अयोध्या येथील प्रभू श्रीराम मंदिरातील दानपेटीतून कोट्यवधी रुपयांची रोकड चोरीला गेल्याच्या प्रकरणाने संपूर्ण देशाला हादरवून सोडले आहे. भाविकांनी श्रद्धेने अर्पण केलेल्या दानावरच मंदिरातील काही कर्मचाऱ्यांनी डल्ला मारल्याचा आरोप समोर आला असून, विशेष तपास पथकाच्या (SIT) अंतरिम अहवालातून अनेक धक्कादायक बाबी उघड झाल्या आहेत. या प्रकरणात आतापर्यंत आठ जणांना अटक करण्यात आली असून, चौकशीतून आणखी काही मोठी नावे समोर येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
या प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन राम मंदिर ट्रस्टशी संबंधित वरिष्ठ पदाधिकाऱ्यांनी नैतिक जबाबदारी स्वीकारत आपल्या पदांचा राजीनामा दिल्याची माहितीही समोर आली आहे. सध्या तपास यंत्रणा प्रत्येक आर्थिक व्यवहार, सीसीटीव्ही फुटेज आणि बँक व्यवहारांची सखोल चौकशी करत आहे.
चोरीचा संशय कसा आला?
राम मंदिरातील दानपेट्यांमध्ये दररोज लाखो रुपयांचे दान जमा होते. ही रक्कम नियमितपणे बँकेत जमा केली जाते. मात्र काही दिवसांपासून बँकेत जमा होणाऱ्या रकमेत अनियमितता दिसू लागली. विशेषतः ५०० रुपयांच्या नोटांच्या बंडलमध्ये अपेक्षेपेक्षा कमी रक्कम असल्याचे अधिकाऱ्यांच्या लक्षात आले.
Related News
एका दानपेटीतून साधारण सहा ते सात लाख रुपयांची रोकड जमा होत असताना प्रत्यक्ष जमा होणाऱ्या रकमेतील तफावत सातत्याने वाढत होती. त्यामुळे मंदिर प्रशासनाला चोरीचा संशय आला आणि त्यांनी गुप्तपणे तपास सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.
गुप्त कॅमेऱ्यांनी उघड केला संपूर्ण कट
संशय वाढल्यानंतर पैसे मोजण्याच्या खोलीत अतिरिक्त गुप्त कॅमेरे बसवण्यात आले. मुख्य सीसीटीव्ही यंत्रणेव्यतिरिक्त लावण्यात आलेल्या या कॅमेऱ्यांनी आरोपींचा संपूर्ण डाव उधळून लावला.
फुटेजमध्ये स्पष्ट दिसून आले की, एक कर्मचारी मुद्दाम मुख्य सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यासमोर उभा राहत असे. त्यामुळे कॅमेऱ्याचा व्ह्यू पूर्णपणे बंद होत असे. याच क्षणाचा फायदा घेत दुसरा कर्मचारी नोटांच्या बंडलमधून काही नोटा काढून स्वतःच्या कपड्यांमध्ये लपवत असे. ही संपूर्ण प्रक्रिया काही सेकंदांत पूर्ण होत असल्यामुळे कोणालाही संशय येत नव्हता.
बंडलची संख्या बरोबर, पण पैसे गायब
चोरीची पद्धत अत्यंत नियोजनबद्ध होती. आरोपी प्रत्येक बंडलमध्ये काही अतिरिक्त नोटा ठेवत असत. बँकेत पैसे पाठवताना केवळ बंडलची संख्या तपासली जात असल्याने सुरुवातीला कोणालाही गडबड लक्षात आली नाही.
मात्र बँकेत जाण्यापूर्वी आरोपी या अतिरिक्त नोटा काढून घेत असत. त्यामुळे कागदोपत्री सर्व काही योग्य असल्याचे दिसत होते. प्रत्यक्षात मात्र मोठ्या प्रमाणात रोकड लंपास केली जात होती. याच पद्धतीने अनेक महिन्यांपासून चोरी सुरू असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.
वॉशरुममध्ये लपवली जात होती चोरीची रोकड
एसआयटीच्या अहवालानुसार, चोरीनंतर लगेच पैसे मंदिराबाहेर नेले जात नव्हते. सुरुवातीला ही रोकड मंदिर परिसरातील वॉशरुममध्ये लपवली जात होती. योग्य वेळ मिळाल्यानंतर आरोपी ती बाहेर काढून मंदिराबाहेर नेत असत.
त्यानंतर ही रक्कम सर्व आरोपींमध्ये वाटून घेतली जात होती. या पद्धतीमुळे सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनाही सुरुवातीला कोणताही संशय आला नाही.
2024 पासून सुरू होता प्रकार?
अंतरिम अहवालानुसार हा प्रकार मंदिर सुरू झाल्यानंतर म्हणजेच 2024 पासून सुरू असल्याची शक्यता तपास यंत्रणांनी व्यक्त केली आहे. केवळ 27 एप्रिल ते 5 जून या कालावधीत सीसीटीव्ही फुटेजच्या आधारे चोरीच्या तब्बल 70 घटना समोर आल्या आहेत.
तपास अधिकाऱ्यांच्या मते, प्रत्यक्ष चोरीची संख्या यापेक्षा अधिक असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे गेल्या दोन वर्षांतील सर्व आर्थिक व्यवहारांची नव्याने पडताळणी सुरू करण्यात आली आहे.
7 ते 7.5 कोटी रुपयांचा संशय
तपासादरम्यान समोर आलेल्या माहितीनुसार मंदिरातून सुमारे सात ते साडेसात कोटी रुपयांची रोकड गायब झाल्याचा अंदाज आहे. मात्र अधिकृत आकडा अद्याप जाहीर झालेला नाही.
पोलिसांनी आतापर्यंत सुमारे 70 लाख रुपयांची रोकड जप्त केली असून त्याची मोजणी आणि पडताळणी सुरू आहे. याशिवाय आरोपींच्या बँक खात्यांतील व्यवहार, मालमत्ता आणि इतर आर्थिक स्रोतांचाही तपास सुरू आहे.
8 आरोपी अटकेत
या प्रकरणात आतापर्यंत आठ जणांना अटक करण्यात आली आहे. त्यांच्याकडून सातत्याने चौकशी सुरू असून आणखी काही संशयितांपर्यंत तपास पोहोचण्याची शक्यता आहे.
अटक करण्यात आलेल्या आरोपींमध्ये अविनाश शुक्ला, अनुकल्प मिश्रा, लवकुश मिश्रा, मनीष कुमार यादव, करुणेश पांडे, रमाशंकर मिश्रा, सुभाष श्रीवास्तव आणि रामशंकर यादव उर्फ टिन्नू यादव यांचा समावेश आहे.
शिफारशीवर मिळाल्या नोकऱ्या?
एसआयटीच्या तपासात पैसे मोजणाऱ्या टीममधील अनेक कर्मचारी एकमेकांचे नातेवाईक किंवा परिचित असल्याचे समोर आले आहे. काहींना शिफारशीच्या आधारे या संवेदनशील विभागात नियुक्त करण्यात आल्याचा आरोप आहे.
तपासात असेही उघड झाले की, एका आरोपीने आपल्या मेहुण्याला या टीममध्ये घेतले होते, तर दुसऱ्याने आपल्या नातेवाईकाला पैसे मोजण्याच्या कामावर लावले होते. त्यामुळे भरती प्रक्रियेवरही गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
सुरक्षेतील मोठी त्रुटी
या संपूर्ण प्रकरणात मंदिर प्रशासनाच्या सुरक्षेतील अनेक उणिवा समोर आल्या आहेत. पैसे मोजणीचे काम पूर्ण झाल्यानंतर कर्मचाऱ्यांची कोणतीही शारीरिक तपासणी केली जात नव्हती.
याच त्रुटीचा फायदा आरोपींनी घेतल्याचे तपासातून स्पष्ट झाले आहे. केवळ रोकडच नव्हे तर भाविकांनी अर्पण केलेले सोन्या-चांदीचे दागिनेही चोरीला गेल्याचा आरोप आहे.
बँक खात्यात जमा होत होते चोरीचे पैसे
तपासादरम्यान एका आरोपीने चोरीची रक्कम थेट स्वतःच्या बँक खात्यात जमा केल्याचेही समोर आले आहे. त्यामुळे आर्थिक व्यवहारांच्या आधारे तपास अधिक मजबूत झाला आहे. बँक अधिकाऱ्यांच्या भूमिकेचाही तपास सुरू असल्याचे सांगितले जात आहे.
ऑडिटमध्येही आढळली तफावत
एसआयटीने मंदिर प्रशासनाचे गेल्या तीन वर्षांचे अंतर्गत ऑडिट अहवाल तपासले असता दानपेट्यांची संख्या, नोंदी आणि जमा झालेल्या रकमेमध्ये मोठी विसंगती आढळल्याचे समोर आले आहे.
याशिवाय मंदिरातील सीसीटीव्ही कव्हरेज अपुरे असल्याचे आणि सुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन होत नसल्याचेही अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
तपास पुढे कोणत्या दिशेने?
सध्या या प्रकरणाचा तपास अनेक स्तरांवर सुरू आहे. आरोपींच्या मोबाईल फोन, बँक व्यवहार, सीसीटीव्ही फुटेज, आर्थिक नोंदी आणि संबंधित अधिकाऱ्यांच्या जबाबांची पडताळणी केली जात आहे. याशिवाय चोरीची रक्कम नेमकी किती आहे, ती कुठे वापरण्यात आली आणि या कटामागे आणखी कोणाचा सहभाग आहे, याचा शोध तपास यंत्रणा घेत आहेत.
या प्रकरणामुळे देशभरातील धार्मिक संस्थांमधील आर्थिक पारदर्शकता, सुरक्षा व्यवस्था आणि दानपेटी व्यवस्थापनाबाबत पुन्हा एकदा गंभीर चर्चा सुरू झाली आहे. तपास पूर्ण झाल्यानंतरच या प्रकरणातील संपूर्ण सत्य आणि चोरीची वास्तविक व्याप्ती स्पष्ट होणार आहे.
