Why Is Fiber Beneficial for the Body ? जाणून घ्या हेल्दी लाईफस्टाईलचे खरे सिक्रेट
7 Powerful Benefits of Fiber : आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत आणि बदलत्या खाण्याच्या सवयींमुळे आरोग्याच्या अनेक समस्या वाढताना दिसत आहेत. जंक फूड, प्रक्रिया केलेले अन्न, तणाव आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव याचा थेट परिणाम आपल्या पचनसंस्थेवर होत आहे. अशा परिस्थितीत “Fiber” हा शब्द वारंवार ऐकू येतो. फायबर म्हणजे आरोग्याचा कणा, असे अनेक तज्ञ सांगतात. मात्र फायबर प्रत्येकासाठी आणि प्रत्येक परिस्थितीत तितकेच फायदेशीर आहे का, यावर अजूनही चर्चा सुरू आहे. त्यामुळे फायबरचे फायदे, मर्यादा आणि योग्य सेवन याबाबत सविस्तर माहिती असणे आवश्यक आहे.
Fiber म्हणजे नेमके काय?
Fiber म्हणजे अन्नातील असा घटक जो शरीरात पचत नाही आणि थेट ऊर्जा देत नाही. तरीही तो शरीरासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. Fiber पचनसंस्थेत जाऊन वेगवेगळ्या प्रकारे काम करते. हे मुख्यतः दोन प्रकारचे असते – सॉल्युबल फायबर (विरघळणारे फायबर) आणि इनसॉल्युबल फायबर (न विरघळणारे फायबर).
सॉल्युबल फायबर पाण्यात विरघळून जेलीसारखा पदार्थ तयार करतो. हा प्रकार रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतो आणि वाईट कोलेस्टेरॉल (LDL) कमी करतो. यामुळे हृदयविकाराचा धोका कमी होतो. दुसरीकडे, इनसॉल्युबल फायबर पचनसंस्थेत मळ तयार करून अन्न आतड्यांतून सहज पुढे सरकण्यास मदत करते. त्यामुळे बद्धकोष्ठता कमी होते आणि पचनक्रिया सुरळीत राहते.
Related News
एचडीएफसी बँकेच्या शेअरमध्ये जोरदार घसरण; अतनु चक्रवर्ती यांचा राजीनामा कारणीभूत
इराणचे हल्ले थांबले नाहीत; 12 मुस्लिम देशांनी एकवटून इशारा दिला
पाकिस्तान आता फक्त शेजारी नाही, जागतिक धोका – तुलसी गबॉर्डचा इशारा
LPG ग्राहकांनो! पॅनिक बुकींग करू नका, PNG कनेक्शनसाठी सरकारकडून मोठा निर्णय
25 नंतर त्वचेसाठी हवे असलेले 5 सोपे अन्नपदार्थ – नैसर्गिक चमक आणि वजन नियंत्रणासाठी तज्ञांचा सल्ला
गोल्डमॅन स्नॅक्सचा विश्वास: भारत इलेक्ट्रॉनिक्स शेअरमध्ये 7% तेजीची शक्यता!
1 एप्रिलपासून ATM चा नियम बदलला! UPI वापरल्यावरही फ्री ट्रान्झॅक्शन संपेल
यूएईत ईदच्या दिवशी सार्वजनिक नमाजेवर बंदी; मशिदींमध्येच अदा करण्याचे आवाहन
इराण-इस्रायल युद्धाचा वेध: पाकिस्तान अणुबॉम्बसह संघर्षात उतरू शकतो?
दररोज Herbal Tea पिल्यास 30 दिवसांत शरीरात होणारे बदल जाणून घ्या
10 वर्षांनंतर Divyanka Tripathi कडून गोड बातमी; आई होणार असल्याची घोषणा
Fiber चे आरोग्यदायी फायदे
Fiber चे नियमित सेवन केल्यास शरीराला अनेक प्रकारचे फायदे होतात. सर्वात महत्त्वाचा फायदा म्हणजे पचनसंस्था मजबूत होते. फायबरमुळे अन्नातील पोषक तत्त्वे अधिक प्रभावीपणे शरीरात शोषली जातात. पोट भरल्याची भावना लवकर येते, त्यामुळे अनावश्यक खाणे टाळले जाते आणि वजन नियंत्रणात राहते.
याशिवाय फायबरमध्ये असलेली प्रीबायोटिक गुणवत्ता आतड्यांतील चांगल्या बॅक्टेरियांच्या वाढीस मदत करते. या चांगल्या बॅक्टेरियामुळे रोगप्रतिकारशक्ती वाढते आणि आतड्यांचे आरोग्य टिकून राहते. अनेक अभ्यासांनुसार फायबरचे योग्य प्रमाणात सेवन केल्यास मधुमेह, हृदयविकार आणि काही प्रकारच्या कॅन्सरचा धोका कमी होऊ शकतो.
Fiber आणि आतड्यांचे आरोग्य
आतडे ही आपल्या पचनसंस्थेची मुख्य यंत्रणा आहे. आपण खाल्लेले अन्न पोट आणि आतड्यांद्वारे पचते. जर ही यंत्रणा नीट काम करत नसेल तर पोटाच्या समस्या सुरू होतात. खाल्ल्यानंतर लगेच पोट फुगणे, जास्त गॅस होणे, पोटदुखी, बद्धकोष्ठता किंवा जुलाब होणे ही आतडे व्यवस्थित काम करत नसल्याची लक्षणे असू शकतात.
आतड्यांमध्ये सौम्य सूज येण्यास आतड्यांसंबंधी जळजळ (Intestinal Inflammation) म्हणतात. या अवस्थेत अन्नाचा प्रवाह मंदावतो. अशा वेळी फायबरयुक्त पदार्थ आतड्यांमध्ये जास्त वेळ राहतात. त्यामुळे ते आंबवतात, वायू तयार होतो आणि गॅस, पोटदुखी व बद्धकोष्ठता वाढू शकते. म्हणूनच काही लोकांना फायबर खाल्ल्यानंतर उलट त्रास वाढल्यासारखे वाटते.
Fiber नेहमीच फायदेशीर असते का?
साधारणपणे Fiber आरोग्यासाठी उपयुक्त मानले जाते. मात्र तज्ञांचे म्हणणे आहे की प्रत्येक व्यक्तीसाठी आणि प्रत्येक परिस्थितीत फायबर तितकेच फायदेशीर असेलच असे नाही. विशेषतः जे लोक पाचक समस्या, आतड्यांसंबंधी जळजळ किंवा IBS (इरिटेबल बाऊल सिंड्रोम) यांसारख्या आजारांनी त्रस्त आहेत, त्यांच्यासाठी जास्त फायबर कधी कधी समस्या वाढवू शकते.
अनेक लोक “निरोगी राहायचे” या उद्देशाने अचानक मोठ्या प्रमाणात सॅलड, डाळी, कडधान्ये आणि फायबरयुक्त पदार्थ खायला सुरुवात करतात. पण जेव्हा आतडे त्यासाठी तयार नसते, तेव्हा हे पदार्थ शरीरावर ओझे बनतात. आपण चांगले खात आहोत असा विचार करून जर प्रमाणाबाहेर सेवन केले, तर पोट अधिक अस्वस्थ होऊ शकते.
पाचन समस्या असताना काय करावे?
तज्ञांच्या मते, पचनाच्या तक्रारी असताना काही काळ फायबरचे प्रमाण कमी करणे योग्य ठरू शकते. याचा अर्थ असा नाही की फायबर पूर्णपणे आहारातून काढून टाकावे. फक्त पचनसंस्था बरी होईपर्यंत फायबरयुक्त पदार्थांचे प्रमाण मर्यादित ठेवावे. यामुळे आतड्यांना आराम मिळतो आणि सूज कमी होण्यास मदत होते.
या काळात हेल्दी फॅट्स खूप उपयुक्त ठरतात. तूप, खोबरेल तेल, ऑलिव्ह तेल यांसारखी चांगली चरबी आतड्यांसाठी सौम्य असते. याशिवाय पुरेसे पाणी पिणे आणि योग्य प्रमाणात मीठ सेवन करणेही महत्त्वाचे आहे. अनेक लोक वजन वाढण्याच्या भीतीने चरबी टाळतात, पण योग्य प्रमाणात चरबी घेतल्यास पचनक्रिया सुधारते आणि आतड्यांचे आरोग्य टिकते.
फायबरचे उत्तम स्रोत
फायबर नैसर्गिकरित्या अनेक अन्नपदार्थांत आढळते. ताजे फळे, भाज्या, डाळी, कडधान्ये, ओट्स, ज्वारी, बाजरी, गहू यांसारखी संपूर्ण धान्ये हे फायबरचे उत्कृष्ट स्रोत आहेत. मात्र हे पदार्थ हळूहळू आणि शरीराच्या गरजेनुसार आहारात समाविष्ट करणे महत्त्वाचे आहे.
फायबर हे नक्कीच आरोग्यासाठी आवश्यक आहे, पण “एकच नियम सर्वांसाठी” लागू होत नाही. शरीराची स्थिती, पचनसंस्थेचे आरोग्य आणि जीवनशैली यानुसार फायबरचे प्रमाण ठरवणे गरजेचे आहे. योग्य प्रमाणात आणि योग्य वेळी फायबरचे सेवन केल्यास पचनसंस्था मजबूत राहते, वजन नियंत्रणात राहते आणि अनेक आजारांपासून संरक्षण मिळते. त्यामुळे फायबरला शत्रू किंवा चमत्कारिक उपाय न मानता, संतुलित आणि समजूतदारपणे आहारात समाविष्ट करणे हेच हेल्दी लाईफस्टाईलचे खरे सिक्रेट आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/boiled-eggs-vs-omelette-5-powerful-reasons-for-weight-loss/
