सोन्यावर मोठा बदल : 1 एप्रिलपासून SGB कर नियम कडक – गुंतवणूकदारांनी काय जाणून घ्यावे?
सोन्यातील गुंतवणूक धोरण बदलणार – सरकारचा नवीन निर्णय
India मध्ये सोन्याच्या गुंतवणुकीसंदर्भात महत्त्वाचा बदल होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. 1 एप्रिलपासून सॉवरेन गोल्ड बाँड (SGB) योजनेशी संबंधित कर नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात येणार आहे. या बदलामुळे दुय्यम बाजारातून सोने खरेदी करणाऱ्या गुंतवणूकदारांवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
सोन्यातील गुंतवणूक ही भारतीय नागरिकांसाठी पारंपरिक आणि सुरक्षित गुंतवणूक पर्याय मानला जातो. मात्र नवीन कर नियमांमुळे गुंतवणूक धोरण बदलण्याची गरज निर्माण होऊ शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
सॉवरेन गोल्ड बाँड योजना काय आहे?
Reserve Bank of India द्वारे सॉवरेन गोल्ड बाँड योजना (SGB) राबवली जाते. या योजनेचा मुख्य उद्देश सोन्याच्या भौतिक खरेदीला पर्याय उपलब्ध करून देणे हा आहे.
या योजनेअंतर्गत गुंतवणूकदारांना सोन्याच्या किमतीवर आधारित परतावा मिळतो. तसेच गुंतवणूकदारांना सोन्याची साठवणूक किंवा चोरीचा धोका राहत नाही. डिजिटल स्वरूपातील गुंतवणूक असल्याने ही योजना सुरक्षित मानली जाते.
SGB गुंतवणूकदारांना दरवर्षी 2.5 टक्के व्याजदर दिला जातो. याशिवाय मॅच्युरिटी पूर्ण झाल्यानंतर काही अटींनुसार भांडवली नफा कर सवलत मिळत होती. मात्र नवीन नियमांमुळे ही सवलत मर्यादित होणार आहे.
1 एप्रिलपासून काय बदल होणार?
नवीन नियमांनुसार दुय्यम बाजारातून SGB खरेदी करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना कर भरावा लागू शकतो.
जर एखाद्या व्यक्तीने स्टॉक एक्सचेंजमधून SGB खरेदी केला आणि मॅच्युरिटीपर्यंत तो बाँड ठेवला नाही, तर भांडवली नफा कर लागू होऊ शकतो. या निर्णयाचा उद्देश कर प्रणाली अधिक पारदर्शक करणे असल्याचे सांगितले जात आहे.
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, सरकारने गुंतवणूकदारांचे दोन वर्ग तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. एक वर्ग थेट प्राथमिक इश्यूमधून बाँड खरेदी करणाऱ्यांचा असेल आणि दुसरा वर्ग दुय्यम बाजारातून खरेदी करणाऱ्यांचा असेल.
कोणाला कर सवलत मिळणार?
नवीन नियमांनुसार खालील गुंतवणूकदारांना कर सवलत मिळण्याची शक्यता आहे –
ज्यांनी थेट Reserve Bank of India कडून SGB खरेदी केले आहे
बाँड मॅच्युरिटीपर्यंत ठेवले आहेत
प्राथमिक इश्यूमध्ये सहभाग घेतला आहे
अशा गुंतवणूकदारांना 2.5 टक्के वार्षिक व्याजदर आणि करमुक्त भांडवली नफा मिळू शकतो.
दुय्यम बाजार गुंतवणूकदारांसाठी आव्हान
दुय्यम बाजारातून SGB खरेदी करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना मॅच्युरिटीवर दीर्घकालीन भांडवली नफा कर भरावा लागू शकतो. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या व्यक्तीने 7,000 रुपयांना बाँड खरेदी केला आणि मॅच्युरिटीवेळी त्याची किंमत 11,000 रुपये झाली, तर 4,000 रुपयांवर कर लागू होऊ शकतो. दीर्घकालीन भांडवली नफा कर सुमारे 12.5 टक्के असू शकतो. या बदलामुळे एक्सचेंजमधून सवलतीच्या दरात बाँड खरेदी करून करमुक्त नफा मिळवण्याची रणनीती कमकुवत होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे?
तज्ज्ञांच्या मते, सोन्यात गुंतवणूक करताना खालील बाबी महत्त्वाच्या आहेत –
गुंतवणूक कालावधी स्पष्ट ठरवा
खरेदीचा स्रोत तपासा
कर नियमांची माहिती घ्या
मॅच्युरिटीपर्यंत गुंतवणूक ठेवण्याचा विचार करा
अधिकृत प्लॅटफॉर्मवरूनच बाँड खरेदी करा
Securities and Exchange Board of India देखील गुंतवणूकदारांना अधिकृत मार्गाने व्यवहार करण्याचा सल्ला देते.
सोन्याच्या बाजारावर परिणाम होण्याची शक्यता
सोन्याच्या कर नियमांमधील बदलामुळे गुंतवणूक धोरणावर परिणाम होऊ शकतो. काही विश्लेषकांच्या मते, अल्पकालीन गुंतवणूकदारांची संख्या कमी होण्याची शक्यता आहे.
सोन्याच्या किंमती आंतरराष्ट्रीय बाजारावर अवलंबून असतात. जागतिक आर्थिक परिस्थिती, डॉलर दर आणि भू-राजकीय तणाव यांचा सोन्याच्या किमतींवर प्रभाव पडतो.
सुरक्षित गुंतवणूक धोरणाचे महत्त्व
सोन्यात गुंतवणूक करताना दीर्घकालीन दृष्टिकोन ठेवणे अधिक फायदेशीर मानले जाते. सोन्याच्या किमती अल्पकालीन काळात चढ-उतार होत असल्या तरी दीर्घकालीन गुंतवणुकीत चांगला परतावा मिळण्याची शक्यता असते. तज्ज्ञांच्या मते, गुंतवणूक करण्यापूर्वी आर्थिक सल्लागारांचा मार्गदर्शन घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे जोखीम कमी होण्यास मदत होते.
World Gold Council च्या अहवालानुसार, सोने हे सुरक्षित आणि विश्वासार्ह गुंतवणूक साधन मानले जाते. आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात सोने गुंतवणूक पोर्टफोलिओ मजबूत करण्यास मदत करते. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी बाजार परिस्थितीचा अभ्यास करूनच निर्णय घ्यावा असे तज्ज्ञ सांगतात.
सामान्य गुंतवणूकदारांवर काय परिणाम होईल?
कर नियम कडक होण्याची शक्यता
दुय्यम बाजार व्यवहारांवर परिणाम
गुंतवणूक धोरण बदलण्याची गरज
कर नियोजन महत्त्वाचे होणार
तज्ज्ञांचे मत
आर्थिक विश्लेषकांच्या मते, हा निर्णय कर प्रणाली पारदर्शक करण्यासाठी घेतला असू शकतो. मात्र गुंतवणूकदारांनी नियम समजून घेऊनच व्यवहार करावा.
1 एप्रिलपासून सोन्याच्या गुंतवणुकीसंदर्भात नवीन कर नियम लागू होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः दुय्यम बाजारातून SGB खरेदी करणाऱ्यांना कर भरावा लागू शकतो. गुंतवणूकदारांनी अधिकृत स्रोतांमधून माहिती घेऊनच निर्णय घ्यावा, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
