महायुद्धाचा भडका उडणार? शस्त्रसंधी असूनही अमेरिका-इस्रायलचे हल्ले सुरूच; युद्ध थांबवण्यासाठी पाकिस्तानची मध्यस्थी
मध्यपूर्वेतील संघर्ष दिवसेंदिवस अधिकच गंभीर होत चालला असून जगभरातील राष्ट्रांची चिंता वाढत आहे. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे तिसऱ्या महायुद्धाच्या शक्यतेबाबत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. शस्त्रसंधीचे प्रयत्न सुरू असतानाच अमेरिका आणि इस्रायलकडून सुरू असलेल्या लष्करी कारवायांमुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे. या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानने मध्यस्थीची भूमिका स्वीकारत संघर्ष थांबवण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत.
होर्मुझ सामुद्रधुनीत अमेरिकेची मोठी कारवाई
जागतिक व्यापार आणि तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. अमेरिकन लष्कराने या भागात आंतरराष्ट्रीय जहाजांसाठी धोका निर्माण करणारे इराणचे दोन ड्रोन पाडल्याचा दावा केला आहे. अमेरिकेच्या मते, या ड्रोनमुळे व्यापारी जहाजे आणि सागरी सुरक्षेला धोका निर्माण झाला होता.
Related News
7.5 कॅरेटचा ‘अमूल्य’ हिरा! PM मोदींची भेट पाहून जिल बायडेन भारावल्या, किंमत कळताच बसला धक्का
3 निष्पाप विद्यार्थ्यांचा दुर्दैवी अंत! साई टेकडी तलावातील हृदयद्रावक दुर्घटनेने छत्रपती संभाजीनगर हादरले
मद्यधुंद ट्रक चालकाचा 2 किमी मृत्यूचा खेळ; बारामतीत भीषण अपघात टळला !
सरकारी अभियंता बैकुंठनाथ बेहराकडे सापडले कोट्यवधींचे बेहिशोबी जाळे; 5 बंगले, 14 प्लॉट आणि 2 कोटींची रोकड
NEET 2026 पेपरफुटी प्रकरणात 5 मोठ्या मागण्या; विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळ करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईची जोरदार मागणी
3000 किलो तर्री पोह्याचा ऐतिहासिक विश्वविक्रम! शेफ विष्णू मनोहरांनी नागपूरचा गौरव जगभर पोहोचवला
IPL 2026 मधील 501 धावांचा विस्फोटक स्टार रजत पाटीदार OUT! रजत पाटीदारच्या निवडीवर हरभजन सिंह संतप्त
15 वर्षीय राधिका हत्या प्रकरण: 4 दिवसांत उलगडलं भयानक रहस्य, जंगलात सापडला सांगाडा
अंबडचे तहसीलदार विजय चव्हाण रंगेहाथ अटक; 6.40 लाखांच्या लाचप्रकरणात धक्कादायक कारवाई! जिल्ह्यात खळबळ
LPG Price Hike 2026: मोठा झटका! 14.2 किलो गॅस सिलिंडर 29 रुपयांनी महाग, महाराष्ट्रात नवा दर 941.50 रुपये
न्यूजपेपरमध्ये वडापाव विकला तर थेट जेल; 203 छाप्यांनंतर कठोर कारवाई
अमेरिकेच्या या कारवाईनंतर इराणने तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. तेहरानने अमेरिकेवर प्रादेशिक स्थैर्य बिघडवल्याचा आरोप करत या कृतीला उचकावणारी कारवाई म्हटले आहे. यामुळे आधीच तणावपूर्ण असलेले वातावरण आणखी तापले आहे.
इस्रायलचा दुहेरी हल्ला
अमेरिकेच्या कारवाईनंतर इस्रायलनेही आपली लष्करी मोहीम तीव्र केली आहे. लेबनॉनमध्ये करण्यात आलेल्या हवाई हल्ल्यांमध्ये तेथील सैन्याशी संबंधित तीन वरिष्ठ कमांडर ठार झाल्याचे वृत्त आहे. इस्रायली सैन्याने या कारवाईचा उद्देश दहशतवादी गटांच्या हालचाली रोखणे असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
दुसरीकडे गाझा पट्टीतील एका निर्वासित छावणीवर झालेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यात अनेक नागरिकांचा मृत्यू झाला असून अनेक जण जखमी झाले आहेत. या घटनेमुळे मानवाधिकार संघटनांनी चिंता व्यक्त केली आहे. संघर्षाचा फटका सर्वसामान्य नागरिकांना बसत असल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर निषेध व्यक्त होत आहे.
इराणचा पलटवार आणि वाढता तणाव
अमेरिका आणि इस्रायलच्या कारवायांनंतर इराणनेही आपली भूमिका अधिक आक्रमक केली आहे. इराणने दावा केला आहे की अमेरिकेने त्यांच्या किनारी भागावर हल्ले केल्यानंतरच त्यांनी प्रत्युत्तरात्मक कारवाया सुरू केल्या.तेहरानच्या म्हणण्यानुसार, काही लष्करी कारवाया स्वसंरक्षणाच्या उद्देशाने करण्यात आल्या. मात्र या दाव्यांमुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली असून प्रदेशातील अनेक देश सतर्क झाले आहेत.
अरब राष्ट्रांचा इराणविरोधात सूर
इराणच्या कथित क्षेपणास्त्र हल्ल्यांनंतर अनेक अरब राष्ट्रांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. इजिप्त, जॉर्डन, कतार आणि सौदी अरेबिया या देशांनी संयुक्त निवेदन जारी करून प्रादेशिक शांततेला धोका निर्माण करणाऱ्या कोणत्याही कृतीचा निषेध केला आहे.
या देशांच्या मते, संघर्षाचा विस्तार झाला तर संपूर्ण मध्यपूर्वेतील स्थैर्य धोक्यात येऊ शकते. त्यामुळे सर्व संबंधित पक्षांनी संयम बाळगण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
पाकिस्तानची मध्यस्थी; शांततेसाठी प्रयत्न
या संघर्षात आता पाकिस्तानने महत्त्वाची भूमिका स्वीकारण्याचा प्रयत्न केला आहे. पाकिस्तानचे गृहमंत्री मोहसिन नक्वी यांनी इराणच्या नेतृत्वापर्यंत एक विशेष संदेश पोहोचवल्याचे वृत्त आहे. पाकिस्तानने स्वतःला संवादासाठी तयार असल्याचे सांगत दोन्ही बाजूंनी चर्चेच्या माध्यमातून तोडगा काढावा असे आवाहन केले आहे.
इस्लामाबादच्या मते, युद्ध हा कोणत्याही समस्येचा कायमस्वरूपी उपाय नाही. संवाद आणि राजनैतिक चर्चेच्या माध्यमातूनच स्थैर्य प्रस्थापित होऊ शकते. त्यामुळे पाकिस्तानची मध्यस्थी यशस्वी ठरते का याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
संयुक्त राष्ट्रांची चिंता
संयुक्त राष्ट्र संघानेही या वाढत्या संघर्षाबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. महासंघाच्या अधिकाऱ्यांनी सर्व पक्षांना तातडीने संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. संघर्षाचा विस्तार झाल्यास मानवतावादी संकट आणखी गंभीर होऊ शकते, असा इशारा देण्यात आला आहे.
विशेषतः गाझा, लेबनॉन आणि इतर संघर्षग्रस्त भागांतील नागरिकांच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे. मदत संस्थांना अनेक भागांत पोहोचणे कठीण होत असल्याने परिस्थिती अधिक बिकट होत आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
मध्यपूर्वेतील तणावाचा सर्वात मोठा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो. होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील तेल वाहतुकीसाठी महत्त्वाची जीवनवाहिनी मानली जाते. या मार्गावरील कोणताही अडथळा कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम करू शकतो.
विश्लेषकांच्या मते, संघर्ष वाढल्यास तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्याचा परिणाम इंधन दर, महागाई आणि जागतिक व्यापारावर दिसून येऊ शकतो. भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांनाही याचा फटका बसू शकतो.
रशिया आणि चीनचे शांततेचे आवाहन
रशिया आणि चीन या दोन्ही महासत्तांनी परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले आहे. दोन्ही देशांनी सर्व पक्षांनी संयम बाळगावा आणि संघर्षाचा विस्तार टाळावा असे आवाहन केले आहे.रशियाने मध्यस्थीची तयारी दर्शवली असून चीननेही राजनैतिक मार्गाने प्रश्न सोडवण्यावर भर दिला आहे. जागतिक शक्तींच्या या प्रतिक्रियांमुळे आगामी काही दिवसांत महत्त्वाच्या राजनैतिक हालचाली होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यता किती?
जागतिक स्तरावर “तिसरे महायुद्ध” हा शब्द पुन्हा चर्चेत आला असला तरी अनेक तज्ज्ञांच्या मते सध्याची परिस्थिती अत्यंत गंभीर असली तरी ती थेट जागतिक युद्धात रूपांतरित होईल असे निश्चितपणे सांगता येत नाही.मात्र अनेक देश, विविध लष्करी आघाड्या आणि आर्थिक हितसंबंध या संघर्षाशी जोडले गेल्यास परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते. त्यामुळे प्रत्येक हालचालीकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
पुढे काय?
आगामी काही दिवस मध्यपूर्वेच्या भवितव्यासाठी निर्णायक ठरू शकतात. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीला कितपत यश मिळते, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी होतो का, तसेच इस्रायलची लष्करी मोहीम कितपत सुरू राहते यावर परिस्थिती अवलंबून असेल.सध्या जगभरातील नागरिक, गुंतवणूकदार, सरकारे आणि आंतरराष्ट्रीय संस्था या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. शांततेचा मार्ग स्वीकारला गेला तर मोठे संकट टळू शकते; अन्यथा मध्यपूर्वेतील हा संघर्ष अधिक व्यापक स्वरूप धारण करण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
युद्धाच्या सावटाखाली उभ्या असलेल्या या परिस्थितीत जगाला आता संघर्ष नव्हे तर संवाद, संयम आणि राजनैतिक प्रयत्नांची गरज असल्याचे मत आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. पुढील काही दिवसांतील निर्णय आणि घडामोडी जागतिक राजकारणाची दिशा निश्चित करू शकतात.
