AMCA Project : चीन-पाकिस्तानला धडकी भरवणाऱ्या भारताच्या स्वदेशी पाचव्या पिढीच्या फायटर जेटबाबत DRDO कडून मोठी गुडन्यूज
AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) हा भारताचा स्वदेशी पाचव्या पिढीचा अत्याधुनिक फायटर जेट प्रकल्प असून तो देशाच्या संरक्षण क्षमतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. हा प्रकल्प DRDO आणि एरोनॉटिकल डेव्हलपमेंट एजन्सी (ADA) यांच्या नेतृत्वाखाली विकसित केला जात आहे. AMCA हे स्टेल्थ तंत्रज्ञानावर आधारित विमान असून रडारला सहज न सापडणारी रचना, सुपरक्रूझ क्षमता, प्रगत एव्हियोनिक्स, अत्याधुनिक सेन्सर्स आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सवर आधारित सिस्टम्स यांचा त्यात समावेश आहे. या विमानाची रचना चीन आणि पाकिस्तानसारख्या देशांच्या आधुनिक फायटर जेट्सना प्रभावी प्रत्युत्तर देण्यासाठी करण्यात आली आहे.
भारत 2047 मध्ये विकसित राष्ट्र होण्याचे लक्ष्य घेऊन पुढे जात असताना संरक्षण क्षेत्रात स्वयंपूर्णता मिळवणे हे सरकार आणि संरक्षण संस्थांसाठी सर्वोच्च प्राधान्य ठरत आहे. आयातीवरील अवलंबित्व कमी करून स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या जोरावर लष्करी ताकद वाढवण्याच्या दिशेने भारताने मोठी पावले उचलली आहेत. याच पार्श्वभूमीवर भारताच्या महत्त्वाकांक्षी AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) प्रोजेक्टबाबत संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटना म्हणजेच DRDO कडून मोठी आणि दिलासादायक माहिती समोर आली आहे. ही बातमी केवळ भारतीय हवाई दलासाठीच नव्हे, तर चीन आणि पाकिस्तानसारख्या प्रतिस्पर्धी देशांसाठीही चिंतेचा विषय ठरू शकते.
‘एरोनॉटिक्स 2047’ सेमिनारमध्ये DRDO चे महत्त्वपूर्ण वक्तव्य
एरोनॉटिकल डेव्हलपमेंट एजन्सी (ADA) तर्फे नुकतेच ‘एरोनॉटिक्स 2047’ या विषयावर भव्य सेमिनारचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमात DRDO चे अध्यक्ष समीर व्ही. कामत यांनी भारताच्या लढाऊ विमान प्रकल्पांबाबत सविस्तर माहिती दिली. LCA तेजस प्रकल्पाला 25 वर्षे पूर्ण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित या कार्यक्रमात त्यांनी तेजसच्या प्रवासाचा आढावा घेतला आणि भविष्यातील योजनांवर प्रकाश टाकला.
Related News
Budget : पंतप्रधान मोदींनी सीतारमन यांनी सादर केलेल्या ‘महत्त्वाकांक्षी’ अर्थसंकल्पाचे कौतुक केले, सांगितले की हा भारताच्या आकांक्षांना प्रतिसाद देतो
लक्झरी घड्याळांपासून लेदर वस्तू आणि अत्यावश्यक औषधांपर्यंत: काय स्वस्त होणार आणि काय महागणार?
लक्झरी घड्याळांपासून लेदर वस्तू आणि अत्यावश्यक औषधांपर्यंत: काय स्वस्त होणार आणि काय महागणार?
Hypersonic Missile : भविष्यातील ब्रह्मास्त्र; शत्रूंना थरकाप उडवणाऱ्या भारताच्या पहिल्या हायपरसोनिक क्षेपणास्त्राची झलक
2026: ISS वर धडक देणारे पहिले भारतीय; ग्रुप कॅप्टन शुभांशु शुक्ला यांना अशोक चक्र जाहीर
भारताची अर्थव्यवस्था : येत्या 20 वर्षांत जगात पहिल्या क्रमांकावर!
BrahMos-2 समोर शत्रूची एअर डिफेन्स निष्प्रभ, वेळेत ओळख अशक्य!
Devendra Fadnavis : Satara ड्रग्स प्रकरणात एकनाथ शिंदेंवर आरोपांवर दिलं 1 स्पष्ट उत्तर
पाकिस्तान सीमेवर राफेल–सुखोईची थेट धडक
7 Powerful Shocking Facts | Russia SU-57 Offer India: भारताचा नकार का धक्कादायक ठरतोय?
भारत-अमेरिका मोठा संरक्षण करार: MH-60R हेलिकॉप्टर सपोर्टसाठी 7,995 कोटींची डील
2025: ऑपरेशन सिंदूर अनुभवावरून भारताचा मोठा निर्णय : सुदर्शन चक्र एअर डिफेन्स प्रणाली लॉन्च
कामत यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, तेजस Mark-2 आणि AMCA हे दोन्ही प्रोजेक्ट्स सध्या वेळापत्रकानुसार सुरु आहेत, ही बाब अत्यंत सकारात्मक आहे. भारतीय हवाई दलाला दिलेला शब्द पूर्ण करण्यासाठी DRDO, ADA आणि HAL संयुक्तपणे काम करत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
भारतीय हवाई दलासमोरील मोठे आव्हान
सध्या इंडियन एअर फोर्स (IAF) ला फायटर स्क्वाड्रनच्या कमतरतेचा सामना करावा लागत आहे. चीन आणि पाकिस्तान या दोन्ही देशांकडून एकाचवेळी धोका असल्याने भारताला किमान 42 फायटर स्क्वाड्रन आवश्यक आहेत. मात्र प्रत्यक्षात ही संख्या यापेक्षा बरीच कमी आहे.
मिग-21 बायसनसारखी जुनी विमानं निवृत्त झाल्यानंतर निर्माण झालेली पोकळी लवकरात लवकर भरून काढणे गरजेचे आहे. याच पार्श्वभूमीवर स्वदेशी LCA तेजस प्रकल्पाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. मात्र तेजस Mk-1A चा पुरवठा अपेक्षित गतीने न झाल्याने एअर चीफ मार्शल ए. पी. सिंह यांनी याबाबत चिंता व्यक्त केली होती.
तेजस Mk-1A, Mark-2 आणि AMCA – तिन्ही प्रोजेक्ट्स ट्रॅकवर
समीर कामत यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, HAL निर्मित तेजस LCA Mk-1A सध्या भारतीय हवाई दलात समावेशाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर आहे. त्याचबरोबर पुढील पिढीचे तेजस Mark-2 आणि अत्याधुनिक AMCA (पाचव्या पिढीचे फायटर जेट) हे दोन्ही प्रोजेक्ट्स नियोजित वेळापत्रकानुसार पुढे जात आहेत.
तेजस Mark-2 चे पहिले उड्डाण जून महिन्यात अपेक्षित असून AMCA प्रोजेक्टच्या प्राथमिक चाचण्या जूनच्या अखेरीस होण्याची शक्यता आहे. सर्व काही नियोजनानुसार झाले, तर AMCA चे पहिले उड्डाण 2029 मध्ये होऊ शकते.
AMCA म्हणजे काय? भारतासाठी का महत्त्वाचा?
AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) हे भारताचे पहिले पूर्णपणे स्वदेशी पाचव्या पिढीचे स्टेल्थ फायटर जेट असणार आहे. सध्या अमेरिका, रशिया आणि चीनसारख्या मोजक्या देशांकडेच पाचव्या पिढीची लढाऊ विमानं आहेत. अशा परिस्थितीत AMCA भारताला संरक्षण क्षेत्रात उच्च श्रेणीत नेऊन ठेवेल.
AMCA ची प्रमुख वैशिष्ट्ये :
स्टेल्थ टेक्नोलॉजी – रडारवर न सापडणारी रचना
सुपरक्रूझ क्षमता – कमी इंधनात जास्त वेग
अत्याधुनिक सेन्सर्स आणि AI आधारित सिस्टम
नेटवर्क-सेंट्रिक वॉरफेअर क्षमता
स्वदेशी इंजिन आणि अवयवांवर भर
ही सर्व वैशिष्ट्ये AMCA ला चीनच्या J-20 आणि पाकिस्तानच्या भविष्यातील फायटर योजनांना थेट आव्हान देणारे बनवतात.
मॉर्फिंग विंग टेक्नोलॉजी – मोठे वैज्ञानिक यश
AMCA प्रोजेक्टशी संबंधित आणखी एक मोठी आणि अभिमानास्पद बाब म्हणजे मॉर्फिंग विंग टेक्नोलॉजी. काही दिवसांपूर्वी DRDO ने या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाची यशस्वी चाचणी केली होती.
या टेक्नोलॉजीमुळे फायटर जेटचे पंख पक्ष्यांसारखे आत-बाहेर घेता येतात. म्हणजेच उड्डाणादरम्यान परिस्थितीनुसार पंखांचा आकार बदलता येतो.
जास्त वेगासाठी पंख संकुचित
स्थिरतेसाठी पंख विस्तारलेले
स्टेल्थ मिशनमध्ये रडार सिग्नेचर कमी
ही टेक्नोलॉजी फिफ्थ जनरेशन फायटरसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते आणि जगातील मोजक्या देशांकडेच ती उपलब्ध आहे.
चीन-पाकिस्तानसाठी का धोक्याची घंटा?
चीन सध्या J-20 आणि J-31 सारख्या स्टेल्थ फायटरवर काम करत आहे, तर पाकिस्तान चीनच्या मदतीने आपली हवाई ताकद वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र AMCA प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाल्यानंतर भारताला तांत्रिक आणि धोरणात्मक आघाडी मिळू शकते.
विशेषतः:
लडाख, अरुणाचल आणि LAC भागात चीनविरुद्ध
पश्चिम सीमेवर पाकिस्तानविरुद्ध
भारताची हवाई क्षमता अधिक भक्कम होणार आहे.
2047 चा विकसित भारत आणि स्वदेशी संरक्षण धोरण
DRDO प्रमुख समीर कामत यांनी आपल्या भाषणात ‘विकसित भारत 2047’ या संकल्पनेवर विशेष भर दिला. आयातीवर अवलंबून राहणे दीर्घकाळात देशासाठी धोकादायक ठरू शकते, त्यामुळे स्वदेशी संशोधन, उत्पादन आणि तंत्रज्ञान विकास हाच एकमेव मार्ग असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
AMCA, तेजस Mark-2, ड्रोन टेक्नोलॉजी, हायपरसोनिक वेपन आणि AI-आधारित संरक्षण प्रणाली या सर्व गोष्टी भारताला पुढील 20-25 वर्षांत संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भर बनवतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
AMCA प्रोजेक्टबाबत DRDO कडून मिळालेली ही माहिती भारतासाठी अत्यंत आशादायक आहे. फायटर स्क्वाड्रनची कमतरता, वाढते प्रादेशिक धोके आणि बदलते युद्धतंत्र या सगळ्या पार्श्वभूमीवर AMCA हा भारताच्या हवाई संरक्षणाचा कणा ठरू शकतो.
जर सर्व काही नियोजनानुसार झाले, तर येत्या दशकात भारत स्वदेशी पाचव्या पिढीच्या फायटर जेटसह जागतिक संरक्षण शक्ती म्हणून अधिक मजबूतपणे उभा राहील. हीच बाब चीन आणि पाकिस्तानसाठी सर्वात मोठी धडकी भरवणारी ठरणार आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/makar-sankranti-2026-makar-sankranti-ekadash/
