मुंबईवर भीषण जलसंकट! 7 तलावांपैकी एक पूर्ण कोरडा, फक्त 40 दिवसांचा पाणीसाठा शिल्लक
मुंबईकरांसाठी चिंतेची बातमी समोर आली आहे. देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबई शहराला पाणीपुरवठा करणारा महत्त्वाचा अप्पर वैतरणा तलाव पूर्णपणे कोरडा पडला असून त्यातील उपयुक्त पाणीसाठा शून्य टक्क्यांवर पोहोचला आहे. परिणामी या तलावातून मुंबईला होणारा पाणीपुरवठा पूर्णपणे बंद करण्यात आला आहे. वाढत्या उन्हाळ्यामुळे आणि पाण्याच्या वेगाने होणाऱ्या बाष्पीभवनामुळे मुंबईसमोरील जलसंकट अधिक गंभीर बनले आहे.
सध्या मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सात प्रमुख तलावांमध्ये मिळून केवळ 15.57 टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे. या तलावांमध्ये एकूण 2 लाख 25 हजार 294 दशलक्ष लिटर पाणी उपलब्ध असून हा साठा शहराची गरज भागवण्यासाठी जेमतेम 40 ते 45 दिवस पुरेल, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे मान्सूनचे आगमन उशिरा झाल्यास मुंबईकरांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो.
अप्पर वैतरणा तलाव पूर्णपणे कोरडा
मुंबईच्या जलपुरवठा व्यवस्थेत अप्पर वैतरणा तलावाचे महत्त्वाचे स्थान आहे. मात्र यंदाच्या तीव्र उष्णतेमुळे आणि कमी झालेल्या जलसाठ्यामुळे हा तलाव पूर्णपणे आटला आहे. विशेष म्हणजे मागील वर्षी म्हणजेच 1 जून 2025 रोजी या तलावात सुमारे 7 टक्क्यांहून अधिक पाणी उपलब्ध होते. यावर्षी मात्र परिस्थिती अधिक गंभीर झाली असून तलावातील उपयुक्त पाणीसाठा शून्यावर आला आहे.
Related News
संजय राऊतांचा स्फोटक आरोप; मुख्यमंत्री आणि 2 उपमुख्यमंत्र्यांवर गुन्हे दाखल करण्याची थेट मागणी
FEMA उल्लंघन प्रकरणात अनिल अग्रवालांच्या अडचणी वाढल्या; वेदांता ग्रुपवर 4 ठिकाणी छापे;
पुणे-सातारा महामार्गावर दोन जिवलग मित्रांचा जागीच मृत्यू; एकाच दिवशी 3 भीषण अपघात
भावनिक क्षण! IPL विजयानंतर जितेश शर्माने मराठीत दिले उत्तर, व्हिडीओने 19 लाखांची कमाई केली
पुणे विषारी दारू प्रकरणानंतर महाराष्ट्रात 43 ठिकाणी धडक छापेमारी; 5,929 लिटर मेथेनॉल जप्त
धक्कादायक! 3 इंचांचा किडा निघाला आईस्क्रीममधून; कल्याणमध्ये संतप्त पालकांचा संताप
बांगलादेशींच्या नावाखाली 5 मोठ्या चुका? महाराष्ट्रातील फेरीवाल्यांवरच कारवाई झाल्याची कबुली
अकोला MIDC मध्ये मध्यरात्री थरार! 3 गुंडांचा धक्कादायक हैदोस; चाकूचा धाक दाखवत चालकाकडून हजारो रुपयांची लूट
MU Admission 2026: दुसऱ्या गुणवत्ता यादीत मोठा दिलासा! विज्ञान शाखेच्या कटऑफमध्ये तब्बल 9% घसरण
“मुंबई फेरीवाल्यांवर मोठा निर्णायक आणि पॉवरफुल निर्णय: 10 जूनपर्यंत ओळखपत्र मोहीम सुरू”
NEET पेपरफुटी प्रकरणात बांधकामावर धक्कादायक बुलडोझर अॅक्शन: बीडमध्ये 1 अनधिकृत कॉम्प्लेक्सवर मोठी कारवाई
या परिस्थितीमुळे मुंबई महानगरपालिकेसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. अप्पर वैतरणा बंद झाल्याने उर्वरित सहा तलावांवर पाणीपुरवठ्याचा संपूर्ण भार पडला आहे.
तानसा तलावाची स्थितीही चिंताजनक
अप्पर वैतरणा तलावानंतर आता तानसा तलावाची स्थितीही चिंताजनक बनली आहे. सध्या तानसा तलावात केवळ 10 टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे. त्यामुळे येत्या काही दिवसांत या तलावातून होणारा पाणीउपसा कमी करावा लागण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
तुळशी आणि विहार हे तलाव मुंबईतील संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान परिसरात आहेत. मात्र हे तलाव आकाराने तुलनेने लहान असल्याने त्यांच्याकडून होणारा पाणीपुरवठा मर्यादित आहे. या दोन्ही तलावांतून दररोज फक्त 15 ते 18 दशलक्ष लिटर पाणी पुरवले जाते. मुंबईसारख्या महानगराच्या गरजांच्या तुलनेत हा पुरवठा अत्यंत कमी मानला जातो.
भातसा तलाव मुंबईचा मुख्य आधार
सध्याच्या परिस्थितीत मुंबईच्या पाणीपुरवठ्याची सर्वाधिक जबाबदारी भातसा तलावावर आली आहे. राज्य सरकारच्या मालकीच्या या तलावात सध्या 1 लाख 7 हजार दशलक्ष लिटर पाणीसाठा उपलब्ध आहे. या तलावातून दररोज सुमारे 1 हजार 700 दशलक्ष लिटर पाणी मुंबईसाठी सोडले जात आहे.
मुंबईच्या पाणीपुरवठ्याचा सध्या सर्वाधिक भार भातसा, मोडक सागर आणि मध्य वैतरणा या तलावांवर आहे. अप्पर वैतरणा तलाव पूर्णपणे कोरडा पडल्याने या उर्वरित जलस्रोतांचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. मात्र, मान्सूनचे आगमन लांबले किंवा अपेक्षेप्रमाणे पाऊस झाला नाही, तर या तलावांतील पाणीसाठ्यावर अतिरिक्त ताण निर्माण होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत मुंबई महानगरपालिकेसमोर पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्याचे मोठे आव्हान उभे राहणार आहे. त्यामुळे उपलब्ध जलसाठ्याचा काटेकोर वापर, गळती रोखणे, पाण्याचा अपव्यय टाळणे आणि आवश्यक असल्यास नियोजनबद्ध जलकपातीचा पर्याय विचारात घेणे गरजेचे ठरणार आहे.
पावसाकडे लागल्या मुंबईकरांच्या नजरा
दरवर्षी मान्सूनपूर्व काळात मुंबईतील जलसाठ्याचा प्रश्न निर्माण होतो. मात्र यंदा अप्पर वैतरणा तलाव पूर्णपणे आटल्यामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे. हवामान विभागाने मान्सूनबाबत सकारात्मक अंदाज व्यक्त केला असला तरी प्रत्यक्षात दमदार पाऊस होणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.
जर जून महिन्यात पुरेसा पाऊस झाला नाही, तर मुंबई महानगरपालिकेला पाणी कपातीचा निर्णय घ्यावा लागू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनीही पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.
मुंबईतील सातही तलावांमधील सद्यस्थिती
| तलावाचे नाव | पाणीसाठा (%) |
|---|---|
| अप्पर वैतरणा | 0% |
| तानसा | 10% |
| भातसा | 15% |
| मध्य वैतरणा | 22% |
| तुळशी | 27% |
| मोडक सागर | 33% |
| विहार | 46% |
जलसंकट टाळण्यासाठी काय करावे?
मुंबईतील जलसंकटाने पुन्हा एकदा पाणी व्यवस्थापनाच्या प्रश्नाकडे लक्ष वेधले आहे. वाढती लोकसंख्या, शहरीकरण आणि हवामान बदल यामुळे पाण्यावरील ताण सातत्याने वाढत आहे. अशा परिस्थितीत केवळ पावसावर अवलंबून राहणे पुरेसे ठरणार नाही. पाण्याचा अपव्यय रोखणे, गळती नियंत्रणात आणणे, सांडपाण्याचा पुनर्वापर वाढवणे आणि प्रत्येक इमारतीत पावसाचे पाणी साठवण्याची प्रभावी अंमलबजावणी करणे गरजेचे आहे. जलस्रोतांचे संवर्धन आणि दीर्घकालीन नियोजन यांना प्राधान्य दिल्यास भविष्यातील पाणीटंचाईचे संकट मोठ्या प्रमाणात कमी करता येऊ शकते. प्रशासनासोबतच नागरिकांनीही जबाबदारीने पाण्याचा वापर करण्याची आवश्यकता आहे.
सध्या मात्र मुंबईकरांच्या नजरा आकाशाकडे लागल्या असून मान्सूनच्या दमदार आगमनानेच या संकटातून दिलासा मिळू शकतो. पुढील काही आठवडे मुंबईच्या पाणीपुरवठ्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
read also : https://ajinkyabharat.com/mamata-banerjees-big-push-sign-of-party-crisis/
