मध्य पूर्वेत इस्रायल आणि हमास तसेच इराणशी वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इस्रायलची जगप्रसिद्ध गुप्तचर संस्था Mossad पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. युद्धाच्या निर्णायक टप्प्यात असताना मोसादमध्ये नेतृत्वबदलावरून अंतर्गत संघर्ष उफाळून आला असून, पंतप्रधान Benjamin Netanyahu यांच्या निर्णयावरही मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. या घडामोडींमुळे इस्रायलच्या सुरक्षा यंत्रणेत अस्थिरता निर्माण झाल्याचे चित्र समोर येत आहे.
मोसादला नवे प्रमुख; पण वादाची किनार
इस्रायल सरकारने मेजर जनरल रोमन गोफमन यांची मोसादच्या पुढील प्रमुखपदी नियुक्ती जाहीर केली आहे. ते २ जूनपासून पदभार स्वीकारणार असून सध्याचे प्रमुख डेव्हिड बार्निया यांचा कार्यकाळ त्याच दिवशी संपणार आहे. ही नियमित प्रक्रिया असली तरी यावेळी मात्र या नियुक्तीला मोठा विरोध होत आहे.
Related News
होर्मुज खाडीत हाहाकार! अमेरिकन हवाई दलाला मोठा धक्का; युद्ध आणखी भडकले
मोठी बातमी! अमेरिकेला झुकावं लागणार? इराणचा ठाम इशारा; होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून तणाव शिगेला
इराण-अमेरिका संघर्षाचा फटका, आखाती देशांतील 15 हजार भारतीयांच्या नोकऱ्यांवर संकट, मायदेशी परतण्याचीही अडचण
UAE Saudi Arabia War 2026: 7 धक्कादायक घडामोडी, मध्यपूर्वेत युद्धाचे भयावह सावट!
मोसाद ही जगातील सर्वात प्रभावशाली गुप्तचर संस्थांपैकी एक मानली जाते. शत्रू राष्ट्रांवर गुप्त कारवाया, दहशतवादी संघटनांवर लक्ष्यित हल्ले आणि आंतरराष्ट्रीय गुप्तचर मोहिमा यामुळे या संस्थेची ख्याती आहे. त्यामुळेच या संस्थेतील नेतृत्व बदल हा केवळ प्रशासकीय निर्णय नसून राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित अत्यंत संवेदनशील विषय मानला जातो.
मावळत्या प्रमुखांचा थेट विरोध
सध्याचे प्रमुख डेव्हिड बार्निया यांनी गोफमन यांच्या नियुक्तीला उघड विरोध दर्शवला आहे. त्यांच्या मते, हा निर्णय मोसादच्या दीर्घकालीन कार्यपद्धतीला धक्का देणारा आहे. बार्निया यांनी कठोर शब्दांत म्हटले की, “हा निर्णय संस्थेच्या स्वायत्ततेसाठी आणि इस्रायलच्या सुरक्षेसाठी धोका निर्माण करू शकतो.”
या भूमिकेमुळे मोसादच्या अंतर्गत वर्तुळात मोठा तणाव निर्माण झाला आहे. युद्धाच्या काळात नेतृत्वाबाबत अशी उघड फूट पडणे हे इस्रायलसाठी चिंतेचा विषय मानला जात आहे.
नेतन्याहूंचा निर्णय आणि वाढता राजकीय दबाव
Benjamin Netanyahu यांनी रोमन गोफमन यांच्या नियुक्तीला मान्यता दिली आहे. सरकारकडून या निर्णयाचे समर्थन करताना असे सांगण्यात आले की, सध्याच्या सुरक्षा परिस्थितीत “कठोर आणि निर्णायक नेतृत्व” आवश्यक आहे.
मात्र या निर्णयावर विरोधकांसह काही माजी सुरक्षा अधिकाऱ्यांनीही नाराजी व्यक्त केली आहे. काही तज्ज्ञांच्या मते, गुप्तचर अनुभव नसलेल्या अधिकाऱ्याला थेट मोसादसारख्या संस्थेचे नेतृत्व देणे हा धाडसी पण धोकादायक निर्णय ठरू शकतो.
रोमन गोफमन यांच्यावर प्रश्नचिन्ह
नवीन प्रमुख म्हणून निवड झालेले रोमन गोफमन हे लष्करी पार्श्वभूमी असलेले अधिकारी आहेत. त्यांचा जन्म बेलारुसमध्ये झाला असून ते वयाच्या १४ व्या वर्षी इस्रायलमध्ये आले. १९९५ मध्ये त्यांनी इस्रायल संरक्षण दलात (IDF) प्रवेश केला.
गाझा युद्ध आणि ७ ऑक्टोबर २०२३ नंतरच्या लष्करी कारवायांमध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. मात्र त्यांना गुप्तचर ऑपरेशन्स किंवा आंतरराष्ट्रीय गुप्त मोहिमांचा प्रत्यक्ष अनुभव नसल्याने त्यांच्या नियुक्तीवर टीका होत आहे.
विशेष म्हणजे, ७ ऑक्टोबरच्या हल्ल्यादरम्यान इस्रायलवर मोठा सुरक्षा अपयशाचा आरोप झाला होता, ज्यात Hamas च्या हल्ल्याने देश हादरला होता. त्या पार्श्वभूमीवर मोसादची प्रतिमा आधीच डागाळली आहे.
मोसादमध्ये अंतर्गत असंतोष
मोसादच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांमध्ये या निर्णयावरून असंतोष वाढला आहे. काही अधिकाऱ्यांच्या मते, हा निर्णय राजकीय हस्तक्षेपातून घेतला गेला आहे. त्यामुळे संस्थेच्या व्यावसायिक स्वायत्ततेवर परिणाम होऊ शकतो.
माजी अधिकाऱ्यांनीही या नियुक्तीविरोधात भूमिका घेतली असून, “अनुभवाशिवाय नेतृत्व” हा मुद्दा अधिक गंभीर ठरत आहे. त्यामुळे मोसादमध्ये उभी फूट पडल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.
युद्धाच्या काळातील धोकादायक स्थिती
सध्या इस्रायल एका अत्यंत संवेदनशील युद्धस्थितीत आहे. गाझा पट्टीतील संघर्ष, लेबनॉन सीमेजवळील तणाव आणि इराणसोबत वाढता संघर्ष यामुळे देशाची सुरक्षा व्यवस्था सतत सतर्क आहे.
अशा परिस्थितीत गुप्तचर संस्थेतील नेतृत्व बदल आणि अंतर्गत वाद हे इस्रायलच्या रणनीतीसाठी अडथळा ठरू शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, शत्रू राष्ट्रे या अस्थिरतेचा फायदा घेऊ शकतात.
मोसादची प्रतिमा आणि पुढील आव्हाने
७ ऑक्टोबरच्या हल्ल्यानंतर मोसादवर मोठी टीका झाली होती की, इतक्या मोठ्या हल्ल्याची कोणतीही पूर्वसूचना त्यांना मिळाली नाही. त्यानंतर मोसादने काही महत्त्वाच्या कारवाया करून आपली प्रतिमा पुन्हा मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला.
मात्र आता नेतृत्व बदल आणि अंतर्गत संघर्षामुळे ही प्रतिमा पुन्हा धोक्यात येण्याची शक्यता आहे. नव्या प्रमुखांवर सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे संस्थेतील विश्वास पुन्हा निर्माण करणे, तसेच युद्धाच्या काळात गुप्तचर नेटवर्क अधिक मजबूत करणे.
इस्रायलच्या सुरक्षा यंत्रणेसाठी हा काळ अत्यंत निर्णायक ठरत आहे. मोसादमधील नेतृत्व बदल, अंतर्गत विरोध आणि राजकीय हस्तक्षेपाचे आरोप यामुळे संपूर्ण गुप्तचर यंत्रणेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर ही फूट इस्रायलसाठी धोरणात्मकदृष्ट्या गंभीर ठरू शकते.
