46°C चा कहर; माणसांसह पक्षी-प्राण्यांच्याही जीवावर उठला यंदाचा विक्रमी उन्हाळा
गडचिरोली जिल्ह्यात यंदाच्या उन्हाळ्याने अक्षरशः कहर माजवला असून वाढत्या तापमानामुळे चिंताजनक परिस्थिती निर्माण झाली आहे. जिल्ह्यात तब्बल 46 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाल्याने जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. या भीषण उष्णतेचा फटका आता केवळ नागरिकांनाच नव्हे तर वन्यजीव आणि पक्ष्यांनाही बसत असल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. गडचिरोलीतील सिरोंचा परिसरात एका चिंचेच्या झाडावर वास्तव्यास असलेल्या 500 हून अधिक वटवाघळांचा उष्णतेमुळे मृत्यू झाल्याची हृदयद्रावक घटना उघडकीस आली आहे.
गेल्या अनेक वर्षांपासून या झाडावर वटवाघळांचा मोठा थवा वास्तव्यास होता. मात्र यंदाच्या विक्रमी उष्णतेने या पक्ष्यांचा जीव घेतला. अचानक परिसरात दुर्गंधी पसरल्यानंतर ग्रामस्थांनी पाहणी केली असता झाडाखाली मोठ्या प्रमाणात मृत वटवाघळे पडलेली आढळून आली. गडचिरोली वनविभागानेही या घटनेला दुजोरा दिला असून वाढते तापमान हेच मृत्यूमागचे प्रमुख कारण असल्याचा प्राथमिक अंदाज व्यक्त केला आहे.
ही घटना हवामान बदल आणि पर्यावरणीय असंतुलनाचे गंभीर संकेत मानली जात आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, अशी परिस्थिती कायम राहिल्यास भविष्यात वन्यजीवांसमोर मोठे संकट उभे राहू शकते.
Related News
डाळ शिजण्यापूर्वी चिंच घालता? मग ही मोठी चूक आजच थांबवा!
रोहित पवारांचा खळबळजनक दावा ; “100 कोटींचा घोडेबाजार होऊ शकतो”;
‘4 दशकांच्या प्रामाणिकपणाचं हेच बक्षीस’ काकोली घोष यांची भावनिक पोस्ट चर्चेत
सुप्रिया सुळेंचा सरकारवर घणाघात ; 8 रुपयांची वाढ फक्त सुरुवात
ही घटना केवळ महाराष्ट्रासाठीच नाही तर संपूर्ण देशासाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे. एकाच वेळी एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर वटवाघळांचा मृत्यू झाल्याची ही दुर्मीळ घटना असल्याचे सांगितले जात आहे. पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते, हवामान बदल आणि वाढते तापमान याचे हे गंभीर संकेत आहेत.
गडचिरोलीत तापमानाचा विक्रमी कहर
गेल्या आठ ते दहा दिवसांपासून गडचिरोली जिल्ह्यात उष्णतेची तीव्र लाट अनुभवायला मिळत आहे. दुपारच्या वेळेत तापमान 46 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचत असल्याने नागरिकांचे हाल होत आहेत. रस्ते ओस पडले असून लोक दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडण्यास घाबरत आहेत.
याच प्रचंड उष्णतेमुळे सिरोंचा वनपरिक्षेत्रातील एका चिंचेच्या झाडावर वास्तव्यास असलेल्या शेकडो वटवाघळांचा मृत्यू झाला. हे दृश्य पाहून परिसरातील नागरिकही हादरून गेले. झाडाखाली मोठ्या प्रमाणात मृत वटवाघळे पडलेली होती, तर काही झाडावरच मृत अवस्थेत लटकलेली दिसून आली.
20 वर्षांपासून होता वटवाघळांचा मुक्काम
स्थानिकांच्या माहितीनुसार, संबंधित चिंचेच्या झाडावर गेल्या 20 ते 22 वर्षांपासून वटवाघळांचा मोठा थवा वास्तव्यास होता. परिसरात हे झाड ‘वटवाघळांचे झाड’ म्हणूनच ओळखले जात होते. दररोज शेकडो वटवाघळे या झाडावर विसावत असत.
मात्र यंदाच्या प्रचंड उष्णतेने या पक्ष्यांचा जीव घेतला. तापमानाचा वाढता ताण सहन न झाल्याने मोठ्या प्रमाणात वटवाघळे मृत्युमुखी पडल्याचा प्राथमिक अंदाज वनविभागाने व्यक्त केला आहे.
दुर्गंधीमुळे उघड झाला प्रकार
सुरुवातीला परिसरात अचानक तीव्र दुर्गंधी येऊ लागली. जंगल परिसरातून दुर्गंधी येत असल्याने ग्रामस्थांनी जाऊन पाहणी केली असता हा धक्कादायक प्रकार समोर आला. झाडाखाली शेकडो वटवाघळांचे मृतदेह पडलेले होते.
घटनेची माहिती वनविभागाला देण्यात आली. त्यानंतर वनपरिक्षेत्र अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी घटनास्थळी धाव घेतली. मृत वटवाघळांमुळे संसर्ग पसरण्याची शक्यता लक्षात घेता ग्रामस्थांच्या मदतीने जेसीबीच्या साहाय्याने खड्डा खोदून सर्व मृत वटवाघळांना पुरण्यात आले.
वनपरिक्षेत्र अधिकारी सुधीर सुरपाम यांनी सांगितले की, “इतक्या मोठ्या प्रमाणात वटवाघळांचा मृत्यू होण्याची ही अत्यंत दुर्दैवी घटना आहे. वाढत्या तापमानामुळेच हा प्रकार घडल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे.”
हवामान बदलाचे गंभीर संकेत?
पर्यावरण अभ्यासकांच्या मते, यंदाच्या उन्हाळ्यात तापमानात झालेली विक्रमी वाढ ही चिंताजनक आहे. जंगलातील नैसर्गिक अधिवास तापल्याने वन्यजीव आणि पक्ष्यांवर मोठा परिणाम होत आहे. वटवाघळांसारखे प्राणी झाडांवर राहतात. मात्र तापमान असह्य झाल्यास त्यांचे शरीर संतुलन बिघडते आणि मृत्यू ओढवू शकतो.
तज्ज्ञांच्या मते, भविष्यात अशा घटना वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. जंगलतोड, वाढते प्रदूषण, हवामान बदल आणि उष्णतेच्या लाटा यामुळे जैवविविधतेवर गंभीर संकट निर्माण होत आहे.
नागरिकांनाही सावध राहण्याचे आवाहन
गडचिरोलीसह विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची तीव्र लाट कायम आहे. हवामान विभागाने नागरिकांना दुपारच्या वेळेत घराबाहेर पडणे टाळण्याचा सल्ला दिला आहे. पुरेसे पाणी पिणे, डोक्यावर संरक्षण ठेवणे आणि उष्माघाताची लक्षणे दिसल्यास तातडीने उपचार घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
उष्णतेमुळे केवळ माणसेच नाही तर पक्षी आणि प्राणीही त्रस्त आहेत. त्यामुळे अनेक स्वयंसेवी संस्था आणि पर्यावरणप्रेमींनी पक्ष्यांसाठी पाण्याची व्यवस्था करण्याचे आवाहन केले आहे.
वाढत्या उष्णतेमुळे चिंता वाढली
राज्यात दिवसेंदिवस वाढणारे तापमान आता गंभीर चिंतेचा विषय बनत आहे. मे महिन्यातच विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये तापमानाने विक्रमी पातळी गाठली असून नागरिकांना तीव्र उष्णतेचा सामना करावा लागत आहे. दुपारच्या वेळेत रस्त्यांवर शुकशुकाट दिसत असून लोक अत्यावश्यक कामांशिवाय घराबाहेर पडणे टाळत आहेत. उष्णतेमुळे आरोग्याच्या समस्या वाढत असून उष्माघाताच्या घटनाही समोर येत आहेत.
दरम्यान, गडचिरोली जिल्ह्यात घडलेली 500 हून अधिक वटवाघळांच्या मृत्यूची घटना पर्यावरणासाठी अत्यंत धोकादायक संकेत मानली जात आहे. एका झाडावर वास्तव्यास असलेल्या शेकडो वटवाघळांचा प्रचंड उष्णतेमुळे मृत्यू झाल्याने वनविभाग आणि पर्यावरण तज्ज्ञही हादरले आहेत. हवामान बदल, वाढते तापमान, जंगलतोड आणि पर्यावरणाचा बिघडलेला समतोल यामुळे वन्यजीवांचे अस्तित्व धोक्यात येत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
ही घटना केवळ एका जिल्ह्यापुरती मर्यादित नसून भविष्यात आणखी गंभीर परिणाम होऊ शकतात, असा इशाराही तज्ज्ञांनी दिला आहे. त्यामुळे पर्यावरण संवर्धन, वृक्षारोपण आणि तापमान नियंत्रणासाठी तातडीने प्रभावी उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/rohit-pawars-disturbing-claim-there-can-be-a-horse-market-worth-100-crores/
