Office मधील Employees आणि Toxic Management पासून बचाव
आजच्या आधुनिक कार्यालयीन वातावरणात कर्मचार्यांच्या मानसिक आरोग्याचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत आहे. कर्मचार्यांचा कार्यप्रदर्शन, उत्पादकता आणि कार्यालयीन वातावरण हे सरळपणे व्यवस्थापनाच्या शैलीवर अवलंबून असते. तथापि, अनेक वेळा toxic management किंवा विषारी व्यवस्थापनामुळे कर्मचार्यांना मानसिक ताण, कामाची समाधानाची कमतरता आणि व्यक्तिमत्वावर नकारात्मक परिणाम अनुभवावा लागतो. या लेखात आपण पाहणार आहोत की toxic management काय असते, त्याची लक्षणे कोणती आहेत, आणि कर्मचार्यांनी स्वतःला या परिस्थितीतून कसे वाचवावे.
१. Toxic Management म्हणजे काय?
Toxic management म्हणजे अशा व्यवस्थापनाची पद्धत जी कर्मचार्यांवर सतत तणाव निर्माण करते, त्यांचे मनोबल कमी करते, आणि कार्यक्षमता कमी करण्यास कारणीभूत ठरते. यामध्ये नेहमीच्या दबावाखाली काम करणे, कर्मचार्यांचे कौशल्य कमी लेखणे, योग्य संवाद न ठेवणे, अनावश्यक तुलना करणे, आणि सहकार्यांमध्ये मतभेद पेरून वातावरण विषारी बनवणे यांचा समावेश होतो.
Toxic management केवळ वरिष्ठ अधिकारीच करत नसतात; एखाद्या संस्थेतील middle management किंवा team lead देखील अशा वर्तनाचे उदाहरण असू शकतात. परिणामस्वरूप, कर्मचार्यांचे मनोबल घटते, त्यांना कामात समाधान मिळत नाही, आणि कामाच्या ठिकाणी मानसिक ताण वाढतो.
Related News
२. Toxic Management ची लक्षणे
Toxic management ची काही सामान्य लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत:
सतत ताण आणि दबाव: व्यवस्थापक कर्मचार्यांवर असामान्य कामाचे बोजा टाकतात, डेडलाइन अनावश्यकरीत्या कमी ठरवतात, आणि कर्मचार्यांच्या कामात सातत्याने दोष शोधतात.
सन्मानाचा अभाव: कर्मचार्यांचे प्रयत्न, कल्पना किंवा योगदान यांचे योग्य कौतुक न होणे किंवा दुर्लक्षित करणे.
अनियमित संवाद: कर्मचार्यांशी स्पष्ट आणि आदरयुक्त संवाद न ठेवणे, माहिती गोपनीय ठेवणे किंवा चुकीची माहिती देणे.
सहकार्यात तुटफुट: कर्मचार्यांना एकमेकांशी स्पर्धा घालून काम करायला भाग पाडणे, सहकार्याचा आधार न देणे.
सतत टोकाचे निर्णय: employees च्या करिअर किंवा कामावर अत्यंत टोकाचे निर्णय घेणे, उदा. अचानक विभाग बदलणे, unjustified reprimands देणे.
यासारख्या परिस्थितीत कर्मचार्यांना मानसिक ताण, नैराश्य, कामाच्या ठिकाणी आत्मविश्वास कमी होणे आणि जास्त वेळा burnout syndrome येणे यासारख्या समस्या भेडसावू शकतात.
३. कर्मचार्यांनी Toxic Management पासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे?
कर्मचार्यांनी अशा विषारी व्यवस्थापनापासून स्वतःला वाचवण्यासाठी काही प्रभावी उपाय करणे आवश्यक आहे:
स्वतःची हद्द ठरवणे: कामाच्या मर्यादा निश्चित करणे आणि अनावश्यक दबाव स्वीकारू नये.
नैतिक समर्थन शोधणे: विश्वासार्ह सहकारी, मित्र किंवा HR विभागाशी संपर्क साधणे, ज्यांना विश्वास आहे की ते योग्य मार्गदर्शन देतील.
दस्तऐवज तयार करणे: कामाच्या ठिकाणी येणाऱ्या टोकाच्या घटनांचे रेकॉर्ड ठेवा. ईमेल्स, संदेश किंवा मीटिंग नोट्सची नोंद ठेवा. हे भविष्यातील प्रकरणांसाठी मदत करू शकते.
माहिती आणि संवाद: कामाची स्पष्ट माहिती घेणे, आवश्यक त्या परिस्थितीत खुल्या संवादातून समस्यांचे निराकरण करण्याचा प्रयत्न करणे.
मनोबल वाढवणे: मानसिक ताण कमी करण्यासाठी ध्यान, योग किंवा व्यायामाचा सराव करणे. या गोष्टी कर्मचार्यांच्या कामाच्या गुणवत्तेसाठी देखील फायदेशीर ठरतात.
करिअरच्या पर्यायांचा विचार: जर परिस्थिती सुधारत नसेल, तर दुसऱ्या विभागात बदल, नोकरी बदल किंवा बाहेरील संधींचा विचार करणे.
४. Toxic Management विरुद्ध संस्था कशी सुरक्षित ठेवू शकते?
संस्था देखील toxic management टाळण्यासाठी पुढील उपाययोजना करू शकतात:
स्पष्ट धोरणे आणि मार्गदर्शक तत्त्वे: संस्थेत कामाच्या ठिकाणी योग्य आचारसंहिता आणि व्यवस्थापनाची धोरणे असावीत.
HR चा सक्रिय सहभाग: कर्मचार्यांच्या तक्रारीचे गंभीरपणे परीक्षण करणे आणि योग्य तो उपाय करणे.
प्रशिक्षण आणि विकास: व्यवस्थापनाला कर्मचारी संबंध, मानसिक आरोग्य आणि सकारात्मक नेतृत्वावर प्रशिक्षण देणे.
उत्तम संवादाचे वातावरण: employees आणि व्यवस्थापन दरम्यान खुल्या संवादाला प्रोत्साहन देणे.
मनोरंजन आणि समुपदेशन: कर्मचार्यांसाठी काउंसलिंग, वर्कशॉप्स किंवा थोड्या वेळा विश्रांती घेण्याचे उपक्रम ठेवणे.
आजच्या तणावपूर्ण कार्यालयीन वातावरणात कर्मचार्यांचा मानसिक आणि भावनिक आरोग्य सुरक्षित ठेवणे खूप महत्त्वाचे आहे. आधुनिक कार्यसंस्था जिथे सतत कामाचा दबाव, कठोर डेडलाइन आणि उच्च अपेक्षा असतात, तिथे toxic management किंवा विषारी व्यवस्थापन कर्मचार्यांच्या मानसिकतेवर गंभीर परिणाम करू शकते. अशा व्यवस्थापनात वरिष्ठ अधिकारी सतत कर्मचार्यांवर दबाव आणतात, त्यांच्या प्रयत्नांचे कौतुक करत नाहीत, चुकीच्या बाबींवर जास्त भर देतात आणि सहकार्यांमध्ये मतभेद पेरतात. यामुळे कर्मचार्यांचे आत्मविश्वास कमी होतो, कामात समाधान वाटत नाही आणि दीर्घकाळ असं झाल्यास मानसिक तणाव आणि burnout सारख्या समस्याही निर्माण होतात.
तरी, कर्मचार्यांनी स्वतःच्या हक्कांची जाणीव ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. कामाच्या मर्यादा ठरवणे, निष्ठावान सहकाऱ्यांचा आधार घेणे, तक्रारींचे दस्तऐवजीकरण करणे आणि गरज पडल्यास बाहेरील मदत घेणे यामुळे या परिस्थितीतून बचाव होऊ शकतो. तसेच, व्यवस्थापनानेही सकारात्मक आणि समर्थनात्मक भूमिका निभावणे गरजेचे आहे. कर्मचार्यांचे प्रयत्न ओळखणे, स्पष्ट संवाद साधणे, मनोबल वाढवण्यासाठी प्रशिक्षण आणि मार्गदर्शन देणे, तसेच कामाचे वातावरण सन्मानजनक ठेवणे यामुळे संस्थेची प्रतिष्ठा आणि उत्पादनक्षमता दोन्ही वाढतात.
सर्वांगीण दृष्टिकोनातून, employees आणि management या दोघांनी सहकार्य, आदर आणि संवाद यांना प्रोत्साहन देणे अत्यावश्यक आहे. अशा प्रकारेच एक सकारात्मक, स्वास्थ्यदायी आणि उत्पादक कार्यालयीन वातावरण निर्माण होऊ शकते. जेथे प्रत्येक कर्मचारी सुरक्षित, प्रेरित आणि सशक्तपणे काम करू शकतो, तसेच संस्थेच्या दीर्घकालीन यशासाठी योगदान देऊ शकतो.
read also : https://ajinkyabharat.com/parbhaneet-thackerays-shiv-senas-syed-iqbal-is-mayor-and-congresss-deputy-mayor/
