सिंधू जल कराराच्या मुद्द्यावरून भारताला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर घेरण्याचा पाकिस्तानचा प्रयत्न उलट त्यांच्याच अंगलट आल्याचे चित्र संयुक्त राष्ट्राच्या मंचावर पाहायला मिळाले. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत भारताविरोधात तक्रार करत पाकिस्तानने सिंधू नदीच्या पाण्याच्या प्रवाहात भारत हस्तक्षेप करत असल्याचा आरोप केला. मात्र, भारताने त्याला जोरदार प्रत्युत्तर देत दहशतवादाचा मुद्दा उपस्थित केला आणि पाकिस्तानलाच कठीण प्रश्न विचारला.
पाकिस्तानचे उपपंतप्रधान आणि परराष्ट्र मंत्री इशाक डार यांनी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेला पत्र लिहून भारताच्या विविध जलप्रकल्पांबाबत चिंता व्यक्त केली. विशेषतः चिनाब नदीवरील प्रकल्पांमुळे पाकिस्तानच्या जलसुरक्षा, अन्नसुरक्षा आणि आर्थिक व्यवस्थेला धोका निर्माण होऊ शकतो, असा दावा त्यांनी केला.
सिंधू जल कराराचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर
भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात 1960 मध्ये सिंधू जल करार झाला होता. या कराराअंतर्गत दोन्ही देशांमध्ये सिंधू खोऱ्यातील नद्यांच्या पाण्याचे वाटप करण्यात आले होते. गेल्या काही वर्षांत भारताने आपल्या हक्कातील पाण्याचा अधिक प्रभावी वापर करण्यासाठी विविध प्रकल्प हाती घेतले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानकडून सातत्याने आंतरराष्ट्रीय मंचांवर तक्रारी केल्या जात आहेत.
Related News
“आश्चर्यकारक 25 वर्षांची मैत्री: हॅकरने मृत्यूपूर्वी दिली 3 कोटींची लक्झरी Porsche – जग थक्क!”
5 जणांचा बळी! ज्या ऑफिसात प्रेम फुललं, तिथेच निलेश-अनामिकाचा दुर्दैवी अंत; लग्नाआधीच स्वप्नांची राखरांगोळी
Pune Lohagad Murder Case: 4 दिवस सियाचं धक्कादायक नाटक! बहिणीच्या एका प्रश्नाने उघड झाला केतन हत्येचा भयंकर कट
विलास घुले हत्या प्रकरणात बजरंग सोनवणे संतप्त; “10 मिनिटं गोपीनाथ मुंडेंचे पाय धरले होते”
CSMT मध्ये रेल्वे इंजिनमध्ये आढळले अजगराचे पिल्लू; 2 फोटो पाहून प्रवासी हैराण, सर्पमित्रांनी केली थरारक सुटका
‘तारक मेहता..’मधील ‘बाघा’वर दु:खाचा डोंगर! 8 महिन्यांत आई-वडिलांचं निधन; तन्मय वेकारिया पूर्णपणे खचला
“2 मोठ्या घडामोडींचा जबरदस्त परिणाम: व्हेनेझुएला तेल डीलमुळे भारताला मिळणार प्रचंड फायदा, ऊर्जा सुरक्षेला मोठा बूस्ट”
24 J-10CE फायटर जेट्ससह 17 करार, भारतासाठी गंभीर इशारा ; चीनचा मास्टरस्ट्रोक!
NEET Re-Exam 2026: धक्कादायक! मोबाईल सापडताच विद्यार्थिनीचा कॉलेजच्या इमारतीवरून उडी मारण्याचा प्रयत्न; पुण्यातील घटनेतील 7 मोठे खुलासे
पद्मभूषण स्वीकारताना अल्का याज्ञिक यांना हात धरून का न्यावं लागलं? 2 वर्षांच्या कठीण आजारानंतर गायिकेचा भावूक खुलासा
पाकिस्तानचा आरोप आहे की, भारताच्या जलप्रकल्पांमुळे त्यांच्या शेती आणि पिण्याच्या पाण्याच्या उपलब्धतेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे हा विषय संयुक्त राष्ट्रांसमोर मांडण्यात आला.
POK मधील आंदोलनांचा मुद्दा भारताने केला उपस्थित
पाकिस्तानने सिंधू जल कराराचा मुद्दा उपस्थित करताच भारताने पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील (POK) परिस्थितीकडे जगाचे लक्ष वेधले. संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेत भारताने POK मधील नागरिकांवर होत असलेल्या कथित अत्याचारांचा मुद्दा मांडला.
सध्या पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये अनेक ठिकाणी नागरिक रस्त्यावर उतरून आंदोलन करत आहेत. महागाई, वीजटंचाई आणि प्रशासनाविरोधातील नाराजी यामुळे स्थानिकांमध्ये असंतोष वाढला आहे. भारताने याच मुद्यांवरून पाकिस्तानला लक्ष्य करत मानवी हक्कांच्या प्रश्नावर स्पष्टीकरण मागितले.
भारताचा थेट सवाल; पाकिस्तान निरुत्तर?
संयुक्त राष्ट्रातील भारताच्या स्थायी मिशनच्या फर्स्ट सेक्रेटरी अनुपमा सिंह यांनी पाकिस्तानच्या आरोपांना प्रत्युत्तर देताना स्पष्ट शब्दांत भूमिका मांडली. त्यांनी सांगितले की, सिंधू जल कराराबाबत भारताची भूमिका सर्वांसमोर स्पष्ट आहे. बदलत्या काळानुसार कोणतीही तांत्रिक व्यवस्था कायमस्वरूपी एकाच स्वरूपात राहू शकत नाही.
यावेळी भारताने पाकिस्तानला अप्रत्यक्षपणे प्रश्न विचारला की, जो देश अनेक दशकांपासून दहशतवादाला परराष्ट्र धोरणाचा भाग म्हणून वापरत असल्याचे आरोप झेलत आहे, तोच देश आता सद्भावना आणि सहकार्याच्या आधारावर विश्वासाची अपेक्षा कशी करू शकतो?
भारताच्या या भूमिकेनंतर पाकिस्तानकडून कोणतेही ठोस उत्तर समोर आले नसल्याचे सांगितले जात आहे.
‘पाण्याला शस्त्र’ म्हणणाऱ्या पाकिस्तानला भारताचा टोला
संयुक्त राष्ट्रातील पाकिस्तानचे राजदूत इफ्तिखार अहमद यांनी भारतावर पाण्याचा शस्त्रासारखा वापर केल्याचा आरोप केला. मात्र, भारताकडून यावरही प्रत्युत्तर देण्यात आले. अनेक दशकांपासून सीमापार दहशतवादामुळे संपूर्ण दक्षिण आशियाला फटका बसला असून, त्याबाबत पाकिस्तानने कधी आत्मपरीक्षण केले आहे का? असा सवाल भारताच्या बाजूने उपस्थित करण्यात आला.
भारताने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, कोणताही द्विपक्षीय करार केवळ कागदोपत्री तरतुदींवर नव्हे, तर परस्पर विश्वास, शांतता आणि सहकार्याच्या वातावरणावर टिकून असतो. मात्र, एकीकडे दहशतवाद आणि सीमापार हिंसाचाराला प्रोत्साहन देत असताना दुसरीकडे सद्भावनेच्या आधारावर सहकार्याची अपेक्षा करणे व्यवहार्य ठरू शकत नाही, असा भारताचा ठाम युक्तिवाद आहे. शांततापूर्ण वातावरणाशिवाय कोणतीही तांत्रिक किंवा राजनैतिक यंत्रणा प्रभावीपणे कार्य करू शकत नाही, असे भारताने संयुक्त राष्ट्राच्या मंचावर स्पष्ट केले. त्यामुळे दहशतवादाला आळा घालणे आणि विश्वासाचे वातावरण निर्माण करणे हीच भविष्यातील सहकार्याची खरी पूर्वअट असल्याचा संदेश भारताने दिला.
पाकिस्तानची चिंता अचानक का वाढली?
तज्ज्ञांच्या मते, पाकिस्तानमधील मोठा कृषी भाग भारतातून उगम पावणाऱ्या नद्यांवर अवलंबून आहे. त्यामुळे भारताकडून जलव्यवस्थापनासंबंधी होणाऱ्या प्रत्येक हालचालीकडे पाकिस्तान बारकाईने पाहत असतो. भारताने आपल्या हक्काच्या पाण्याचा अधिक प्रभावी वापर करण्यास सुरुवात केल्यानंतर पाकिस्तानने आंतरराष्ट्रीय मंचांकडे धाव घेतल्याचे मानले जाते.
भारताची भूमिका स्पष्ट
भारताने सिंधू जल कराराबाबत आपली भूमिका पुन्हा एकदा स्पष्ट करताना ती पूर्णपणे कायदेशीर, पारदर्शक आणि आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार असल्याचे ठामपणे सांगितले आहे. बदलत्या काळानुसार आणि नव्या तांत्रिक गरजांनुसार कोणत्याही करारातील तरतुदींचा फेरआढावा घेणे आवश्यक असते, असेही भारताने नमूद केले. त्यामुळे सिंधू जल करारातील काही तांत्रिक बाबींचे पुनर्मूल्यांकन करण्याची गरज असल्याचे भारताचे मत आहे. तसेच, परस्पर विश्वास, शांतता आणि दहशतवादमुक्त वातावरणाशिवाय कोणतेही द्विपक्षीय सहकार्य प्रभावीपणे पुढे जाऊ शकत नाही, असा स्पष्ट संदेश भारताने आंतरराष्ट्रीय मंचावरून पाकिस्तानला दिला आहे.
एकीकडे पाकिस्तान सिंधू जल कराराचा मुद्दा संयुक्त राष्ट्रात घेऊन गेला असताना, दुसरीकडे भारताने POK मधील मानवी हक्क आणि दहशतवादाचा मुद्दा पुढे करत पाकिस्तानवरच प्रतिप्रश्नांचा भडिमार केला. त्यामुळे भारताला घेरण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या पाकिस्तानलाच आंतरराष्ट्रीय मंचावर अस्वस्थ करणाऱ्या प्रश्नांना सामोरे जावे लागल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
