SCLR Final Phase : 12 वर्षांनंतर अखेर पूर्णत्वाकडे; डबल डेकर ब्रिज, 90 अंशाचा पूल आणि 11 किमी सिग्नल-फ्री प्रवासाने मुंबईकरांना मोठा दिलासा
मुंबई : मुंबईतील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि शहराच्या पूर्व-पश्चिम भागांना अधिक वेगवान जोडणी देण्यासाठी उभारण्यात आलेल्या सांताक्रूझ-चेंबूर लिंक रोड (SCLR) प्रकल्पाचा अंतिम टप्पा आता पूर्णत्वाच्या मार्गावर आहे. तब्बल 12 वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने सुरू होण्याच्या उंबरठ्यावर पोहोचला आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) आयुक्त संजय मुखर्जी यांनी नुकतीच प्रकल्पाची पाहणी केली असून अंतिम टप्प्यातील काम 98 टक्के पूर्ण झाल्याची माहिती समोर आली आहे.
या प्रकल्पामुळे मुंबईतील पूर्व आणि पश्चिम द्रुतगती महामार्गांदरम्यानचा प्रवास अधिक सुलभ होणार असून जवळपास 10.88 किलोमीटरचा सिग्नल-फ्री कॉरिडॉर तयार होणार आहे. त्यामुळे वाहनचालकांचा प्रवासाचा वेळ तब्बल 35 मिनिटांनी कमी होणार असल्याचा दावा करण्यात येत आहे.
Related News
2014 मध्ये सुरू झाला महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प
मुंबईतील वाढती वाहतूक आणि पूर्व-पश्चिम जोडणीची समस्या लक्षात घेऊन 2014 मध्ये सांताक्रूझ-चेंबूर लिंक रोड प्रकल्पाचा पहिला टप्पा सुरू करण्यात आला. या मार्गाने चेंबूर, कुर्ला, कलिना, सांताक्रूझ आणि पश्चिम उपनगरांना थेट जोडण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले होते.
या प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे भारतातील पहिला डबल डेकर उड्डाणपूल. खालच्या स्तरावर रेल्वे मार्गावरील वाहतूक तर वरच्या स्तरावर रस्ते वाहतूक अशी अभिनव रचना करण्यात आली. यामुळे कुर्ला, शीव आणि आसपासच्या परिसरातील वाहतूक कोंडी मोठ्या प्रमाणात कमी झाली.
90 मिनिटांचा प्रवास 15 मिनिटांवर
SCLR सुरू झाल्यानंतर मुंबईकरांना त्याचा तात्काळ फायदा जाणवू लागला. पूर्वी पूर्व उपनगरांतून पश्चिम उपनगरात जाण्यासाठी 60 ते 90 मिनिटांचा कालावधी लागत होता. मात्र लिंक रोडमुळे हा वेळ थेट 15 ते 20 मिनिटांपर्यंत खाली आला.
विशेषतः कार्यालयीन वेळेत होणारी वाहतूक कोंडी कमी झाल्याने हजारो प्रवाशांना दिलासा मिळाला. यामुळे इंधन बचत, प्रदूषणात घट आणि प्रवासातील मानसिक ताण कमी होण्यास मदत झाली.
BKC जोडणीमुळे वाढले महत्त्व
2023 मध्ये SCLR प्रकल्पाचा आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा पूर्ण झाला. कुर्ला ते वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) दरम्यान उन्नत मार्ग तयार करण्यात आला. यामुळे पूर्व उपनगरांमधून BKC या देशातील महत्त्वाच्या आर्थिक केंद्रात पोहोचणे अधिक सोपे झाले.
BKC मध्ये हजारो कंपन्या, बँका, वित्तीय संस्था आणि कॉर्पोरेट कार्यालये आहेत. त्यामुळे या मार्गामुळे रोज लाखो कर्मचाऱ्यांचा प्रवास अधिक वेगवान झाला.
90 अंशाचा केबल-स्टेड पूल ठरला आकर्षण
ऑगस्ट 2025 मध्ये प्रकल्पातील सर्वाधिक चर्चेत राहिलेला भाग पूर्ण झाला. पश्चिम द्रुतगती महामार्गावर 90 अंश वळण असलेला केबल-स्टेड पूल उभारण्यात आला.
या पुलामुळे वाकोला जंक्शनवरील वाहतूक कोंडी टाळून वाहनांना थेट पश्चिम द्रुतगती महामार्गावर प्रवेश मिळू लागला. अभियांत्रिकीच्या दृष्टीने हा पूल अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
मुंबईसारख्या दाट लोकवस्तीच्या शहरात अशा प्रकारचा पूल उभारणे हे मोठे आव्हान होते. मात्र अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने हे काम यशस्वीपणे पूर्ण करण्यात आले.
अंतिम टप्प्यात काय आहे विशेष?
सध्या सुरू असलेला दुसरा आणि अंतिम टप्पा हा प्रकल्पाचा शेवटचा भाग आहे. या टप्प्यात BKC ते वाकोला जोडणारा महत्त्वाचा मार्ग तयार करण्यात आला आहे.
या विभागात:
- 1.4 किलोमीटर लांबीचा उन्नत मार्ग
- 500 मीटरचा चार पदरी कॅरेजवे
- प्रत्येकी 900 मीटर लांबीचे दोन कनेक्टिंग रॅम्प
- अत्याधुनिक सुरक्षा सुविधा
- आधुनिक प्रकाशयोजना
- स्मार्ट वाहतूक व्यवस्थापन प्रणाली
यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
11 किलोमीटर सिग्नल-फ्री प्रवास
अंतिम टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर मुंबईकरांना जवळपास 10.88 किलोमीटर लांबीचा अखंड सिग्नल-फ्री मार्ग उपलब्ध होणार आहे.
या मार्गाद्वारे:
- पूर्व द्रुतगती महामार्ग
- पश्चिम द्रुतगती महामार्ग
- वांद्रे-कुर्ला संकुल
- कलिना
- कुर्ला
- सांताक्रूझ
- चेंबूर
हे सर्व भाग अधिक वेगाने जोडले जातील.
वाहनचालकांना अनेक चौक, सिग्नल आणि गर्दीच्या भागांना बायपास करता येणार असल्याने वेळ आणि इंधन दोन्हीची बचत होईल.
मुंबईच्या अर्थव्यवस्थेलाही फायदा
वाहतूक प्रकल्पांचा परिणाम केवळ प्रवासावर होत नाही तर संपूर्ण शहराच्या अर्थव्यवस्थेवरही होतो.
SCLR पूर्ण झाल्यानंतर:
- मालवाहतूक अधिक वेगवान होईल
- व्यावसायिक उत्पादकता वाढेल
- BKC आणि विमानतळ परिसरातील व्यवसायांना फायदा होईल
- लॉजिस्टिक खर्चात घट होईल
- उद्योग आणि गुंतवणुकीस चालना मिळेल
असा अंदाज तज्ज्ञांकडून व्यक्त केला जात आहे.
पर्यावरणीय फायदाही अपेक्षित
वाहतूक कोंडी कमी झाल्यामुळे वाहनांचे इंजिन कमी वेळ सुरू राहतील. त्यामुळे:
- कार्बन उत्सर्जन कमी होईल
- वायू प्रदूषणात घट होईल
- इंधन बचत होईल
- शहरातील पर्यावरणीय गुणवत्ता सुधारेल
असे सकारात्मक परिणाम दिसून येऊ शकतात.
विमानतळाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांना मोठा दिलासा
SCLR मुंबई विमानतळाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांना अनेकदा वाकोला, कलिना आणि BKC परिसरातील वाहतूक कोंडीचा सामना करावा लागतो. अंतिम टप्पा सुरू झाल्यानंतर विमानतळाकडे जाणाऱ्या वाहनांसाठी अधिक वेगवान आणि पर्यायी मार्ग उपलब्ध होईल.
यामुळे प्रवाशांचा प्रवास अधिक नियोजित आणि वेळेवर होण्यास मदत होणार आहे.
MMRDA ची महत्त्वाकांक्षी योजना
SCLR MMRDA ने गेल्या काही वर्षांत मुंबईतील पायाभूत सुविधांमध्ये मोठी गुंतवणूक केली आहे. मेट्रो नेटवर्क, कोस्टल रोड, ट्रान्स हार्बर लिंक आणि विविध उड्डाणपूल प्रकल्पांबरोबरच SCLR हा देखील मुंबईच्या बदलत्या वाहतूक व्यवस्थेतील एक महत्त्वाचा दुवा मानला जात आहे.
अधिकाऱ्यांच्या मते, अंतिम चाचण्या आणि तांत्रिक तपासण्या पूर्ण झाल्यानंतर हा मार्ग पूर्ण क्षमतेने नागरिकांसाठी खुला करण्यात येईल.
मुंबईकरांच्या अपेक्षा पूर्ण होणार?
SCLR गेल्या 12 वर्षांपासून अनेक टप्प्यांत विकसित होत असलेल्या या प्रकल्पाकडे मुंबईकरांचे विशेष लक्ष होते. वारंवार वाढणारा कालावधी, तांत्रिक अडचणी आणि शहरातील मर्यादित जागा यामुळे प्रकल्पाला विलंब झाला. मात्र आता काम अंतिम टप्प्यात पोहोचल्याने नागरिकांच्या अपेक्षा पूर्ण होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
SCLR चा अंतिम टप्पा सुरू झाल्यानंतर मुंबईतील वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल घडू शकतो. 90 अंशाचा केबल-स्टेड पूल, भारतातील पहिला डबल डेकर उड्डाणपूल आणि जवळपास 11 किलोमीटरचा सिग्नल-फ्री कॉरिडॉर ही या प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये ठरणार आहेत.
मुंबईकरांसाठी हा प्रकल्प केवळ एक रस्ता नसून वेळ, इंधन आणि मानसिक तणाव वाचवणारा महत्त्वाचा जीवनदायी मार्ग ठरणार आहे. तब्बल 12 वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर आता हा प्रकल्प पूर्णत्वाच्या दिशेने वाटचाल करत असून लवकरच शहराच्या वाहतूक व्यवस्थेत नवे पर्व सुरू होण्याची शक्यता आहे.
