30 नंतर अभिनेत्रींसाठी दारं बंद, पण हिरोंना मोकळा मार्ग? तापसी पन्नूचा धक्कादायक खुलासा; वयवादावर 7 परखड प्रश्न
मुंबई : बॉलिवूडमध्ये ग्लॅमर, प्रसिद्धी आणि यश यांची चमक दिसत असली तरी या झगमगाटामागे अनेक कटू वास्तव दडलेले आहेत. विशेषतः महिला कलाकारांना करिअरमध्ये ज्या प्रकारच्या अडचणींचा सामना करावा लागतो, त्या अनेकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी येतात. मानधनातील तफावत, प्रमुख भूमिकांमधील असमानता, संधींचे मर्यादित पर्याय आणि वयाच्या आधारावर होणारा भेदभाव या मुद्द्यांवर अनेक अभिनेत्री वेळोवेळी बोलत असतात. आता अभिनेत्री तापसी पन्नूने याच विषयावर पुन्हा एकदा स्पष्ट आणि परखड भूमिका मांडली आहे.
नुकत्याच दिलेल्या एका मुलाखतीत तापसीने चित्रपटसृष्टीत महिलांच्या वाढत्या वयानुसार त्यांच्यावर लादल्या जाणाऱ्या मर्यादा आणि पुरुष कलाकारांना मिळणाऱ्या विशेष सवलतींवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. विशेषतः अभिनेत्री 30 वर्षांच्या पुढे गेल्यानंतर त्यांना रोमँटिक किंवा मुख्य भूमिकांसाठी अपात्र समजले जाते, मात्र पुरुष कलाकारांच्या बाबतीत असे होत नाही, असे ती म्हणाली.
Related News
‘Hai Jawani Toh Ishq Hona Hai ‘ची बॉक्स ऑफिसवर संथ सुरुवात; दोन दिवसांत 23 कोटींची कमाई
भारताचा जन्मदर 1.9 वर; एलॉन मस्क यांचा धक्कादायक दावा, ‘शिक्षित भारतीयांनी मुलं जन्माला घालणं थांबवलं’
Shefali Shah यांचे वक्तव्य : “महिला अन्नाकडे भुकेसाठी नाही, तर भावनिक आधारासाठी वळतात”
राम चरणच्या ‘Peddi ‘चा बॉक्स ऑफिसवर धडाका; 3 दिवसांत 191 कोटींची कमाई
Don 3 वादात मोठा दिलासा! रणवीर सिंहच्या वडिलांनी पूनम ढिल्लोंचे मानले आभार, जाणून घ्या 5 महत्त्वाच्या घडामोडी
Birthday Partyत 5 मिनिटांत भडकली Giorgia Andriani! ‘चल चालता हो’ म्हणत व्यक्तीला सुनावलं, Viral Video चर्चेत
वरळीतील म्युझिक कॉन्सर्टमध्ये 28 वर्षीय तरुणाचा मृत्यू; प्राथमिक तपासात मोठा खुलासा
उपासना कोनिडेलांची प्रेरणादायी कहाणी; 1 यशस्वी उद्योजिका, 77 हजार कोटींचं साम्राज्य
सुनेत्रा पवारांचा दमदार पहाटेचा दौरा; 10 नव्या बसेससह बारामतीकरांना मोठी भेट
विक्रम भट्ट यांचा धक्कादायक खुलासा; मिथुन दा, संजय दत्त यांच्या एका फोनने बदललं आयुष्य; 70 दिवस तुरुंगात!
NEET आंदोलनाचा स्फोटक टप्पा! 5 मोठ्या घडामोडींनी अभिजीत दीपकेंच्या आंदोलनाने देशाचे लक्ष वेधले
यश मिळेपर्यंत वय वाढते आणि मग संधी कमी होतात
तापसी पन्नूने सांगितले की, हिंदी चित्रपटसृष्टीत स्वतःची ओळख निर्माण करणे ही अत्यंत कठीण प्रक्रिया आहे. अनेक कलाकारांना वर्षानुवर्षे संघर्ष करावा लागतो. अभिनेत्रींसाठी ही लढाई अधिक कठीण असते.तिने सांगितले की, “मी माझ्या विशीच्या दशकात हिंदी चित्रपटसृष्टीत आले. एखादी चांगली भूमिका मिळवण्यासाठी आणि प्रेक्षकांच्या मनात स्थान निर्माण करण्यासाठी तीन ते चार वर्षांचा संघर्ष करावा लागला. मात्र, जेव्हा तुम्ही अखेर यशस्वी होता, तेव्हा अचानक तुम्हाला सांगितले जाते की तुमचे वय आता विशिष्ट भूमिकांसाठी योग्य नाही.”
तिच्या मते, हा विरोधाभास चित्रपटसृष्टीतील मोठा दोष आहे. एका अभिनेत्रीला स्वतःला सिद्ध करण्यासाठी जितका वेळ लागतो, तोपर्यंत तिचे वय वाढलेले असते आणि त्याच कारणामुळे तिला अनेक भूमिका नाकारल्या जातात.
रोमँटिक चित्रपटांसाठी ‘तरुण चेहरा’च का?
तापसी पन्नू ने विशेषतः रोमँटिक कॉमेडी चित्रपटांच्या संदर्भात बोलताना म्हटले की, आजही अनेक निर्माते आणि दिग्दर्शक मुख्य भूमिकांसाठी तरुण अभिनेत्रींचाच विचार करतात.तिच्या मते, अनेक कथांमध्ये पात्राच्या वयाला फारसे महत्त्व नसते. तरीही निर्माते ‘तरुण चेहरा’ या निकषाला प्राधान्य देतात. यामुळे अनुभवी अभिनेत्रींकडे दुर्लक्ष केले जाते.“तुम्ही तीस वर्षांच्या पुढे गेला की तुम्हाला सांगितले जाते की रोमँटिक भूमिका करण्यासाठी तुम्ही खूप मोठ्या आहात. पण हा नियम फक्त महिलांसाठीच का?” असा सवाल तापसीने उपस्थित केला.
पुरुष कलाकारांसाठी वेगळे नियम?
तापसी पन्नूच्या वक्तव्यातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे पुरुष कलाकारांबाबतची वेगळी मानसिकता. तिच्या मते, पुरुष कलाकारांचे वय वाढले तरी त्यांच्या करिअरवर त्याचा फारसा परिणाम होत नाही.आजही अनेक मोठे अभिनेते त्यांच्या वयापेक्षा खूपच लहान अभिनेत्रींसोबत रोमँटिक भूमिका साकारताना दिसतात. प्रेक्षक त्याला सहज स्वीकारतात. मात्र, एखादी अभिनेत्री वयाने मोठी झाली की तिला अशा भूमिका मिळण्याची शक्यता कमी होते.तापसी म्हणाली की, “जर एखाद्या अभिनेत्रीने ज्येष्ठ अभिनेत्यासोबत काम केले असेल, तर तिच्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलतो. पण पुरुष कलाकारांसोबत असे कधीच होत नाही.”
‘शाहरुख खानला असा नकार द्याल का?’
मुलाखतीदरम्यान तापसीने एक महत्त्वाचा मुद्दा मांडताना सुपरस्टार शाहरुख खानचे उदाहरण दिले.तिने सांगितले की, दक्षिण भारतीय चित्रपटसृष्टीत काम करताना तिला अनेकदा अशा परिस्थितीचा सामना करावा लागला. काही तरुण अभिनेत्यांना तिच्यासोबत काम करण्यास संकोच वाटत असे, कारण तिने आधी काही ज्येष्ठ कलाकारांसोबत काम केले होते.
तापसी पन्नू ने प्रश्न विचारला, “कोणी शाहरुख खानबद्दल असे म्हणेल का? त्यांच्यासोबत काम केल्यामुळे अभिनेत्रीचे करिअर बदलते असे मानले जाते. मग महिलांच्या बाबतीत वेगळे निकष का लागू केले जातात?”या विधानामुळे चित्रपटसृष्टीतील दुटप्पी मानसिकतेवर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे.
दक्षिण चित्रपटसृष्टीतही परिस्थिती वेगळी नाही
अनेकदा बॉलिवूडवर टीका केली जाते, पण दक्षिण भारतीय चित्रपटसृष्टीही या समस्येपासून मुक्त नाही, असे तापसीने स्पष्ट केले.तिने सांगितले की, साऊथ इंडस्ट्रीमध्ये काम करताना देखील तिला वय, प्रतिमा आणि पूर्वीच्या भूमिकांच्या आधारावर अनेक निर्णय घेतले जात असल्याचे जाणवले.यामुळे ही समस्या केवळ एका उद्योगापुरती मर्यादित नसून संपूर्ण भारतीय चित्रपटसृष्टीमध्ये अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.
सौंदर्य आणि फिटनेसचा वाढता दबाव
तापसी पन्नूने अलीकडेच सोशल मीडियावर शरीरसौष्ठवाबद्दलच्या दबावावरही भाष्य केले होते. अभिनेत्री म्हणून कायम विशिष्ट शारीरिक ठेवण राखण्याची अपेक्षा केली जाते.तिने सांगितले की, पोटावरील चरबी कमी करण्यासाठी तिने स्वतःवर प्रचंड ताण घेतला होता. सतत व्यायाम, आहारातील बदल आणि परिपूर्ण दिसण्याचा प्रयत्न यामुळे मानसिक आणि शारीरिक ताण वाढला.तिच्या मते, अनेक महिला स्वतःला अवास्तव सौंदर्य निकषांमध्ये बसवण्याचा प्रयत्न करतात आणि त्यामुळे त्यांच्यावर अनावश्यक दबाव निर्माण होतो.
बदलत्या काळात बदलणारी चित्रपटसृष्टी
गेल्या काही वर्षांत परिस्थितीत काही प्रमाणात बदल होताना दिसत आहे. महिलाकेंद्री चित्रपटांना प्रेक्षकांचा प्रतिसाद वाढत आहे. ओटीटी प्लॅटफॉर्मच्या उदयानंतर विविध वयोगटातील अभिनेत्रींसाठी नवीन संधी उपलब्ध झाल्या आहेत.
पूर्वी मुख्य प्रवाहातील चित्रपटांमध्ये मर्यादित भूमिका मिळणाऱ्या अभिनेत्री आता वेगवेगळ्या प्रकारच्या कथा आणि पात्रांमधून स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करत आहेत.तरीही तापसीच्या मते, वयाच्या आधारावर होणारा भेदभाव पूर्णपणे संपलेला नाही.
महिला कलाकारांसाठी समान संधींची गरज
चित्रपटसृष्टीतील बदलत्या वातावरणात महिला कलाकारांना समान संधी मिळणे आवश्यक असल्याचे तापसीचे मत आहे. पात्रांची निवड करताना कलाकाराचे कौशल्य, अनुभव आणि भूमिकेशी असलेले सुसंगतपण महत्त्वाचे ठरावे, वय नव्हे.तिच्या या वक्तव्यामुळे पुन्हा एकदा मनोरंजन क्षेत्रातील लैंगिक समानता, वयवाद आणि व्यावसायिक संधी यांबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.
आगामी प्रकल्पांकडे लक्ष
दरम्यान, तापसी पन्नू लवकरच ‘गांधारी’ या नेटफ्लिक्स चित्रपटात झळकणार आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन देवाशिष मखिजा यांनी केले असून पटकथा कनिका धिल्लन यांनी लिहिली आहे. विविध आशयघन भूमिका साकारत तापसीने गेल्या काही वर्षांत स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.तिच्या आगामी प्रकल्पांबाबत प्रेक्षकांमध्ये उत्सुकता असून, अभिनेत्री म्हणून ती नव्या विषयांवर काम करत राहणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
तापसी पन्नूने मांडलेले मुद्दे केवळ एका अभिनेत्रीचे वैयक्तिक मत नाही, तर चित्रपटसृष्टीतील अनेक महिलांच्या अनुभवांचे प्रतिनिधित्व करतात. वय वाढल्यामुळे संधी कमी होणे, पुरुष आणि महिला कलाकारांसाठी वेगवेगळे निकष असणे आणि सौंदर्याच्या अवास्तव अपेक्षा यांसारख्या प्रश्नांवर आता गंभीर चर्चा होणे आवश्यक आहे.
मनोरंजन उद्योग खऱ्या अर्थाने प्रगत आणि समावेशक व्हायचा असेल, तर कलाकारांचे मूल्यमापन त्यांच्या प्रतिभेच्या आधारे व्हायला हवे. वय, लिंग किंवा बाह्य स्वरूप यापेक्षा अभिनय कौशल्य आणि भूमिकेची गरज यांना प्राधान्य दिले गेले, तरच चित्रपटसृष्टी अधिक न्याय्य आणि संतुलित होऊ शकेल.
