‘या’ 5 पदार्थांच्या सेवनाने किडनी स्टोनचा धोका वाढतो; तज्ज्ञांनी दिला महत्त्वाचा इशारा
आजच्या धावपळीच्या आणि बदलत्या जीवनशैलीत किडनी स्टोन (Kidney Stone) ही एक अत्यंत सामान्य पण त्रासदायक आरोग्य समस्या बनली आहे. पूर्वी ही समस्या प्रामुख्याने वयस्करांमध्ये दिसत असे, मात्र आता तरुणांमध्येही याचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. चुकीचा आहार, कमी पाणी पिण्याची सवय, जंक फूडचे अतिसेवन आणि अनियमित जीवनशैली यामुळे किडनी स्टोन होण्याचा धोका अधिक वाढतो, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे मत आहे.
Kidney Stone म्हणजे किडनी आणि मूत्रमार्गात तयार होणारे लहान खडे. हे खडे शरीरातून बाहेर पडताना तीव्र वेदना, जळजळ आणि मूत्रविसर्जनात अडथळा निर्माण करतात. काही वेळा ही स्थिती इतकी गंभीर होते की रुग्णाला तातडीने शस्त्रक्रिया करावी लागते.
Related News
जांभूळमागील आरोग्य रहस्यआणि जांभूळचे इंग्रजी नाव ?
5 धक्कादायक चुका वाढवतात ॲसिडिटी! फक्त अन्न नव्हे तर बसण्याची ही सवयही ठरू शकते धोकादायक
उन्हाळ्यात वजन कमी करायचे आहे? आहारात समाविष्ट करा सत्तूपासून बनणारे हे 6 पदार्थ
‘Peddi’ची बॉक्स ऑफिसवर तुफान कमाई; 4 दिवसांत 233 कोटींचा गल्ला
प्रेशर कुकरमध्ये बनवा रेस्टॉरंटसारखी तंदुरी रोटी; जाणून घ्या सोपी पद्धत
व्यस्त दिवसांसाठी झटपट पापडची भाजी: पारंपरिक चवीचा सोपा उपाय
IMD चा मोठा इशारा! पुढील 96 तास मुसळधार पाऊस, वादळी वाऱ्यांचा तडाखा
Ladki Bahin Yojana : पात्र असूनही पैसे नाहीत? बच्चू कडू आक्रमक, 30 जूनची मुदत
राघव चड्ढा यांना मंत्रिपदाची संधी? मोदी सरकारच्या विस्ताराकडे देशाचे लक्ष
वजनच नाही, शरीरातील लपलेली सूजही ठरू शकते मधुमेह आणि हृदयविकाराचे कारण
धक्कादायक खुलासा: लिंबू पाण्यात ही चूक केल्यास होऊ शकते मोठं नुकसान | 5 धोकादायक सत्ये
ITR Filing 2026 सुरू; रिटर्न भरण्यापूर्वी ही कागदपत्रे तयार ठेवा
तज्ज्ञांच्या मते, काही विशिष्ट अन्नपदार्थांचे जास्त सेवन केल्याने शरीरात ऑक्सलेट, युरिक ॲसिड आणि कॅल्शियमचे प्रमाण वाढते, ज्यामुळे किडनी स्टोन तयार होण्याची शक्यता अधिक वाढते. चला जाणून घेऊया असे कोणते 5 पदार्थ आहेत ज्यामुळे Kidney Stone चा धोका वाढू शकतो.
1) पालक – पौष्टिक पण धोकेदायकही
पालक ही अत्यंत पौष्टिक भाजी मानली जाते. यामध्ये लोह, फायबर, व्हिटॅमिन्स आणि मिनरल्स भरपूर प्रमाणात असतात. मात्र किडनी स्टोनच्या दृष्टीने पालकाचे जास्त सेवन हानिकारक ठरू शकते.
पालकामध्ये ऑक्सलेटचे प्रमाण जास्त असते. हे ऑक्सलेट शरीरातील कॅल्शियमसोबत मिसळून कॅल्शियम ऑक्सलेटचे क्रिस्टल तयार करते, जे पुढे जाऊन किडनी स्टोनमध्ये रूपांतरित होतात. त्यामुळे ज्यांना आधीपासून किडनी स्टोनचा त्रास आहे त्यांनी पालकाचे सेवन मर्यादित किंवा पूर्णतः टाळावे, असे तज्ज्ञ सांगतात.
2) सुकामेवा आणि बिया – प्रमाणातच सेवन आवश्यक
बदाम, काजू, शेंगदाणे, तीळ आणि सूर्यफुलाच्या बिया हे आरोग्यासाठी उपयुक्त मानले जातात. यामध्ये प्रोटीन, हेल्दी फॅट्स आणि अनेक पोषक घटक असतात. मात्र यामध्येही ऑक्सलेटचे प्रमाण आढळते.
या पदार्थांचे अतिसेवन केल्यास शरीरातील ऑक्सलेटची पातळी वाढते आणि किडनी स्टोन तयार होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे सुकामेवा आणि बियांचे सेवन नेहमी मर्यादित प्रमाणात करणे गरजेचे आहे.
3) चॉकलेट आणि कोको उत्पादने
चॉकलेट आणि कोको आधारित पदार्थ अनेकांच्या आवडीचे असतात. मात्र हे गोड पदार्थ किडनी स्टोनच्या दृष्टीने धोकादायक ठरू शकतात.
कोकोमध्ये ऑक्सलेटचे प्रमाण जास्त असते. नियमित आणि मोठ्या प्रमाणात चॉकलेटचे सेवन केल्याने शरीरातील ऑक्सलेटची पातळी वाढते. त्यामुळे किडनी स्टोनचा धोका वाढतो. विशेषतः डार्क चॉकलेटमध्ये हे प्रमाण अधिक असल्याचे संशोधनात आढळले आहे.
4) जास्त मीठ असलेले पदार्थ
मीठ हे शरीरासाठी आवश्यक असले तरी त्याचे जास्त सेवन अत्यंत हानिकारक ठरते. जास्त मीठ खाल्ल्याने शरीर लघवीद्वारे अधिक कॅल्शियम बाहेर टाकते.
हे अतिरिक्त कॅल्शियम मूत्रपिंडात जमा होऊन स्टोन तयार होण्याची प्रक्रिया वाढवते. प्रक्रिया केलेले पदार्थ, पॅकेज्ड स्नॅक्स, फास्ट फूड आणि जंक फूडमध्ये मीठाचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे अशा पदार्थांचे सेवन मर्यादित करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
5) रेड मीट, चिकन आणि अंडी
मांसाहार करणाऱ्या लोकांमध्ये रेड मीट, चिकन आणि अंड्यांचे प्रमाण जास्त असते. मात्र या पदार्थांमध्ये प्रथिनांचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे शरीरातील युरिक ॲसिडची पातळी वाढते.
हे युरिक ॲसिड किडनीमध्ये जमा होऊन स्टोन तयार होण्याची प्रक्रिया जलद करते. विशेषतः ज्यांना आधीच किडनी स्टोनचा त्रास आहे, त्यांनी मांसाहाराचे सेवन अत्यंत मर्यादित ठेवावे, असे तज्ज्ञ सांगतात.
Kidney Stone टाळण्यासाठी महत्त्वाचे उपाय
Kidney Stone टाळण्यासाठी केवळ आहारावर नियंत्रण ठेवणे पुरेसे नाही, तर जीवनशैलीतही बदल करणे आवश्यक आहे. तज्ज्ञ खालील उपाय सुचवतात:
- दररोज किमान 8 ते 10 ग्लास पाणी पिणे
- जंक फूड आणि फास्ट फूड टाळणे
- मीठाचे प्रमाण कमी करणे
- नियमित व्यायाम करणे
- संतुलित आहार घेणे
- वेळेवर जेवण करण्याची सवय लावणे
तज्ज्ञांचा इशारा
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, Kidney Stone ही अशी समस्या आहे जी सुरुवातीला लहान वाटते पण वेळेवर उपचार न केल्यास ती गंभीर स्वरूप धारण करू शकते. त्यामुळे आहारात सावधगिरी बाळगणे अत्यंत आवश्यक आहे.
“आपण रोज जे खातो तेच आपल्या आरोग्याचे भविष्य ठरवते,” असे तज्ज्ञांचे स्पष्ट मत आहे.
Kidney Stone ही आजच्या काळातील वाढती समस्या आहे. पालक, सुकामेवा, चॉकलेट, जास्त मीठ असलेले पदार्थ आणि रेड मीट यांचे अतिसेवन केल्यास किडनी स्टोनचा धोका वाढू शकतो. मात्र योग्य आहार, संतुलित जीवनशैली आणि पुरेसे पाणी पिल्यास ही समस्या मोठ्या प्रमाणात टाळता येऊ शकते.
आरोग्याची काळजी घेणे ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. त्यामुळे आजपासूनच आहारात बदल करून किडनी स्टोनपासून स्वतःचे संरक्षण करणे आवश्यक आहे.
