भारताचा एलपीजी आणि तेल पुरवठा मध्यपूर्वेतील युद्धामुळे गंभीर संकटात सापडला आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या शेकडो जहाजांच्या अडकण्यामुळे देशातील इंधन पुरवठा ठप्प झाला असून, आता फक्त दोन भारतीय एलपीजी टँकर्स ‘पाइन गॅस’ आणि ‘जग वसंत’ या जहाजांना हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून पार होण्याची संधी मिळणार आहे. ही दोन्ही जहाजे खास भारतीय घरगुती वापरासाठी एलपीजी गॅस घेऊन जात आहेत, त्यामुळे त्यांच्या सुरक्षित प्रवासावर देशभर लक्ष आहे.
शेकडो जहाजे या सामुद्रधुनीत अडकलेली आहेत, कारण इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील संघर्षामुळे हा भाग अत्यंत धोकादायक बनला आहे. गेल्या २४ तासांत कोणतेही मोठे तेल किंवा गॅस टँकर सामुद्रधुनीतून पार झालेले नाही. या पार्श्वभूमीवर, भारतीय एलपीजी टँकर्सची तयारी आणि परवानगी ही देशासाठी दिलासादायक ठरत आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनी हा अरुंद सागरी मार्ग आहे, जो इराण आणि ओमान यांच्यातून जातो, आणि याच मार्गातून जगातील सुमारे २० टक्के तेल आणि नैसर्गिक वायू वाहतूक होते. सामुद्रधुनीच्या एका बाजूला आखाती देश आहेत—संयुक्त अरब अमिरात, कुवेत, सौदी अरेबिया आणि इराक. या भागातून निघणारे तेल आणि वायू जगभरच्या बाजारात महत्त्वाचे मानले जातात. अशा परिस्थितीत, या मार्गावर अडथळा आल्यास भारतासह इतर देशांनाही पुरवठा संकटाचा सामना करावा लागतो.
Related News
युद्धाचा 22वा दिवस: इराणचा मोठा इशारा, अमेरिकेला थेट आव्हान
इराणवर दुहेरी आघात; F-35 पाडल्यानंतर काही तासांत दोन टॉप कमांडर ठार
इराणचे हल्ले थांबले नाहीत; 12 मुस्लिम देशांनी एकवटून इशारा दिला
मध्य पूर्वेतील तणाव वाढला; अली लारीजानींच्या मृत्यूवर रशियाची आक्रमक प्रतिक्रिया
इझरायलच्या हल्ल्यात इराणच्या गुप्तहेर मंत्री खतीब यांचा मृत्यू
इराण-इस्रायल युद्ध पेटलं; चीनची एंट्री, जगात तणाव शिगेला!
LPG Crisis Relief : 47,000 टन LPG मुळे भारताला मोठा दिलासा – नंदा देवी जहाज वाडिनारला दाखल
इराण-अमेरिका-इस्रायल युद्ध थांबणार? आखातातील संघर्ष थंडावण्याचे 5 मोठे संकेत
इराण युद्धाच्या तणावात भारताला दिलासा, जयशंकर–आराघची चर्चेनंतर ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’मधून भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग
होर्मुझच्या खाडीत महाकाय जहाजावर अचानक हल्ला; भारताचा थेट संबंध उघडकीस !
Iran-Israel War Oil Crisis : 18 कोटी बॅरल तेलाचा मोठा फटका; Saudi Aramco CEO ने दिला भयंकर परिणामांचा इशारा
भारताच्या स्थितीवर लक्ष देणारे शिपिंग सूत्र सांगतात की, सध्या होर्मुझमध्ये २२ भारतीय जहाजे अडकली आहेत, ज्यांना पुढे जाणे शक्य नाही किंवा परत येणेही कठीण आहे. यातील दोन जहाजे विशेषतः चर्चेत आहेत—‘पाइन गॅस’, आयओसीने भाड्याने घेतलेले, आणि ‘जग वसंत’, बीपीसीएलने भाड्याने घेतलेले. हे दोन्ही जहाजे संयुक्त अरब अमिरातीतील शारजाजवळ नांगरून उभी आहेत आणि काही दिवसांत रवाना होण्याची तयारी करत आहेत.
इराणने गेल्या आठवड्यात भारतीय एलपीजी टँकर्सना सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी दिली होती. भारत आणि इराण यांचे संबंध पारंपरिकदृष्ट्या चांगले आहेत आणि भारताने कोणत्याही संघर्षात तटस्थ भूमिका ठेवली आहे. यामुळे इराणने भारताला काही सवलत दिली असून, दोन एलपीजी टँकर्सला सुरक्षित मार्ग दिला आहे. मात्र परिस्थिती अजूनही पूर्णतः स्थिर झालेली नाही.
मध्यपूर्वेतील युद्धामुळे तेल पुरवठा ठप्प झाला असून, अनेक जहाजे तिथेच नांगर टाकून उभी आहेत. भारतासाठी घरगुती एलपीजी पुरवठा हा महत्त्वाचा असून, या दोन टँकर्सच्या सुरक्षित प्रवासामुळे लोकांना गॅससंबंधित तातडीच्या समस्यांवर काहीशी दिलासा मिळेल. आयओसी आणि बीपीसीएल या कंपन्यांनीही जहाजांच्या सुरक्षिततेसाठी पूर्ण खबरदारी घेतली आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील परिस्थिती देशांतर्गत आणि जागतिक बाजारासाठी गंभीर परिणाम निर्माण करू शकते. जर एलपीजी आणि तेल वाहतुकीवर अडथळा राहिला, तर भारतात गॅस आणि इंधन दरवाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या दोन जहाजांचा प्रवास केवळ व्यवसायापुरता नाही, तर राष्ट्रीय ऊर्जा सुरक्षेसाठीही महत्त्वपूर्ण ठरतो.
शिपिंग आणि तेल तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर युद्धाच्या पार्श्वभूमीवरही या जहाजांना सुरक्षित मार्ग मिळाला, तर इतर भारतीय जहाजे पुढे जाण्याचे प्रयत्न करतील. तसेच, भारताने हे सुनिश्चित केले आहे की कोणत्याही प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय दबावाशिवाय, एलपीजी टँकर्सचे जीवन व माल सुरक्षित राहतील.
सध्या भारतात एलपीजी गॅसची मोठी मागणी आहे. घरगुती वापरासाठी एलपीजीची टाकी नियमित उपलब्ध होणे गरजेचे आहे. या पार्श्वभूमीवर, ‘पाइन गॅस’ आणि ‘जग वसंत’ या दोन टँकर्सच्या सुरक्षित प्रवासाची बातमी नागरिकांसाठी मोठा दिलासा ठरत आहे. सरकार आणि तेल कंपन्या यांना घरगुती पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी अनेक योजना राबवावी लागतील.
मध्यपूर्वेतील तणाव दूर होईपर्यंत, भारताच्या एलपीजी आणि तेल पुरवठ्यावर जागतिक राजकारणाचा प्रभाव राहणार आहे. तथापि, हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतून भारतीय जहाजांना परवानगी मिळाल्यामुळे तातडीची समस्या काही प्रमाणात हलकी झाली आहे. पुढील काही दिवसात, या टँकर्सच्या सुरक्षित आगमनानंतर, भारतातील घरगुती गॅस पुरवठा पुन्हा सुरळीत होण्याची अपेक्षा आहे.
