नरेंद्र मोदी यांचा इस्त्रायल दौरा; तिरंगी रोषणाईत न्हाली Knesset
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या इस्त्रायल दौऱ्याने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात पुन्हा एकदा भारत-इस्त्रायल संबंधांना केंद्रस्थानी आणले आहे. दोन दिवसीय अधिकृत दौऱ्यासाठी मोदी इस्त्रायलमध्ये दाखल होताच तेथील राजकीय, राजनैतिक आणि माध्यम क्षेत्रात उत्सुकतेचे वातावरण निर्माण झाले. विशेष म्हणजे, त्यांच्या स्वागतासाठी इस्त्रायलची संसद Knesset तिरंगी रोषणाईने उजळून निघाली. भारतीय ध्वजाच्या केशरी, पांढऱ्या आणि हिरव्या रंगांनी न्हालेली संसद ही दृश्ये सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल झाली.
तिरंगी रोषणाईने उजळली नेसेट
मोदी यांच्या आगमनाच्या पूर्वसंध्येला नेसेट इमारतीवर तिरंगी प्रकाशझोत टाकण्यात आला. नेसेटचे अध्यक्ष अमिर ओहाना यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर पोस्ट करत भारताच्या पंतप्रधानांचे स्वागत करताना भारत-इस्त्रायल मैत्रीचे महत्त्व अधोरेखित केले. “भारत आणि इस्त्रायल हे केवळ रणनीतिक भागीदार नाहीत, तर खरे मित्र आहेत,” असा संदेश त्यांनी दिला.
या प्रतीकात्मक स्वागतामुळे दोन्ही देशांतील दृढ संबंधांचा संदेश जगभर पोहोचला. भारताचे पंतप्रधान एखाद्या देशाच्या संसदेला संबोधित करतात, हा सन्मान केवळ काही मोजक्या जागतिक नेत्यांनाच मिळतो.
नेतन्याहूंसोबत महत्त्वपूर्ण चर्चा
दौऱ्याच्या पहिल्या दिवशी पंतप्रधान मोदी यांनी इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्याशी द्विपक्षीय चर्चा केली. संरक्षण, सायबर सुरक्षा, कृषी तंत्रज्ञान, पाणी व्यवस्थापन आणि दहशतवादविरोधी सहकार्य या मुद्द्यांवर सविस्तर चर्चा झाली.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, संरक्षण क्षेत्रात काही महत्त्वपूर्ण करारांवर स्वाक्षऱ्या होण्याची शक्यता आहे. ड्रोन तंत्रज्ञान, क्षेपणास्त्र प्रणाली आणि सायबर संरक्षण या क्षेत्रात इस्त्रायलचे कौशल्य जगप्रसिद्ध आहे. भारताने आधीपासूनच इस्त्रायलसोबत संरक्षण सहकार्य वाढवले असून, हा दौरा त्या संबंधांना अधिक बळकटी देणारा ठरणार आहे.
संसदेला संबोधन आणि राजकीय वाद
पंतप्रधान मोदी हे नेसेटला संबोधित करणार असल्याने इस्त्रायलच्या अंतर्गत राजकारणातही चर्चा रंगली आहे. विरोधी पक्ष ‘येश अतीद’चे नेते याइर लॅपिड यांनी या विशेष अधिवेशनाबाबत आक्षेप नोंदवला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे प्रमुख आयजॅक अमित यांना आमंत्रित न केल्यास आपण भाषणावेळी उपस्थित राहणार नसल्याची भूमिका त्यांनी घेतली.
तथापि, लॅपिड यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट करत मोदी हे “इस्त्रायलचे सच्चे मित्र” असल्याचेही स्पष्ट केले. त्यांनी लिहिले की, भारत आणि इस्त्रायल यांचे संबंध केवळ रणनीतिक नसून दोन्ही राष्ट्रांतील खोल मैत्रीचे प्रतीक आहेत.
माध्यमांमध्ये मोदींची चर्चा
इस्त्रायलमधील प्रमुख वृत्तपत्रांनी मोदींच्या दौऱ्याला मोठे महत्त्व दिले आहे. The Jerusalem Post ने ‘नमस्ते मोदी’ अशा हिंदी शीर्षकासह विशेष लेख प्रकाशित केला. अनेक वर्तमानपत्रांनी भारताच्या वाढत्या जागतिक प्रभावाचा उल्लेख करत मोदींच्या नेतृत्वाचे कौतुक केले आहे.
भारतातील वर्तमानपत्रांतही या दौऱ्याचे विस्तृत वृत्तांकन करण्यात आले आहे. तिरंगी रोषणाईतील नेसेटचे छायाचित्रे आणि नेतन्याहूंसोबतच्या भेटीचे फोटो पहिल्या पानावर झळकले आहेत.
2017 पासून वाढलेली मैत्री
modi यांनी 2017 मध्ये प्रथमच इस्त्रायलचा ऐतिहासिक दौरा केला होता. तेव्हापासून दोन्ही देशांतील संबंध नव्या उंचीवर पोहोचले. व्यापार सातत्याने वाढत असून, संरक्षण क्षेत्राचा त्यात मोठा वाटा आहे. कृषी क्षेत्रात इस्त्रायलच्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा भारतातील अनेक राज्यांना फायदा झाला आहे. पाणी व्यवस्थापन आणि ठिबक सिंचन तंत्रज्ञानामुळे शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला आहे.
सायबर सुरक्षा क्षेत्रातही दोन्ही देश सहकार्य वाढवत आहेत. डिजिटल युगात सायबर धोके वाढत असताना भारत-इस्त्रायल भागीदारी महत्त्वाची ठरत आहे.
खासगी मेजवाणी आणि राजनैतिक संदेश
दौऱ्यादरम्यान मोदीं यांच्या सन्मानार्थ खासगी मेजवाणी आयोजित करण्यात आली आहे. या कार्यक्रमात दोन्ही देशांतील उद्योगपती, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञ आणि संरक्षण क्षेत्रातील अधिकारी उपस्थित राहणार आहेत. अशा अनौपचारिक भेटींमधूनही अनेक महत्त्वपूर्ण निर्णयांची पायाभरणी होत असते.
भारत-इस्त्रायल संबंधांचा भविष्यातील मार्ग
भारत आणि इस्त्रायल यांचे संबंध केवळ संरक्षणापुरते मर्यादित नसून कृषी, जलव्यवस्थापन, स्टार्टअप इकोसिस्टम, नवोन्मेष आणि आरोग्य तंत्रज्ञान या क्षेत्रातही विस्तारत आहेत. दोन्ही देश लोकशाही मूल्ये जपणारे असून दहशतवादाविरोधात ठाम भूमिका घेतात.
या पार्श्वभूमीवर मोदींचा हा दौरा रणनीतिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. पश्चिम आशियातील बदलत्या राजकीय समीकरणांमध्ये भारताने संतुलित आणि ठाम भूमिका घेतली आहे. इस्त्रायलसोबतचे दृढ संबंध आणि इतर अरब देशांशी असलेले मैत्रीपूर्ण संबंध यामुळे भारताची परराष्ट्रनीती अधिक प्रभावी ठरते.
तिरंगी रोषणाईत न्हालेली नेसेट, वर्तमानपत्रांतील मोदींचे कौतुक आणि द्विपक्षीय चर्चांमधील महत्त्वपूर्ण अजेंडा — या सर्वांमुळे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा इस्त्रायल दौरा ऐतिहासिक ठरण्याची चिन्हे आहेत.
भारत-इस्त्रायल मैत्रीचे हे नवे पर्व दोन्ही देशांसाठी लाभदायी ठरणार असून व्यापार, संरक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात नवे करार आणि सहकार्याची दारे उघडणार आहेत. जागतिक पटलावर भारताची वाढती ताकद आणि इस्त्रायलसोबतची घनिष्ठ भागीदारी यामुळे या दौऱ्याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
