सावंतवाडी रेल्वे स्थानकाला मधु दंडवते यांचे नाव; साधेपणा आणि प्रामाणिकपणासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या नेत्याची प्रेरणादायी कहाणी
राज्य मंत्रिमंडळाच्या महत्त्वाच्या बैठकीत मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांच्या नेतृत्वाखाली एक मोठा निर्णय घेण्यात आला. कोकण रेल्वेचे शिल्पकार आणि ज्येष्ठ समाजवादी नेते मधु दंडवते यांच्या स्मरणार्थ सावंतवाडी रेल्वे स्थानकाला ‘लोकमान्य मधु दंडवते रेल्वे टर्मिनस’ असे नाव देण्यास मंजुरी देण्यात आली. या निर्णयानंतर पुन्हा एकदा मधु दंडवते यांच्या कार्याची आणि त्यांच्या साध्या, प्रामाणिक जीवनशैलीची चर्चा सुरू झाली आहे.
भारतीय राजकारणात अनेक नेते आले आणि गेले, मात्र साधेपणा, प्रामाणिकपणा आणि स्वच्छ प्रतिमा यामुळे मधु दंडवते यांचे नाव आजही आदराने घेतले जाते. रेल्वेमंत्री म्हणून त्यांनी घेतलेले अनेक निर्णय आजही लोकांच्या लक्षात आहेत.
Related News
इंदोरीकर महाराजांच्या जावयाची 1 Fortuner तुफान व्हायरल ; ‘VVIP-MP’ स्टिकरमुळे खळबळ
Eknath Shinde : ‘सूर्यावर थुंकण्याचा प्रकार’; मोदींवरील टीकेनंतर शिंदेंचे 7 स्फोटक विधान
संजय राठोड यांच्या दालनातून 80 हजार गायब; मध्यरात्री कर्मचाऱ्यांची झडती
7 मोठे संकेत: हितेंद्र ठाकुर शिवसेनेत? एकनाथ शिंदेंची ठाण्यात धक्कादायक मास्टरस्ट्रोक खेळी
कडक उन्हात भाज्या राहतील ताज्या! FSSAI च्या 7 स्मार्ट ट्रिक्समुळे अन्न होणार नाही खराब
Ahilyanagar Crime: 16 आरोपी, आत्मदहनाचा प्रयत्न अन् मृत्यू; पाथर्डीतील धक्कादायक घटनेने महाराष्ट्र हादरला
देवासमध्ये 10 लाखांचा धक्कादायक घोटाळा ; 42 नवरदेव सजले, पण नवरीच गायब
3000 रुपये हमीभावाच्या मागणीवरून संतप्त भाषण; सपकाळांनी मोदींवर तोडल्या सर्व मर्यादा
5 कारणांमुळे चर्चेत आलेला ‘अशोक खरात’ चित्रपट; दीपाली सय्यद यांच्या वक्तव्याने वाढली उत्सुकता
सिद्धिविनायक मंदिराचा 500 कोटींचा ग्रँड ट्रान्सफॉर्मेशन प्रकल्प; CM फडणवीसांनी शेअर केला भव्य आराखडा
हार्ट अटॅकचा 15 वर्ष आधी अलर्ट! AI ब्लड टेस्टने धोक्याचा अचूक अंदाज
बाथरूममध्ये कपडे धुत असतानाच आली मंत्रीपदाची ऑफर
१९७७ सालचा तो प्रसंग आजही भारतीय राजकारणातील सर्वात वेगळ्या आणि प्रेरणादायी घटनांपैकी एक मानला जातो. जनता पक्षाचे सरकार सत्तेत आल्यानंतर तत्कालीन पंतप्रधान Morarji Desai मंत्रिमंडळ विस्तार करत होते. त्याचवेळी मधु दंडवते दिल्लीतील पटेल भवनमध्ये राहत होते.
विशेष म्हणजे, ते स्वतःचे कपडे स्वतःच धुत असत. एका दिवशी ते बाथरूममध्ये कपडे धूत असतानाच अधिकारी विठ्ठलभाई पटेल तेथे पोहोचले. त्यांनी दंडवते यांना सांगितले की, “तुमचा केंद्रीय मंत्रिमंडळात समावेश केला जात आहे. काही वेळात शपथविधी आहे. लगेच तयार व्हा.”
हे ऐकताच मधु दंडवते यांनी कपडे तसेच सोडले आणि घाईघाईत शपथविधीसाठी रवाना झाले. काही वेळातच त्यांनी केंद्रीय रेल्वेमंत्री म्हणून शपथ घेतली. हा किस्सा त्यांच्या साध्या जीवनशैलीचे आणि सत्तेपासून दूर असलेल्या व्यक्तिमत्त्वाचे उदाहरण मानला जातो.
मोरारजी देसाई यांनी मधू लिमये यांना विचारलेला प्रश्न
मंत्रिमंडळ विस्ताराच्या आधी मोरारजी देसाई यांनी समाजवादी नेते Madhu Limaye यांच्याशी चर्चा केली होती. त्यांनी विचारले होते की, “मधु दंडवते, जॉर्ज फर्नांडिस आणि तुमच्यापैकी कोणत्याही दोघांना मंत्रिमंडळात घ्यायचे आहे.”
यावर मधू लिमये यांनी स्वतः बाजूला राहत दंडवते आणि George Fernandes यांची निवड करण्याचा सल्ला दिला. त्यामागेही एक महत्त्वाचे कारण होते. जॉर्ज फर्नांडिस हे कामगार चळवळीतील आक्रमक नेते म्हणून ओळखले जात होते. त्यांना मंत्रिमंडळात घेतले नाही तर वारंवार रेल्वे संप होऊ शकतो आणि सरकार अडचणीत येऊ शकते, अशी भीती होती.
रेल्वेमंत्री होताच घेतला मोठा निर्णय
रेल्वेमंत्री पद स्वीकारल्यानंतर मधु दंडवते यांनी सर्वप्रथम रेल्वे व्यवस्थेतील ‘राजेशाही संस्कृती’वर प्रहार केला. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “मंत्री आणि अधिकारी यांनी राजा-महाराजांसारखे वागू नये. ही सरंजामशाही संपली पाहिजे.”
त्यावेळी रेल्वेमध्ये मंत्र्यांच्या ओळखीने विशेष कोटा आणि विशेष सुविधा देण्याची पद्धत मोठ्या प्रमाणात होती. मात्र दंडवते यांनी ही प्रथा थेट बंद केली. त्यांनी रेल्वेच्या सर्व जनरल मॅनेजरना परिपत्रक जारी करून स्पष्ट आदेश दिले की, “कोणी स्वतःला माझा मित्र किंवा नातेवाईक सांगून विशेष सुविधा मागत असेल तर त्याला नकार द्यावा.”
त्यांचा हा निर्णय त्या काळात अत्यंत धाडसी मानला गेला. कारण राजकीय दबाव आणि शिफारशींची संस्कृती तेव्हा मोठ्या प्रमाणात अस्तित्वात होती.
सामान्य प्रवाशांसाठी घेतले ऐतिहासिक निर्णय
आज रेल्वेच्या स्लीपर आणि जनरल डब्यांमध्ये गाद्या असलेल्या सीट्स दिसतात. मात्र एक काळ असा होता की, आरामदायी सीट्सचा लाभ फक्त एसी डब्यातील प्रवाशांनाच मिळत असे.
सामान्य प्रवाशांनाही चांगल्या सुविधा मिळायला हव्यात, असा दृष्टीकोन मधु दंडवते यांनी मांडला. रेल्वे प्रवाशांच्या सोयीसाठी त्यांनी अनेक सुधारणा सुरू केल्या. त्यांचे निर्णय हे ‘सामान्य माणसाचा रेल्वेमंत्री’ अशी प्रतिमा निर्माण करणारे ठरले.
भ्रष्टाचाराविरोधात कडक भूमिका
मधु दंडवते नेहमी म्हणत असत की, भ्रष्टाचार आणि नातेसंबंधांवर आधारित पक्षपात ही वरच्या पातळीवरून सुरू होणारी समस्या आहे. वरचे नेतृत्व प्रामाणिक असेल तर खालच्या स्तरावरही चांगला संदेश जातो.
त्यामुळे त्यांनी स्वतः अत्यंत साधे आणि पारदर्शक जीवन जगले. मंत्री झाल्यानंतरही त्यांच्या राहणीमानात फारसा बदल झाला नाही. सरकारी सुविधांचा गैरवापर टाळणे आणि जनतेच्या पैशाचा योग्य उपयोग करणे यावर त्यांनी कायम भर दिला.
कोकण रेल्वेच्या विकासात मोठे योगदान
कोकण रेल्वे प्रकल्पाला गती देण्यात मधु दंडवते यांचे योगदान महत्त्वाचे मानले जाते. पश्चिम महाराष्ट्र, कोकण आणि गोवा या भागांना जोडणाऱ्या या रेल्वेमार्गामुळे वाहतूक आणि आर्थिक विकासाला मोठी चालना मिळाली.
याच योगदानाची दखल घेत आता सावंतवाडी रेल्वे स्थानकाला त्यांचे नाव देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. कोकणातील नागरिकांसाठी हा भावनिक आणि अभिमानाचा क्षण मानला जात आहे.
आजही का आठवले जातात मधु दंडवते?
आजच्या काळात राजकारणात साधेपणा आणि स्वच्छ प्रतिमा दुर्मिळ होत चालल्याची चर्चा होत असते. अशा वेळी मधु दंडवते यांच्यासारख्या नेत्यांच्या कथा लोकांना प्रेरणा देतात. सत्ता, पद आणि प्रतिष्ठा मिळाल्यानंतरही सामान्य माणसासारखे जीवन जगणारे नेते म्हणून त्यांची ओळख कायम आहे.
त्यांनी दाखवून दिले की, प्रामाणिकपणा आणि साधेपणा हीच खरी ताकद असते. त्यामुळेच आज अनेक दशकांनंतरही त्यांचे नाव आदराने घेतले जाते.
read also : https://ajinkyabharat.com/80-thousand-missing-from-sanjay-rathods-dalantoon-midnight-employees-raid/
