ये त्या विधान परिषदेच्या उपसभापती बनल्या.शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर त्यांनी एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत प्रवेश केला आणि त्यांचे उपसभापतीपद अबाधित राहिले. यालाच राजकीय विश्लेषकांनी “गोऱ्हे पॅटर्न” असे संबोधले.
सचिन अहिरांच्या बाबतीत तोच फॉर्म्युला?
राजकीय निरीक्षकांच्या मते, सचिन अहिर यांच्याबाबतीतही जवळपास हाच फॉर्म्युला वापरण्यात आला आहे. कारण तेही मूळ शिवसेनेतून विधान परिषदेत आलेले सदस्य आहेत.शिंदे गटाचा दावा असा आहे की, ते वेगळ्या पक्षात जात नसून शिवसेनेतच कार्यरत आहेत. त्यामुळे या प्रवेशाला केवळ पक्षांतर म्हणून न पाहता मूळ राजकीय सातत्याचा भाग म्हणून मांडण्याचा प्रयत्न होत आहे.
उपसभापतीपदाची चर्चा
सचिन अहिर यांनी विधान परिषद उपसभापतीपदासाठी अर्ज दाखल केला आहे. महायुतीकडे असलेले संख्याबळ लक्षात घेता त्यांची निवड जवळपास निश्चित मानली जात आहे.जर ते उपसभापती झाले तर नीलम गोऱ्हे यांच्या नंतर हा आणखी एक महत्त्वाचा घटनाक्रम ठरेल.
पक्षांतरबंदी कायद्यावर पुन्हा चर्चा
सचिन अहिर यांच्या प्रवेशानंतर पक्षांतरबंदी कायद्यावर पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.तज्ज्ञांच्या मते, कायद्याची व्याख्या, निवडणूक आयोगाचे निर्णय, सर्वोच्च न्यायालयातील विविध निर्णय आणि विधिमंडळातील नियम या सर्वांचा विचार करून अशा राजकीय हालचाली आखल्या जातात.यामुळे भविष्यात अशाच प्रकारच्या आणखी प्रवेशांची शक्यता राजकीय विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.
उद्धव ठाकरे गटासाठी वाढते आव्हान
गेल्या काही दिवसांत लोकसभेतील सहा खासदारांनी शिंदे गटात प्रवेश केला. त्यानंतर सचिन अहिर यांचाही प्रवेश झाल्याने ठाकरे गटासमोरील संघटनात्मक आव्हाने अधिक वाढल्याचे दिसून येत आहे.विशेषतः मुंबईतील कामगार संघटना, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि मराठी मतदारांमध्ये प्रभाव असलेल्या नेत्यांच्या हालचाली आगामी महानगरपालिका निवडणुकांवर परिणाम करू शकतात.
मुंबईच्या राजकारणातील परिणाम
सचिन अहिर यांचा मुंबईतील कामगार संघटना, क्रीडा संघटना आणि स्थानिक राजकारणात मोठा प्रभाव मानला जातो.त्यांच्या प्रवेशामुळे मुंबईतील शिवसेनेच्या दोन्ही गटांमधील राजकीय स्पर्धा अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
शिंदे गटाचा संदेश
एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना या प्रवेशातून दोन स्पष्ट संदेश देण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे दिसते.पहिला म्हणजे शिवसेनेतील अनुभवी नेतृत्वाला आपल्या गोटात आणण्याचा प्रयत्न.दुसरा म्हणजे कायदेशीर चौकटीत राहून संघटनात्मक विस्तार करण्याची रणनीती.
ठाकरे गटाची भूमिका
उद्धव ठाकरे गटाकडून अशा प्रवेशांवर सातत्याने टीका करण्यात येत आहे. त्यांच्या मते, लोकप्रतिनिधींवर दबाव टाकून पक्ष कमकुवत करण्याचा प्रयत्न होत आहे.दुसरीकडे शिंदे गट मात्र हे सर्व नेते स्वेच्छेने आपल्या विचारांशी सहमत होऊन पक्षात येत असल्याचा दावा करत आहे.
आगामी राजकीय परिणाम
आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका, मुंबई महानगरपालिका निवडणूक आणि पुढील विधानसभा निवडणूक लक्षात घेता अशा प्रवेशांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.राजकीय समीकरणे झपाट्याने बदलत असताना प्रत्येक प्रवेश हा केवळ एका नेत्याचा निर्णय राहत नाही, तर त्याचा व्यापक संघटनात्मक आणि निवडणूक परिणाम होण्याची शक्यता असते.
सचिन अहिर यांचा शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत प्रवेश हा केवळ एका आमदाराचा पक्षबदल म्हणून पाहता येणार नाही. या प्रवेशातून महाराष्ट्रातील बदलत्या राजकीय रणनीती, पक्षांतरबंदी कायद्याच्या चौकटीतील विविध अर्थ, तसेच शिवसेनेतील नेतृत्व संघर्षाचा पुढील टप्पा स्पष्ट होताना दिसतो.
‘गोऱ्हे पॅटर्न’ म्हणून ओळखली जाणारी रणनीती भविष्यात आणखी नेत्यांच्या बाबतीत वापरली जाते का, याकडे आता राज्याच्या राजकारणाचे लक्ष लागले आहे. आगामी काही महिन्यांत होणाऱ्या राजकीय घडामोडी या महाराष्ट्राच्या सत्तासमीकरणांवर निर्णायक परिणाम करू शकतात.
