परीक्षेतील गैरप्रकार खपवून घेतला जाणार नाही; NEET पेपरफुटी प्रकरणी कठोर कारवाई करा : पॅक्टोची मागणी
देशातील सर्वात महत्त्वाच्या स्पर्धात्मक परीक्षांपैकी एक असलेल्या NEET-UG 2026 परीक्षेतील कथित प्रश्नपत्रिका फुटीच्या प्रकरणामुळे देशभरात संतापाची लाट उसळली आहे. लाखो विद्यार्थ्यांच्या मेहनतीवर आणि भवितव्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणाऱ्या या गंभीर प्रकरणाची सखोल चौकशी करून दोषींवर कठोर कारवाई करण्यात यावी, अशी जोरदार मागणी फुले-शाहू-आंबेडकर शिक्षक संघटना (पॅक्टो) आणि अशोक प्रतिष्ठान, अकोला यांच्या वतीने करण्यात आली आहे.
यासंदर्भात जिल्हाधिकाऱ्यांमार्फत शासनाला निवेदन सादर करण्यात आले. या निवेदनात परीक्षा व्यवस्थेतील वाढत्या गैरप्रकारांविषयी तीव्र चिंता व्यक्त करण्यात आली असून विद्यार्थ्यांच्या हिताचे संरक्षण करण्यासाठी तातडीने प्रभावी उपाययोजना करण्याची आवश्यकता अधोरेखित करण्यात आली आहे.
Related News
“राजकारणात राहावं की न राहावं…” धनंजय मुंडेंचं मोठं विधान; राज्याच्या राजकारणात खळबळ
Mumbai Water Supply : मुंबईकरांना मोठा दिलासा! १०% पाणीकपात रद्द होणार? महापालिकेचा मोठा निर्णय लवकरच
पाकिस्तानच्या पश्चिमी सीमेवर 250 SH-15 तोफा तैनात; चीनच्या मदतीने वाढली लष्करी ताकद
लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्याचा प्रश्न
NEET परीक्षा ही वैद्यकीय शिक्षणासाठी प्रवेश मिळविण्याचा प्रमुख मार्ग मानली जाते. दरवर्षी देशभरातील लाखो विद्यार्थी या परीक्षेसाठी अनेक वर्षे मेहनत घेतात. पालक आपल्या मुलांच्या शिक्षणासाठी मोठ्या प्रमाणात आर्थिक गुंतवणूक करतात. अनेक विद्यार्थी मानसिक ताणतणाव सहन करत अभ्यास करतात. अशा परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका फुटीसारख्या घटना समोर आल्यास संपूर्ण परीक्षा प्रक्रियेवरील विश्वास डळमळीत होतो.
पॅक्टो आणि अशोक प्रतिष्ठानच्या पदाधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे की, विद्यार्थ्यांची अथक मेहनत, पालकांचा त्याग आणि प्रामाणिक स्पर्धेचे मूल्य या सर्वांवर अशा प्रकारच्या घटनांमुळे पाणी फिरते. त्यामुळे दोषींना कोणतीही राजकीय किंवा प्रशासकीय संरक्षण न देता कठोर शिक्षा करणे गरजेचे आहे.
परीक्षा व्यवस्थेवरील विश्वासाला धक्का
परीक्षा ही केवळ गुण मिळविण्याची प्रक्रिया नसून विद्यार्थ्यांच्या गुणवत्तेचे आणि क्षमतेचे मूल्यमापन करणारी व्यवस्था आहे. मात्र प्रश्नपत्रिका फुटीच्या घटनांमुळे संपूर्ण व्यवस्थेची विश्वासार्हता धोक्यात येते.
शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, स्पर्धा परीक्षांमध्ये पारदर्शकता आणि गोपनीयता या दोन अत्यंत महत्त्वाच्या बाबी आहेत. जर प्रश्नपत्रिका परीक्षा होण्यापूर्वीच काही व्यक्ती किंवा गटांपर्यंत पोहोचत असतील, तर प्रामाणिक विद्यार्थ्यांवर अन्याय होतो. परिणामी गुणवत्ता, कष्ट आणि प्रामाणिकपणा यांचे महत्त्व कमी होऊन गैरमार्गांचा वापर वाढण्याचा धोका निर्माण होतो.
पॅक्टोच्या प्रमुख मागण्या
निवेदनाद्वारे शासनाकडे काही महत्त्वपूर्ण मागण्या करण्यात आल्या आहेत. त्यामध्ये पुढील बाबींचा समावेश आहे –
1. उच्चस्तरीय चौकशी समितीची नियुक्ती
NEET-UG 2026 प्रश्नपत्रिका फुटीच्या प्रकरणाची स्वतंत्र आणि निष्पक्ष चौकशी करण्यात यावी. चौकशीमध्ये कोणत्याही प्रकारचा हस्तक्षेप होऊ नये यासाठी उच्चस्तरीय समिती स्थापन करावी.
2. दोषींवर कठोर कायदेशीर कारवाई
प्रश्नपत्रिका फुटीमध्ये सहभागी असलेल्या सर्व व्यक्ती, संस्था किंवा रॅकेटचा शोध घेऊन त्यांच्यावर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात यावी. दोषींना उदाहरणार्थ शिक्षा दिल्यास भविष्यात अशा घटना रोखण्यास मदत होईल.
3. प्रभावित विद्यार्थ्यांना न्याय
या प्रकरणामुळे प्रभावित झालेल्या विद्यार्थ्यांना न्याय मिळावा. त्यांच्या शैक्षणिक हिताचे संरक्षण करण्यासाठी आवश्यक निर्णय शासनाने घ्यावेत.
4. सार्वजनिक परीक्षा कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी
सार्वजनिक परीक्षा (अनुचित साधनांचा प्रतिबंध) कायद्याची देशभरात प्रभावी अंमलबजावणी करण्यात यावी. परीक्षा प्रक्रियेत गैरप्रकार करणाऱ्यांविरुद्ध कठोर दंडात्मक कारवाई केली जावी.
5. देशव्यापी चौकशी
देशभरात गेल्या काही वर्षांत घडलेल्या प्रश्नपत्रिका फुटीच्या घटनांची स्वतंत्र चौकशी करून त्यामागील साखळी उघड करण्यात यावी.
शिक्षणातील व्यापारीकरणावर टीका
पॅक्टोच्या पदाधिकाऱ्यांनी शिक्षण क्षेत्रातील वाढत्या व्यापारीकरणावरही चिंता व्यक्त केली. स्पर्धा परीक्षा, खासगी कोचिंग उद्योग आणि प्रवेश प्रक्रियेभोवती निर्माण झालेली आर्थिक साखळी काही ठिकाणी भ्रष्टाचाराला खतपाणी घालत असल्याचा आरोप करण्यात आला.
त्यांच्या मते, शिक्षण हे सामाजिक परिवर्तनाचे साधन आहे. मात्र शिक्षणाचे व्यापारीकरण झाल्यास गुणवत्तेपेक्षा आर्थिक ताकद महत्त्वाची ठरण्याचा धोका निर्माण होतो. त्यामुळे शासनाने शिक्षण क्षेत्रातील अनियमितता रोखण्यासाठी अधिक कडक धोरणे राबविण्याची गरज आहे.
विद्यार्थ्यांमध्ये अस्वस्थतेचे वातावरण
NEET परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये या प्रकरणामुळे अस्वस्थता निर्माण झाली आहे. अनेक विद्यार्थ्यांनी सामाजिक माध्यमांवर परीक्षा प्रक्रियेबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. काही विद्यार्थ्यांचे म्हणणे आहे की, ते अनेक वर्षे अभ्यास करून परीक्षेला बसतात; मात्र प्रश्नपत्रिका फुटीमुळे त्यांच्या मेहनतीचे अवमूल्यन होते.
पालकांमध्येही संतापाचे वातावरण असून परीक्षा प्रक्रियेतील सुरक्षाव्यवस्था अधिक मजबूत करण्याची मागणी होत आहे.
परीक्षा सुरक्षेसाठी तंत्रज्ञानाचा वापर आवश्यक
शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा व्यापक वापर करणे आवश्यक आहे. प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून ते वितरणापर्यंत संपूर्ण प्रक्रियेत डिजिटल सुरक्षा यंत्रणा मजबूत करणे गरजेचे आहे.
तज्ज्ञांनी पुढील उपाय सुचविले आहेत –
- एन्क्रिप्टेड डिजिटल प्रश्नपत्रिका प्रणाली
- कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित निरीक्षण
- सुरक्षित डेटा व्यवस्थापन
- परीक्षा केंद्रांवर रिअल टाइम मॉनिटरिंग
- सायबर सुरक्षा तपासणी
- अधिक जबाबदारी निश्चित करणारी यंत्रणा
भ्रष्टाचाराविरोधातील लढा सुरूच राहणार
निवेदनात स्पष्ट करण्यात आले आहे की, शिक्षण क्षेत्रातील भ्रष्टाचार, अनियमितता आणि परीक्षा व्यवस्थेतील गैरप्रकारांविरोधात संघर्ष सुरूच राहील. विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी कोणतीही तडजोड स्वीकारली जाणार नाही.
संघटनांच्या पदाधिकाऱ्यांनी म्हटले की, शिक्षण व्यवस्थेवरील लोकांचा विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी शासनाने ठोस आणि परिणामकारक पावले उचलली पाहिजेत. केवळ चौकशीची घोषणा करून चालणार नाही, तर दोषींना शिक्षा मिळाली पाहिजे.
विद्यार्थ्यांच्या हितासाठी व्यापक सुधारणा आवश्यक
तज्ज्ञांच्या मते, केवळ एका घटनेवर कारवाई करून समस्या सुटणार नाही. परीक्षा व्यवस्थेतील संरचनात्मक त्रुटी दूर करणे आवश्यक आहे. यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकारांनी समन्वयाने काम करून राष्ट्रीय स्तरावर परीक्षा सुरक्षेचे एकसमान धोरण तयार करावे.विद्यार्थ्यांना न्याय मिळावा, गुणवत्तेचा सन्मान व्हावा आणि प्रामाणिकपणे मेहनत करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा विश्वास अबाधित राहावा, यासाठी परीक्षा व्यवस्थेत व्यापक सुधारणा करणे काळाची गरज बनली आहे.
मान्यवरांची उपस्थिती
निवेदन सादर करताना प्रा. डॉ. विजय आठवले, प्रा. डॉ. बाळकृष्ण खंडारे, प्रा. सुनील कांबळे, प्रा. शैलेश इंगळे, विद्याधर मोहोड, संदेश गवई, महेंद्र मोहोड, अनिल गवई, प्रा. विवेक पांडे, प्रा. सज्जन जाधव यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.
NEET-UG 2026 पेपरफुटीचे कथित प्रकरण हे केवळ एका परीक्षेपुरते मर्यादित नसून देशातील परीक्षा व्यवस्थेच्या विश्वासार्हतेशी संबंधित आहे. लाखो विद्यार्थ्यांचे भविष्य, पालकांच्या अपेक्षा आणि गुणवत्ताधारित शिक्षण व्यवस्थेचे तत्त्व यांच्याशी हा विषय जोडलेला आहे. त्यामुळे या प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी, दोषींवर कठोर कारवाई आणि परीक्षा व्यवस्थेतील व्यापक सुधारणा या केवळ मागण्या नसून काळाची गरज बनल्या आहेत. विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळ करणाऱ्यांना कोणतीही सवलत न देता कठोर संदेश देणे हीच खरी न्यायाची दिशा ठरेल.
