दोहा: मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर आता परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. अमेरिका-इस्रायल विरुद्ध इराण संघर्षाचा परिणाम थेट ऊर्जा क्षेत्रावर होत असून, जगभरात त्याचे परिणाम जाणवू लागले आहेत. विशेषतः खनिज तेल आणि नैसर्गिक वायू प्रकल्पांवर होत असलेल्या हल्ल्यांमुळे जागतिक अर्थव्यवस्था हादरू लागली आहे. या घडामोडींचा थेट फटका भारतालाही बसण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
कतारमधील रास लफान इंडस्ट्रियल सिटी येथे असलेल्या मोठ्या गॅस प्लांटवर इराणने क्षेपणास्त्र हल्ला केल्याची माहिती समोर आली आहे. या हल्ल्यानंतर प्लांटमध्ये भीषण आग लागली असून उत्पादन तात्पुरते थांबवावे लागले आहे. हा हल्ला इस्रायलने इराणच्या साऊथ पार्स गॅस फील्डवर केलेल्या कारवाईनंतर काही तासांतच झाल्यामुळे या संघर्षाने आता थेट ऊर्जा क्षेत्राला लक्ष्य केले असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
आतापर्यंत इराण अमेरिकेच्या लष्करी तळांवर हल्ले करत होता. मात्र आता रणनीती बदलून आखाती देशांमधील तेल आणि गॅस प्रकल्पांवर हल्ले सुरू करण्यात आले आहेत. यामुळे कतार, सौदी अरेबिया आणि यूएईसारख्या देशांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. इराणने या देशांनाही थेट धमकी दिल्याचे वृत्त आहे, ज्यामुळे पुढील काही दिवसांत परिस्थिती आणखी बिघडण्याची शक्यता आहे.
Related News
India Energy Crisis: इराणच्या ‘डेथ ट्रॅप’मध्ये भारताचे LPG, क्रूड आणि LNG अडकले ; सुटकेसाठी 1000 कोटींचा आराखडा
India Oil Tension : होर्मूझमध्ये 11 भारतीय जहाजे अडकली; इराण-यूएस संघर्षामुळे LPG व तेल पुरवठ्यावर मोठं संकट
इराण-इस्त्रायल-अमेरिका युद्ध: दोन दिवसांत तीन प्रमुख नेते गमावले, इराण चांगलाच आक्रमक!
इराणला मोठा धक्का ? टॉप गुप्तचर प्रमुख ठार, मध्यपूर्वेत तणाव वाढला
मिडल ईस्ट वॉर : इराणचा सौदीतील हल्ला; अमेरिकेची ५ टँकर विमानं नुकसानग्रस्त, आधीच ३ फायटर जेट फ्रेंडली फायरमध्ये कोसळली
पुतीनचा ‘युद्ध थांबवण्याचा’ प्लान ट्रम्पना न पटला, इराणच्या युरेनियमवरून चर्चा फिस्कटली
इराण युद्धाच्या तणावात भारताला दिलासा, जयशंकर–आराघची चर्चेनंतर ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’मधून भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग
Iran–Israel–US War : युद्ध थांबवण्यासाठी इराणच्या 3 अटी; डोनाल्ड ट्रम्प मान्य करणार?
‘सब चंगा सी’चा दावा फोल; गॅस टंचाईवरून प्रकाश आंबेडकरांचा मोदी सरकारवर हल्लाबोल
हरवलेले 6 अणुबॉम्ब, जगासाठी मोठा धोका? अमेरिका-इराण तणावाच्या पार्श्वभूमीवर खळबळजनक माहिती समोर
डुबवण्यातच मजा…! डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानाने जगात खळबळ; इराण-अमेरिका युद्ध आणखी भडकण्याची शक्यता
कतार हा जगातील सर्वात मोठ्या एलएनजी (Liquefied Natural Gas) निर्यातदार देशांपैकी एक आहे. त्यामुळे कतारमधील उत्पादन ठप्प झाल्यास त्याचे परिणाम जागतिक बाजारावर होणार हे निश्चित आहे. विशेषतः भारतासाठी ही परिस्थिती चिंताजनक ठरू शकते. कारण भारत आपल्या एकूण नैसर्गिक वायू गरजेपैकी सुमारे ४७ टक्के गॅस कतारमधून आयात करतो.
भारत दरवर्षी सुमारे २७ मिलियन टन एलएनजी आयात करतो. यामध्ये १२ ते १३ मिलियन टन एलएनजी कतारमधून येतो. याशिवाय यूएईकडून सुमारे २४ टक्के आणि अमेरिकेकडून सुमारे ११ टक्के गॅस आयात केला जातो. अशा परिस्थितीत कतारमधील उत्पादनात अडथळा निर्माण झाल्यास भारताला पर्यायी देशांकडून महाग दराने गॅस खरेदी करावा लागू शकतो.
याचा थेट परिणाम सर्वसामान्य नागरिकांच्या खिशावर होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः घरगुती वापरासाठी लागणाऱ्या LPG सिलिंडरच्या किंमती वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. यामुळे महागाईत आणखी वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
याशिवाय होर्मुझ सामुद्रधुनीतील वाढता तणावही भारतासाठी मोठी चिंता ठरत आहे. या मार्गातूनच मोठ्या प्रमाणात तेल आणि गॅसची वाहतूक होते. सध्या भारताचे १० हून अधिक टँकर्स या भागात अडकले असल्याची माहिती समोर येत आहे. जर हा तणाव आणखी वाढला, तर पुरवठा साखळीवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
दरम्यान, भारत सरकारने सध्या देशात गॅसची कोणतीही टंचाई नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. मात्र परिस्थिती वेगाने बदलत असल्यामुळे सरकारकडून सतत परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात आहे. ऊर्जा मंत्रालय आणि संबंधित यंत्रणा पर्यायी पुरवठ्याच्या पर्यायांवरही काम करत आहेत.
मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा सुरक्षेवर मोठा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाला आहे. आधी केवळ लष्करी ठिकाणांवर मर्यादित असलेला संघर्ष आता ऊर्जा प्रकल्पांपर्यंत पोहोचल्यामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. यामुळे येत्या काळात इंधनाच्या किमती वाढण्याची आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचे परिणाम होण्याची शक्यता अधिक बळावली आहे.
एकूणच, कतारवरील हल्ल्यानंतर ऊर्जा क्षेत्रातील अस्थिरता वाढली असून भारतासह अनेक देशांसाठी ही धोक्याची घंटा ठरत आहे. पुढील काही दिवसांत परिस्थिती कशी बदलते, यावरच LPG दरवाढ आणि ऊर्जा संकटाचे चित्र स्पष्ट होणार आहे.
