मुंबई : भारतातील विमान वाहतूक आणि शहरी विकास क्षेत्रात मोठा बदल घडवून आणणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची घोषणा अदाणी विमानतळने केली आहे. कंपनी भारतातील पाच राज्यांमधील सहा विमानतळ परिसरात 655 एकरांहून अधिक क्षेत्रावर आधुनिक आणि एकात्मिक Airport Cities विकसित करणार आहे. या प्रकल्पासाठी पहिल्या टप्प्यात 20,000 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक गुंतवणूक केली जाणार असून, त्यातील तब्बल 70 टक्के गुंतवणूक मुंबई आणि नवी मुंबई येथे केंद्रित करण्यात येणार आहे.
या प्रकल्पाअंतर्गत मुंबई, नवी मुंबई, अहमदाबाद, लखनऊ, जयपूर आणि गुवाहाटी येथील विमानतळ परिसरांचा सर्वांगीण विकास करण्यात येणार आहे. एकूण सुमारे 22 दशलक्ष चौरस फूट क्षेत्रावर हॉटेल्स, कार्यालये, रिटेल स्टोअर्स, मनोरंजन केंद्रे, फूड कोर्ट, कन्व्हेन्शन सेंटर आणि आधुनिक व्यावसायिक सुविधा उभारण्यात येणार आहेत.
655 एकरांवर उभे राहणार आधुनिक Airport Cities
अदाणी एअरपोर्ट होल्डिंग्स लिमिटेडची उपकंपनी अदाणी एअरपोर्ट सिटी लिमिटेड (AACL) या प्रकल्पाची अंमलबजावणी करणार आहे. कंपनीच्या मते, हे Airport City मॉडेल पारंपरिक रिअल इस्टेट प्रकल्पांपेक्षा पूर्णपणे वेगळे असेल. येथे विमानतळ हा केवळ प्रवासाचा केंद्रबिंदू न राहता व्यापार, पर्यटन, गुंतवणूक आणि रोजगाराचे केंद्र बनेल.
Related News
या संपूर्ण विकासामध्ये 655 एकरांहून अधिक जमीन समाविष्ट आहे. विशेष म्हणजे यातील सुमारे 440 एकर जमीन केवळ मुंबई आणि नवी मुंबईतील विमानतळ परिसरात आहे. त्यामुळे मुंबई महानगर प्रदेश (MMR) देशातील सर्वात मोठे एव्हिएशन आणि बिझनेस हब म्हणून आणखी मजबूत होण्याची शक्यता आहे.
मुंबई-नवी मुंबईवर सर्वाधिक भर
या महत्त्वाकांक्षी योजनेत एकूण नियोजित गुंतवणुकीपैकी जवळपास 70 टक्के हिस्सा मुंबई आणि नवी मुंबईसाठी राखीव ठेवण्यात आला आहे. यामुळे विमानतळाभोवती जागतिक दर्जाचे व्यावसायिक, निवासी आणि मनोरंजन क्षेत्र विकसित होणार आहे.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सुरू झाल्यानंतर हा परिसर आणखी वेगाने विकसित होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मेट्रो, रस्ते, रेल्वे आणि विमानतळ यांची उत्कृष्ट जोडणी असल्याने हा संपूर्ण परिसर गुंतवणूकदारांसाठी आकर्षणाचे केंद्र ठरू शकतो.
हॉटेल्स, मॉल्स, ऑफिस आणि मनोरंजन एकाच ठिकाणी
Airport City प्रकल्पांतर्गत प्रवाशांना आणि स्थानिक नागरिकांना एकाच परिसरात विविध सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. यामध्ये—
- लक्झरी आणि प्रीमियम हॉटेल्स
- आधुनिक कार्यालयीन संकुले
- शॉपिंग आणि रिटेल झोन
- रेस्टॉरंट्स आणि फूड कोर्ट
- मनोरंजन केंद्रे
- कन्व्हेन्शन आणि एक्झिबिशन सेंटर
- सार्वजनिक खुली मैदाने
- पादचाऱ्यांसाठी सुलभ रस्ते
- उत्कृष्ट सार्वजनिक वाहतूक जोडणी
या सुविधा विमानतळाशी थेट जोडलेल्या असतील. त्यामुळे व्यवसाय, पर्यटन आणि परिषदांसाठी येणाऱ्या प्रवाशांना एका ठिकाणी सर्व सुविधा उपलब्ध होतील.
जगातील यशस्वी Airport Citiesचा आदर्श
अदाणी समूहाने हा प्रकल्प विकसित करताना जगातील यशस्वी Airport City मॉडेलचा अभ्यास केला आहे. सिंगापूरचे चांगी, दुबई इंटरनॅशनल, अॅमस्टरडॅमचे शिफोल आणि सोलचे इंचेऑन विमानतळ परिसर हे या प्रकल्पासाठी प्रेरणास्थान ठरले आहेत.
या सर्व विमानतळांनी केवळ विमान वाहतुकीपुरते स्वतःला मर्यादित न ठेवता व्यापार, पर्यटन, परिषद, हॉटेल व्यवसाय आणि मनोरंजन उद्योगाचे केंद्र म्हणून स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. भारतातही त्याच धर्तीवर Airport Cities विकसित करण्याचा कंपनीचा मानस आहे.
जीत अदाणी यांनी काय सांगितले?
एएएचएलचे संचालक जीत अदाणी यांनी सांगितले की, जगभरातील यशस्वी विमानतळ परिसर आर्थिक विकासाचे इंजिन बनले आहेत. भारतातील विमान वाहतूक क्षेत्र झपाट्याने वाढत असल्यामुळे विमानतळांभोवती मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक मूल्य निर्माण करण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे.
त्यांच्या मते, Airport Cities हे केवळ पायाभूत सुविधा नसून गुंतवणूक, रोजगार, पर्यटन आणि शहरी विकासाला चालना देणारे एक व्यापक आर्थिक मॉडेल असेल.
रोजगार निर्मितीला मोठी चालना
या प्रकल्पामुळे हजारो प्रत्यक्ष आणि लाखो अप्रत्यक्ष रोजगार निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. बांधकाम, हॉटेल उद्योग, रिटेल, आयटी, लॉजिस्टिक्स, सुरक्षा, देखभाल, पर्यटन आणि सेवा क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील.
विशेषतः मुंबई आणि नवी मुंबई परिसरातील आर्थिक विकासाला या प्रकल्पामुळे मोठी गती मिळू शकते.
IHG Hotels सोबत करार
या Airport City उपक्रमाचा भाग म्हणून अदाणी समूहाने IHG Hotels & Resorts सोबत पाच लक्झरी आणि प्रीमियम हॉटेल्सच्या व्यवस्थापनासाठी करार केला आहे. यामध्ये Kimpton या जागतिक दर्जाच्या ब्रँडचे भारतातील पदार्पण होणार आहे.
याशिवाय फूड अँड बेव्हरेज, मनोरंजन, रिटेल आणि हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रातील अनेक देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांशी भागीदारी करण्यात येत आहे.
शाश्वत विकासावर भर
Airport City प्रकल्पामध्ये पर्यावरणपूरक विकासाला प्राधान्य देण्यात आले आहे. सर्व प्रकल्पांना LEED Gold Pre-Certification प्राप्त झाले आहे. ऊर्जा बचत, जलसंधारण, हरित बांधकाम, पादचारी सुविधा आणि सार्वजनिक खुल्या जागांचा विकास यावर विशेष भर देण्यात येणार आहे.
यामुळे भविष्यात पर्यावरणपूरक आणि स्मार्ट शहरी विकासाचे नवे मॉडेल भारतासमोर उभे राहू शकते.
जागतिक दर्जाचे भागीदार
या प्रकल्पासाठी अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय कंपन्या सहभागी झाल्या आहेत. मास्टर प्लॅनिंग आणि आर्किटेक्चरमध्ये KPF, Benoy आणि Zanera Space, तर बांधकाम क्षेत्रात Larsen & Toubro (L&T), Tata Projects आणि PSP Projects सहभागी आहेत.
याशिवाय CBRE, JLL आणि Cushman & Wakefield या जागतिक सल्लागार कंपन्या प्रकल्प व्यवस्थापन आणि नियोजनामध्ये सहकार्य करत आहेत.
भारताच्या विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी नवा अध्याय
भारतातील विमान प्रवाशांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्याच पार्श्वभूमीवर विमानतळ परिसराचा बहुआयामी विकास करण्याचा हा प्रयत्न महत्त्वाचा मानला जात आहे. Airport City मॉडेलमुळे विमानतळ हे केवळ प्रवासाचे ठिकाण न राहता आर्थिक, व्यावसायिक आणि सामाजिक विकासाचे केंद्र बनण्याची शक्यता आहे.
विशेषतः मुंबई आणि नवी मुंबई येथे होणारी मोठी गुंतवणूक, जागतिक दर्जाच्या सुविधा आणि रोजगार निर्मिती यामुळे हा प्रकल्प महाराष्ट्राच्या विकासासाठीही महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. आगामी काही वर्षांत या Airport Cities मुळे भारताच्या शहरी विकासाला नवी दिशा मिळेल, असा विश्वास तज्ज्ञांकडून व्यक्त केला जात आहे.
