होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणावामुळे सौदी अरामकोला मोठा फायदा; पहिल्या तिमाहीत नफ्यात 25% वाढ
जगातील तेलबाजारावर पश्चिम आशियातील तणावाचा मोठा परिणाम दिसून येत आहे. विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) परिसरातील वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी उसळी पाहायला मिळाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर जगातील सर्वात मोठी तेल कंपनी मानली जाणारी सौदी अरेबियाची सरकारी तेल कंपनी Saudi Aramco च्या नफ्यात मोठी वाढ झाली आहे.
सौदी अरामकोने 2026 च्या पहिल्या तिमाहीत (Q1) तब्बल 25 टक्के नफा वाढ नोंदवली असून, जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम करणाऱ्या भू-राजकीय संकटामुळे कंपनीला मोठा आर्थिक फायदा झाल्याचे समोर आले आहे. कंपनीने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, या कालावधीत अरामकोचा नफा 32.5 अब्ज डॉलर इतका झाला आहे. तज्ज्ञांच्या अंदाजापेक्षाही ही कमाई जास्त ठरली आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनी का आहे इतकी महत्त्वाची?
Strait of Hormuz ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक मानली जाते. पर्शियन गल्फमधून बाहेर पडणाऱ्या तेलाचा मोठा हिस्सा याच समुद्री मार्गातून जगभर पोहोचतो. संघर्षापूर्वी जगातील सुमारे 20 टक्के तेलवाहतूक या सामुद्रधुनीतून होत होती. त्यामुळे येथे निर्माण होणारा कोणताही तणाव थेट जागतिक तेलबाजारावर परिणाम करतो.
Related News
Gold Rate Today : दिल्ली-मुंबईसह प्रमुख शहरांमध्ये सोनं स्वस्त; आजचे नवे दर तपासा
NPS की Mutual Fund? निवृत्तीनंतर ₹41 लाखांचा मोठा फरक; PFRDA चा खुलासा
बिअरप्रेमींसाठी स्वर्ग! ‘ Beer Capital of the World’ ची रंजक कहाणी
अलीकडच्या संघर्षामुळे या भागातील जहाजवाहतुकीत अडथळे निर्माण झाले आहेत. अनेक तेलवाहू जहाजांना पर्यायी मार्ग शोधावे लागत आहेत, तर काही कंपन्यांनी वाहतूक धोरणात मोठे बदल केले आहेत.
तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी उसळी
होर्मुझमधील तणाव वाढल्यानंतर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमती झपाट्याने वाढल्या आहेत. आंतरराष्ट्रीय मानक मानल्या जाणाऱ्या Brent Crude ची किंमत 103.91 डॉलर प्रति बॅरल इतकी पोहोचली आहे. संघर्षापूर्वी फेब्रुवारीच्या अखेरीस ही किंमत सुमारे 70 डॉलर प्रति बॅरल होती. म्हणजेच काही महिन्यांत तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी वाढ झाली आहे.
जरी युद्धकाळात तेलाचे दर 119 डॉलर प्रति बॅरल पर्यंत पोहोचले होते, तरी सध्याचे दर अजूनही पूर्वीच्या तुलनेत खूप जास्त आहेत.
तेलाच्या वाढत्या किंमतींचा थेट फायदा अरामकोसारख्या तेल उत्पादक कंपन्यांना झाला आहे.
अरामकोने कसा टाळला संकटाचा परिणाम?
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणावामुळे अनेक तेल कंपन्यांना अडचणींचा सामना करावा लागत असताना, सौदी अरामकोने वेगळी रणनीती अवलंबली.
कंपनीने आपल्या तेल निर्यातीचा काही भाग East-West Pipeline या पर्यायी पाइपलाइनमार्गे वळवला. ही पाइपलाइन सौदी अरेबियाच्या पूर्वेकडील तेलक्षेत्रांमधून थेट Red Sea किनाऱ्यावरील बंदरांपर्यंत तेल पोहोचवते. त्यामुळे होर्मुझ मार्गावर अवलंबून राहण्याची गरज कमी झाली.
या निर्णयामुळे संघर्ष सुरू असतानाही कंपनीची तेल निर्यात मोठ्या प्रमाणात सुरू राहिली.
पूर्ण क्षमतेने सुरू आहे पाइपलाइन
अरामकोचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) Amin Nasser यांनी सांगितले की, East-West Pipeline सध्या पूर्ण क्षमतेने कार्यरत आहे.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ही पाइपलाइन दररोज जवळपास 70 लाख बॅरल तेल वाहून नेत आहे. यामुळे जागतिक ऊर्जा संकटाचा काही प्रमाणात परिणाम कमी करण्यात मदत होत आहे.
अमिन नासेर यांनी म्हटले की, “ही पाइपलाइन जागतिक ऊर्जा धक्क्याचा परिणाम कमी करण्यास मदत करत आहे आणि ग्राहकांना दिलासा देत आहे.”
ऊर्जा क्षेत्रातील विश्लेषकांच्या मते, Gulf भागातील वाढत्या जोखमीच्या पार्श्वभूमीवर ही पाइपलाइन सौदी अरेबियासाठी ‘लाइफलाइन’ ठरत आहे.
महसूल आणि उत्पादनात वाढ
पहिल्या तिमाहीत अरामकोच्या महसुलातही वाढ झाली आहे. कंपनीचे एकूण उत्पन्न 115.49 अब्ज डॉलर इतके झाले असून, हे मागील वर्षाच्या तुलनेत जवळपास 7 टक्क्यांनी अधिक आहे. वाढलेल्या तेलकिंमती आणि विक्रीत वाढ यामुळे कंपनीच्या आर्थिक स्थितीला मोठा फायदा झाला.
तज्ज्ञांच्या मते, तेलपुरवठा कमी होण्याच्या भीतीमुळे बाजारात निर्माण झालेल्या अनिश्चिततेचा फायदा अरामकोने योग्य वेळी घेतला.
जागतिक बाजारासाठी चिंतेचा विषय
तथापि, होर्मुझमधील तणाव हा अजूनही जागतिक बाजारासाठी चिंतेचा विषय आहे. जर हा संघर्ष दीर्घकाळ सुरू राहिला, तर तेलपुरवठा आणखी प्रभावित होऊ शकतो आणि किंमती आणखी वाढू शकतात.
विशेषतः भारत, चीन, जपान आणि दक्षिण कोरियासारखे तेल आयातीवर अवलंबून असलेले देश या परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. कारण तेलाच्या किंमती वाढल्यास महागाई आणि इंधन दर वाढण्याची शक्यता असते.
सौदी अरेबियासाठी आर्थिक दिलासा
अरामकोमधील मोठा सरकारी हिस्सा लक्षात घेता, कंपनीच्या नफ्यातील वाढ सौदी अरेबियाच्या अर्थव्यवस्थेसाठीही महत्त्वाची ठरत आहे.
कंपनीने आपला तिमाही लाभांश (Dividend) 21.9 अब्ज डॉलर इतका कायम ठेवला आहे. यामुळे सौदी सरकारच्या महसुलाला मोठा आधार मिळणार आहे.
पुढे काय?
ऊर्जा बाजारातील तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव कमी होईपर्यंत तेलाच्या किंमती उच्च पातळीवर राहू शकतात. जर संघर्ष आणखी वाढला, तर जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक तेलबाजार अस्थिर झाला असला, तरी सौदी अरामकोसाठी ही परिस्थिती फायदेशीर ठरली आहे. तेलाच्या वाढलेल्या किंमती, पर्यायी पाइपलाइनचा प्रभावी वापर आणि निर्यात सुरू ठेवण्याची क्षमता यामुळे कंपनीच्या नफ्यात 25 टक्क्यांची मोठी वाढ झाली आहे. मात्र, हा तणाव दीर्घकाळ टिकल्यास जगभरातील अर्थव्यवस्थांना त्याची मोठी किंमत मोजावी लागू शकते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/cibil-score-scam-alert-5-minute-loan-fraud-rbis-big-gesture/
