PM Kisan Yojana : अखेर ठरलं! ‘या’ तारखेला शेतकऱ्यांच्या खात्यात येणार 2000 रुपये; 22 व्या हप्त्याबाबत मोठी अपडेट
नवी दिल्ली : देशातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी प्रधानमंत्री Kisan सम्मान निधी योजना अंतर्गत शेतकऱ्यांना दिल्या जाणाऱ्या आर्थिक मदतीचा 22 वा हप्ता लवकरच वितरित होण्याची शक्यता आहे. अनेक दिवसांपासून शेतकरी या हप्त्याची वाट पाहत होते. आता मीडिया रिपोर्टनुसार हा हप्ता 13 मार्च रोजी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा होऊ शकतो, अशी माहिती समोर आली आहे.
ही योजना केंद्र सरकारकडून शेतकऱ्यांच्या आर्थिक मदतीसाठी सुरू करण्यात आली असून यामध्ये पात्र शेतकऱ्यांना वर्षाला 6000 रुपये दिले जातात. ही रक्कम तीन हप्त्यांमध्ये म्हणजेच प्रत्येक चार महिन्यांनी 2000 रुपयांच्या स्वरूपात थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
यामुळे देशभरातील लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आवश्यक खर्च भागवण्यासाठी मोठी मदत मिळते.
शेतकरी आतुरतेने वाट पाहत होते
गेल्या काही दिवसांपासून शेतकरी 22 व्या हप्त्याची प्रतीक्षा करत आहेत. अनेक शेतकऱ्यांच्या खात्यात अजूनही ही रक्कम जमा झालेली नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये उत्सुकता आणि काही प्रमाणात संभ्रमही निर्माण झाला होता.
फेब्रुवारी महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात हा हप्ता मिळेल, अशी सुरुवातीला शक्यता वर्तवली जात होती. त्यानंतर होळीच्या सणाच्या अगोदर शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे जमा होतील, असेही काही अहवालांमध्ये सांगितले गेले होते. मात्र फेब्रुवारी महिना संपला आणि होळी सणही पार पडला तरी शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे जमा झाले नव्हते.
या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांमध्ये अनेक प्रश्न निर्माण झाले होते. आता मात्र या संदर्भात नवी माहिती समोर आली आहे.
13 मार्च रोजी हप्ता मिळण्याची शक्यता
मीडिया रिपोर्टनुसार 22 वा हप्ता 13 मार्च रोजी वितरित केला जाऊ शकतो. या दिवशी देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आसाम दौऱ्यावर जाणार असल्याची माहिती आहे.
या दौऱ्यादरम्यान एका कार्यक्रमातून पंतप्रधान मोदी शेतकरी सन्मान योजनेच्या 22 व्या हप्त्याचे वितरण करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अनेकदा केंद्र सरकार या योजनेचे हप्ते मोठ्या सार्वजनिक कार्यक्रमांमधून जाहीर करते.
मात्र अद्याप केंद्र सरकार किंवा अधिकृत सूत्रांकडून याबाबत अंतिम घोषणा करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अधिकृत माहितीसाठी सरकारी संकेतस्थळ किंवा संबंधित विभागाकडून अपडेट तपासण्याचा सल्ला दिला जात आहे.
योजनेचा उद्देश काय?
केंद्र सरकारने 2019 साली प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना सुरू केली. या योजनेचा मुख्य उद्देश देशातील लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देणे हा आहे.
शेती करताना शेतकऱ्यांना बियाणे, खत, औषधे आणि इतर शेतीसाठी लागणाऱ्या खर्चाचा मोठा भार सहन करावा लागतो. अनेक वेळा शेतीमालाच्या किमतीत चढ-उतार होत असल्यामुळे शेतकऱ्यांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत मिळावी या उद्देशाने ही योजना सुरू करण्यात आली.
देशातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांना लाभ
सध्या या योजनेचा लाभ देशभरातील कोट्यवधी शेतकरी घेत आहेत. केंद्र सरकारकडून थेट डीबीटी (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने ही रक्कम शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
यामुळे मध्यस्थांचा हस्तक्षेप कमी झाला असून शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत मिळते. या योजनेमुळे ग्रामीण भागातील अर्थव्यवस्थेलाही काही प्रमाणात चालना मिळाली आहे.
22 व्या हप्त्याची शेतकऱ्यांना उत्सुकता
आता 21 हप्ते यशस्वीपणे वितरित झाल्यानंतर शेतकरी 22 व्या हप्त्याची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. हा हप्ता मिळाल्यानंतर शेतकऱ्यांना शेतीसाठी काही प्रमाणात आर्थिक मदत मिळणार आहे. विशेषतः उन्हाळी हंगामातील पिकांसाठी बियाणे, खत आणि औषधे खरेदी करताना ही रक्कम शेतकऱ्यांसाठी उपयोगी ठरते.
कोणत्या शेतकऱ्यांना मिळणार नाही लाभ?
दरम्यान, या योजनेचा लाभ सर्व शेतकऱ्यांना मिळत नाही. केंद्र सरकारने काही पात्रता आणि अटी निश्चित केल्या आहेत. त्या पूर्ण न करणाऱ्या शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
खालील शेतकरी या हप्त्यापासून वंचित राहू शकतात :
1. केवायसी पूर्ण न केलेले शेतकरी
ज्या शेतकऱ्यांनी आपली e-KYC प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, त्यांना या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
2. फार्मर आयडी नसलेले शेतकरी
ज्या शेतकऱ्यांनी Farmer ID तयार केलेला नाही, त्यांनाही या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
3. कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त लाभार्थी
एका कुटुंबातील एकाच व्यक्तीला या योजनेचा लाभ दिला जातो. जर एका कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त लोक लाभ घेत असतील तर त्यापैकी काहींचे नाव वगळले जाऊ शकते.
4. सरकारी नोकरी असलेले कुटुंब
जर शेतकऱ्याच्या कुटुंबातील एखादी व्यक्ती सरकारी नोकरीत असेल तर त्या शेतकऱ्याला या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
5. जास्त पेन्शन मिळणारे लाभार्थी
ज्या व्यक्तींना 10 हजार रुपयांपेक्षा जास्त पेन्शन मिळते, त्यांनाही या योजनेचा लाभ मिळत नाही.
e-KYC का आवश्यक आहे?
केंद्र सरकारने योजनेतील पारदर्शकता वाढवण्यासाठी e-KYC अनिवार्य केली आहे. यामुळे बनावट लाभार्थी ओळखणे आणि त्यांना योजनेतून वगळणे सोपे होते. शेतकरी ऑनलाइन पोर्टल, कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) किंवा मोबाईल अॅपच्या माध्यमातून e-KYC पूर्ण करू शकतात.
लाभार्थ्यांची संख्या वाढतच आहे
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेच्या लाभार्थ्यांची संख्या वर्षागणिक वाढत आहे. केंद्र सरकारच्या आकडेवारीनुसार देशभरातील मोठ्या संख्येने शेतकरी या योजनेत नोंदणीकृत आहेत. ग्रामीण भागातील अनेक शेतकऱ्यांसाठी ही योजना आर्थिक मदतीचा महत्त्वाचा स्रोत ठरली आहे.
शेतकऱ्यांनी काय तपासावे?
शेतकऱ्यांनी खालील गोष्टी तपासणे आवश्यक आहे :
e-KYC पूर्ण झाले आहे का
बँक खाते आधारशी लिंक आहे का
फार्मर आयडी तयार केला आहे का
अर्जातील माहिती योग्य आहे का
जर या प्रक्रियांमध्ये काही त्रुटी असतील तर शेतकऱ्यांना हप्ता मिळण्यात अडचण येऊ शकते.
एकंदरीत पाहता, प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना ही देशातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची योजना ठरली आहे. दरवर्षी मिळणारी 6000 रुपयांची आर्थिक मदत शेतकऱ्यांसाठी काही प्रमाणात आधार देणारी आहे.
आता 22 व्या हप्त्याची तारीख जवळ येत असल्याने शेतकऱ्यांमध्ये उत्सुकता वाढली आहे. अधिकृत घोषणा झाल्यानंतर लवकरच ही रक्कम शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा होण्याची शक्यता आहे.
