जुनी, फाटकी नोट? बँकेत सहज बदलता येईल – जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया
आजकाल व्यवहारात अनेकदा जुन्या, मळकट किंवा फाटलेल्या नोटा आपल्याकडे येतात. बाजारात ही नोटे स्वीकारल्या जात नाहीत, त्यामुळे आपल्याला अडचण येऊ शकते. अनेक जण अशा नोटा “कोणी घेत नाही” म्हणून घाबरतात किंवा त्यांचा वापर टाळतात. मात्र, या परिस्थितीत ताण घेण्याची गरज नाही. भारतीय बँकिंग प्रणाली आणि भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नियमांनुसार, फाटकी किंवा जुनी नोटा सहजपणे बँकेत बदलता येतात.
जुनी आणि फाटकी नोटांची परिस्थिती
आपल्या खिशात नोटा फाटलेल्या, मळलेल्या किंवा कोपऱ्यांनी तुटलेल्या अवस्थेत पडून राहतात. व्यवहारात वापरताना काही नोटा पूर्णपणे खराब झाल्या असल्यास त्या बाजारात स्वीकारल्या जात नाहीत. अशा नोटांवर डिझाईन किंवा क्रमांक अस्पष्ट असतो, किंवा नोट दोन भागांमध्ये तुटलेली असते. काही जण अशा नोटा दुसऱ्याला देण्याचा विचार करतात, परंतु तो चुकीचा मार्ग आहे.
बँकेत बदलण्याची प्रक्रिया
जर तुमच्याकडे जुनी, मळकट, फाटकी किंवा कोपऱ्यांनी तुटलेली नोट असेल, तर ती थेट बँकेत जमा केली जाऊ शकते. या नोटांचे परीक्षण करून बँक नवीन नोट देतात. नोट बदलताना बँकेकडून कोणताही शुल्क आकारला जात नाही आणि नोटेची मूळ किंमत पूर्ण मिळते.
Related News
सकाळी उठल्यावर पहिलं पाणी प्यालं तर दिवसभर ऊर्जा टिकते!
महाराष्ट्राची तरुणी मयुरी चौधरी चेन्नईत बुडून मृत्युमुखी
आपल्या डेबिट कार्डात 10 लाखांपर्यंत मोफत विमा – जाणून घ्या सर्व महत्वाची माहिती!
अर्थसंकल्पीय अधिवेशन 2026 : लव्ह जिहाद विरोधी कायद्याला मिळू शकते मंजुरी
मोठ्या बँकेत FD केल्यावरही सुरक्षिततेची हमी फक्त 5 लाखांपर्यंत!
घरच्या भाज्यांचा रस – त्वचा, केस आणि नखांसाठी नैसर्गिक उपाय
अमेरिकेचा टॅरिफ प्लॅन फसला; ट्रम्प यांना सुप्रीम कोर्टाचा मोठा झटका
Infobeans Technologies : 1 शेअरवर 3 बोनस शेअर्स – गुंतवणूकदारांसाठी आनंदाची बातमी!
बीड: सासरच्या छळामुळे विवाहितेने टोकाचं पाऊल उचललं, पतीने दिली धमकी
शरद पवार यांचे 60 वर्षांचे जनसेवेतील योगदान – सुनेत्रा, सुप्रिया, रोहित पवारांचे अभिवादन
तापसी पन्नूचा ‘Assi’ बॉक्स ऑफिसवर हळूहळू वाढत आहे
Priyanka Chopra Rs 2.2 लाखांच्या पोशाखात ‘द ब्लफ’ प्रमोशनमध्ये फुलली ग्लॅमरस!
नोटांचे प्रकार
बँक कर्मचारी नोटा तपासताना त्यांना दोन प्रमुख श्रेणीत विभागतात:
सॉलिड नोट (Solid Note) – ही नोट फक्त मळकट, जुनी किंवा थोडी खराब असलेली असते, परंतु पूर्ण आणि ओळखण्याजोगी असते.
म्युटिलेटेड नोट (Mutilated Note) – ही नोट फाटलेली, कोपऱ्यांनी तुटलेली किंवा तुटलेले भाग असलेली असते.
दोन्ही प्रकारच्या नोटा बँकेत बदलता येतात. फक्त नोटेवरून मूळ मूल्य ओळखता यावे लागते.
बदल प्रक्रियेसाठी आवश्यक बाबी
फाटकी किंवा जुनी नोट बदलताना काही गोष्टी लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे:
क्रमांक स्पष्ट असणे: नोटेवरील दोन्ही बाजूंचा क्रमांक स्पष्टपणे दिसला पाहिजे. जर क्रमांक पुसला असेल किंवा अस्पष्ट असेल, तर नोट बदलता येणार नाही.
नकली नोट टाळा: खोटी किंवा नकली नोट बँकेकडून स्वीकारली जात नाही. अशा नोटा दिल्यास पोलीस कारवाई होऊ शकते.
नोटाचे सर्व तुकडे सोबत ठेवा: जर नोट दोन भागांमध्ये तुटलेली असेल, तर दोन्ही तुकडे सोबत आणणे आवश्यक आहे. टेप लावणे किंवा स्टॅपल करण्याचा प्रयत्न करू नका, कारण त्यामुळे नोटेचे डिझाईन किंवा क्रमांक बिघडू शकतो.
बदलताना कोणताही शुल्क नाही
जुनी किंवा फाटकी नोट बदलण्यासाठी बँक कोणतेही शुल्क आकारत नाही. नोटची मूळ किंमत कमी केली जात नाही. त्यामुळे बँकेत नोट बदलताना आर्थिक तोटा होत नाही. ही सेवा पूर्णपणे मोफत आहे.
फायद्याचे मार्गदर्शन
कुठल्याही नोटा फेकू नका: बाजारात स्वीकारल्या न जाणाऱ्या नोटा थेट बँकेत बदलता येतात, त्यामुळे त्यांचा वापर करताना किंवा हाताळताना घाबरू नका.
व्यवहार सुरक्षित ठेवा: फाटकी नोट दुसऱ्याला देण्याचा विचार करू नका. अशा नोटा बँकेमध्ये बदलणेच योग्य आहे.
सर्व तुकडे सोबत ठेवा: फाटकी नोट बदलताना सर्व तुकडे आणणे आवश्यक आहे. टेप किंवा स्टॅपल वापरण्याची गरज नाही.
नोट बदलण्याचे फायदे
संपूर्ण मूल्य मिळते: ज्या नोटेची किंमत असेल, त्या किंमतीसह तुम्हाला नवीन नोट मिळतात.
मोफत सेवा: बँकेत बदलण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे.
व्यवहारात वापरण्यास सज्ज: बदललेल्या नोटा सुरक्षित आणि बाजारात स्वीकारल्या जाणार्या स्वरूपात येतात.
जुनी, फाटकी किंवा मळकट नोटा हे सामान्यतः आपल्या खिशात येत असतात. बाजारात त्या स्वीकारल्या जात नसल्यामुळे अनेकदा लोक चिंतेत पडतात. मात्र, भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नियमांनुसार, बँक या नोटा सहज बदलते. योग्य पद्धतीने नोट बँकेत जमा केल्यास तुम्हाला त्वरित नवीन नोट मिळतात, आणि या प्रक्रियेत कोणताही आर्थिक तोटा होत नाही.
फाटकी नोट हाताळताना क्रमांक स्पष्ट असणे, सर्व तुकडे सोबत ठेवणे आणि नकली नोट टाळणे आवश्यक आहे. ही माहिती लक्षात घेतल्यास जुनी किंवा फाटकी नोट बदलणे अगदी सोपे आहे. त्यामुळे अशा नोटांमुळे घाबरण्याची आवश्यकता नाही; फक्त त्या बँकेत जमा करा आणि नवीन नोट घ्या.
या मार्गदर्शनामुळे आर्थिक व्यवहार अधिक सुरक्षित आणि सुलभ बनतात, तसेच जुनी नोटांपासून मुक्तता मिळते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/infobeans-technologies-1-share-3-bonus-shares-good-news-for-investors/
