भारत आणि चीन यांच्यातील सीमावाद पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. अरुणाचल प्रदेशातील सुबनसिरी जिल्ह्यातील ताक्सिंग परिसरातून समोर आलेल्या दाव्यांमुळे देशभरात चिंता व्यक्त केली जात आहे. स्थानिक नाह आदिवासी समाजाच्या प्रतिनिधींनी असा आरोप केला आहे की, चीनचे पीपल्स लिबरेशन आर्मी (PLA) गेल्या अनेक वर्षांपासून टप्प्याटप्प्याने भारतीय भूभागाच्या दिशेने पुढे सरकत असून काही भागांवर प्रत्यक्ष कब्जा केल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
या दाव्यामुळे सीमावर्ती भागातील सुरक्षा, स्थानिक नागरिकांचे हक्क आणि भारत-चीन संबंध या तिन्ही मुद्द्यांवर नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र, या दाव्याला अद्याप भारत सरकार किंवा भारतीय लष्कराकडून अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही. त्यामुळे या संपूर्ण प्रकरणाकडे अधिकृत भूमिकेची प्रतीक्षा करत सावधपणे पाहणे आवश्यक आहे.
स्थानिक आदिवासी संघटनेचा गंभीर आरोप
सुबनसिरी जिल्ह्यातील नाह वेलफेअर सोसायटीने जिल्हा प्रशासनाकडे निवेदन देत गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. संघटनेच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या पूर्वजांच्या मालकीच्या पारंपरिक जमिनींवर चीनकडून हळूहळू अतिक्रमण केले जात आहे. विशेषतः 2020 नंतर या हालचालींमध्ये अधिक वेग आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
Related News
पुसदमध्ये महावितरणच्या कार्यकारी अभियंत्याला 4 लाखांची लाच घेताना रंगेहात अटक; एसीबीची धडक कारवाई
तुकाराम मुंढेंचा दणका! Domino’s नंतर Parle Agro गोदामावर 11 तास धाड; लाखोंचा माल जप्त
वेबसिरीज पाहून पत्नीच्या हत्येचा धक्कादायक कट; 62 वर्षीय सॉफ्टवेअर कन्सल्टंटला अटक
महिलांच्या खात्यात आधी 20 हजार, नंतर 30 हजार? योगी सरकारच्या ‘गेमचेंजर’ प्लॅनची जोरदार चर्चा
सुखबीर सिंह बादल यांच्यावर नांदेडमध्ये धारदार शस्त्राने हल्ला;1 आरोपी ताब्यात, प्रकृती स्थिर
शिवसेना फुटीच्या खटल्याला मोठे वळण! कपिल सिब्बलांचा शिंदेंना महाप्रश्न; ‘कुठल्या आधारावर राष्ट्रीय कार्यकारिणी जाहीर केली?’
मोशी कचरा डेपो दुर्घटनेनंतर गायकवाड कुटुंबावर दु:खाचा डोंगर; पतीनंतर पत्नीनेही उचललं टोकाचं पाऊल
आधी कॉफी, मग आंघोळ अन् लुंगी डान्स; 4.5 लाखांची KTM घेऊन फरार ;वाराणसीत चोराचा धक्कादायक कारनामा!
राहुल गांधींचा अमित शाहांवर जोरदार हल्लाबोल “लेक्चर नको, आधी राजीनामा द्या!”; जंतरमंतर गोळीबारावर थेट सवाल
‘महाखनिज-2’वरून राज्यभर 24 तास नजर; IAS रूबल अग्रवाल यांच्याकडे मोठी जबाबदारी
पुणे-सातारा महामार्गावर भीषण अपघात; कार पलटून ट्रकला धडकली, 4 तरुणांचा दुर्दैवी मृत्यू
‘हर घर तिरंगा’साठी मोदींचं मोठं आवाहन; 3 खास संदेश देत म्हणाले, ‘हर मन में तिरंगा’!
संघटनेचे अध्यक्ष केरू चादर यांनी सांगितले की, चीनचे सैन्य गेल्या 10 ते 15 वर्षांपासून सीमावर्ती भागात टप्प्याटप्प्याने पुढे सरकत आहे. त्यांच्या मते, गेल्या सहा वर्षांत परिस्थिती अधिक गंभीर बनली असून भारतीय भूभागावर चीनने रस्ते, तात्पुरते कॅम्प आणि इतर पायाभूत सुविधा उभारण्यास सुरुवात केल्याचा आरोप आहे.
भारतीय सैन्यावर विश्वास, पण वाढती चिंता
नाह वेलफेअर सोसायटीने भारतीय लष्कराच्या कार्यावर पूर्ण विश्वास व्यक्त केला आहे. संघटनेने स्पष्ट केले की, भारतीय जवान सीमांचे रक्षण करण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहेत. मात्र, ताक्सिंग परिसरात चीनच्या हालचाली वाढत असल्याने स्थानिक नागरिकांमध्ये अस्वस्थता निर्माण झाली आहे.
स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, प्रत्येक वर्षी सीमेजवळील परिस्थितीत बदल होत असल्याचे दिसत आहे. त्यामुळे प्रशासनाने या भागात प्रत्यक्ष पाहणी करून परिस्थितीचा आढावा घ्यावा, अशी मागणीही करण्यात आली आहे.
अरुणाचल प्रदेशवर चीनचा जुना दावा
अरुणाचल प्रदेश हा भारताचा अविभाज्य भाग आहे. मात्र, चीन अनेक दशकांपासून या राज्यातील काही भागांवर दावा करत आला आहे. चीन अरुणाचल प्रदेशाला “दक्षिण तिबेट” म्हणून संबोधतो आणि वेळोवेळी या प्रदेशावरील आपला दावा पुन्हा मांडत असतो.
यापूर्वीही चीनने अरुणाचल प्रदेशातील अनेक गावांची नावे बदलून स्वतःच्या नकाशांमध्ये दाखवण्याचा प्रयत्न केला होता. भारताने अशा सर्व दाव्यांना ठामपणे फेटाळून लावत अरुणाचल प्रदेश भारताचा अविभाज्य आणि सार्वभौम भाग असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
2020 नंतर सीमावाद अधिक तीव्र
2020 मध्ये पूर्व लडाखमधील गलवान खोऱ्यात भारत आणि चीनच्या सैनिकांमध्ये हिंसक संघर्ष झाला होता. त्या घटनेनंतर दोन्ही देशांमधील संबंध तणावपूर्ण बनले. त्यानंतर अनेक फेऱ्यांच्या लष्करी आणि राजनैतिक चर्चेनंतर काही भागांमध्ये तणाव कमी झाला असला तरी सीमावर्ती संवेदनशील भागांमध्ये परिस्थिती अजूनही पूर्णपणे सामान्य झालेली नाही.
अरुणाचल प्रदेशातील या नव्या दाव्यांमुळे पुन्हा एकदा सीमावाद चर्चेत आला आहे. सीमेजवळील पायाभूत सुविधा, गस्त आणि सुरक्षा व्यवस्थेबाबत दोन्ही देश सतत सक्रिय असल्याचे दिसून येत आहे.
सीमावर्ती भागातील विकासाचे महत्त्व
भारत सरकारने गेल्या काही वर्षांत सीमावर्ती भागातील रस्ते, पूल, बोगदे आणि इतर पायाभूत सुविधांच्या विकासावर मोठा भर दिला आहे. सीमावर्ती गावांमध्ये संपर्क वाढवणे, नागरिकांना मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि संरक्षण दलांची हालचाल अधिक सक्षम करणे हा या विकासामागील उद्देश आहे.
दुसरीकडे, चीननेही तिबेट परिसरात वेगाने पायाभूत सुविधा उभारल्या आहेत. त्यामुळे दोन्ही देशांकडून सीमाभागात विकासकामे सुरू असल्याचे चित्र दिसून येते.
अधिकृत भूमिकेची प्रतीक्षा
सध्या समोर आलेले आरोप हे स्थानिक आदिवासी संघटनेच्या निवेदनावर आधारित आहेत. भारत सरकार, संरक्षण मंत्रालय किंवा भारतीय लष्कराने या दाव्यांबाबत अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. त्यामुळे या दाव्यांची स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.
तज्ज्ञांच्या मते, सीमावर्ती भागांबाबत कोणतीही माहिती समोर आल्यानंतर अधिकृत संस्थांच्या भूमिकेला महत्त्व दिले पाहिजे. कारण अशा संवेदनशील विषयांमध्ये अचूक माहिती आणि अधिकृत पडताळणी अत्यंत आवश्यक असते.
भारताची स्पष्ट भूमिका
भारताने अनेक वेळा स्पष्ट केले आहे की, अरुणाचल प्रदेश हा देशाचा अविभाज्य भाग आहे आणि त्यावर कोणत्याही प्रकारचा बाह्य दावा स्वीकारला जाणार नाही. भारत आणि चीन यांच्यातील सीमावाद सोडवण्यासाठी दोन्ही देशांमध्ये विविध स्तरांवर चर्चा सुरू असते.
सीमेवरील शांतता आणि स्थैर्य कायम ठेवणे हे दोन्ही देशांच्या संबंधांसाठी महत्त्वाचे मानले जाते. मात्र, अशा प्रकारचे दावे समोर आल्याने पुन्हा एकदा सीमावर्ती परिस्थितीवर सर्वांचे लक्ष केंद्रित झाले आहे.
पुढे काय?
अरुणाचल प्रदेशातील कथित घुसखोरीच्या दाव्यांमुळे सीमावर्ती भागातील परिस्थितीची चर्चा पुन्हा सुरू झाली आहे. स्थानिक नागरिकांनी व्यक्त केलेल्या चिंतेकडे प्रशासन आणि संबंधित यंत्रणा कितपत गांभीर्याने पाहतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, अधिकृत तपासणी आणि भारतीय लष्कर अथवा केंद्र सरकारच्या भूमिकेनंतरच या प्रकरणाचे संपूर्ण चित्र स्पष्ट होईल. तोपर्यंत या दाव्यांकडे सावधगिरीने पाहणे आवश्यक आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/3-solid-antiquities-historical-and-harsh-decision-of-bhimrao-kamblela-fashi-court/
