भारत-इस्रायल मुक्त व्यापार करार: आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतून भारतासाठी नवी आर्थिक गती
भारताच्या आंतरराष्ट्रीय व्यापार क्षेत्रात सध्या एक आनंदाची आणि महत्त्वाची घटना घडली आहे. दोन्ही देशांच्या सरकारांनी केलेल्या कडक आणि सावध वाटाघाटीनंतर भारत आणि इस्रायल यांनी मुक्त व्यापार करार (Free Trade Agreement – FTA) करण्यावर सहमती दर्शवली आहे. या करारामुळे दोन्ही देशांमधील आर्थिक, औद्योगिक आणि व्यापारी संबंधांना नवी चालना मिळेल, तसेच भारतीय अर्थव्यवस्थेची जागतिक स्तरावर प्रतिष्ठा वाढेल.
व्यापाराच्या पार्श्वभूमी
भारताची अर्थव्यवस्था गेल्या काही वर्षांत जागतिक स्तरावर प्रस्थापित झाली आहे. अमेरिकेने भारतावर 50% टॅरिफ लावल्यामुळे काही उद्योग क्षेत्रांवर तात्पुरते दबाव निर्माण झाला, मात्र भारतीय अर्थव्यवस्थेने त्या संकटाचा सामना करत आपली मजबुती दाखवली. टॅरिफमुळे अमेरिकेतून होणारी निर्यात कमी झाली तरी भारताने तत्काळ पर्यायी बाजारपेठांचा शोध घेऊन विविध देशांसोबत मुक्त व्यापार करारावर लक्ष केंद्रित केले.
या प्रवासात इस्रायल हा एक महत्त्वाचा भाग ठरला. इस्रायल हे मध्यपूर्वेतील अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, कृषी क्षेत्रातील नाविन्य, संरक्षण उपकरणे आणि औद्योगिक उत्पादनांमध्ये अग्रगण्य देश आहे. भारत-इस्रायल व्यापार करारामुळे दोन्ही देशांच्या औद्योगिक, तंत्रज्ञानात्मक आणि कृषी उत्पादनांमध्ये सामंजस्य वाढेल, तसेच व्यवसायांसाठी प्रचंड संधी निर्माण होतील.
Related News
India Russian Oil Deal Shock: ट्रम्पचा दावा, गोयल–जयशंकरांमध्ये संभ्रम; भारताची ‘ऊर्जा सुरक्षा’ ठाम – 10 मोठे मुद्दे
India-अमेरिका व्यापारात 1 मोठा दिलासा, उद्योग आणि निर्यातदार खुश
RBI चा 1 जबरदस्त निर्णय! घर खरेदी करणाऱ्यांसाठी दिलासादायक बदल, जाणून घ्या 7 फायदे
“2026 मध्ये भारताच्या अर्थसंकल्पामुळे BANGALDESH ECONOMY IMPACT: मोठा धक्का आणि संकटाची चेतावणी”
2026: अमेरिकेच्या टॅरिफ दबावात India ची मोठी बाजी; EU कराराला अमेरिकेची दाद
10 महत्त्वाच्या फायदे: India-EU Free Trade Agreement (FTA) भारतासाठी क्रांतिकारक करार
बजेट 2026: या 5 महत्वपूर्ण गोष्टी समजून घ्या आणि आर्थिक निर्णयात विजयी व्हा
Tariff Shock: EU ने रद्द केली भारताच्या GSP सवलत, निर्यातदारांसमोर आव्हान
भारताची अर्थव्यवस्था : येत्या 20 वर्षांत जगात पहिल्या क्रमांकावर!
भारताच्या अर्थसंकल्पाचा थरारक इतिहास: सर्वाधिक वेळा बजेट सादर करणारे 6 शक्तिशाली अर्थमंत्री
India वर 500 टक्के टॅरिफ? अमेरिकेचा खळबळजनक दावा, रशियापासून दूर केले भारत!
कराराचे तपशील
भारत-इस्रायल FTA अंतर्गत, मुख्यतः कापडे, कृषी उत्पादने, मौल्यवान दगड, मोती, ऑटोमोटिव्ह डिझेल अभियांत्रिकी, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे, औषधे आणि रासायनिक उत्पादने या क्षेत्रांवर भर देण्यात आला आहे. या करारामुळे भारतीय उत्पादकांना इस्रायली बाजारपेठेत प्रवेश मिळेल आणि नवीन व्यावसायिक संबंध दृढ होतील.
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल यांनी या संदर्भात माहिती दिली की, भारत-इस्रायल FTA द्वारे दोन्ही देशांच्या व्यापाराची क्षमता अमर्याद आहे. इस्रायलमध्ये भारतीय उत्पादकांसाठी प्रचंड संधी आहेत, तसेच भारतीय तंत्रज्ञान, औषधनिर्मिती, कृषी तंत्रज्ञान आणि डिजिटल व्यवसाय या क्षेत्रांमध्ये नव्याने प्रोत्साहन मिळेल.
सध्या भारत-इस्रायल दरवर्षी अंदाजे 6 अब्ज डॉलर्सच्या व्यापारात गुंतलेले आहेत. यात भारताने इस्रायलला 178 दशलक्ष डॉलर्सच्या वस्तू निर्यात केल्या, तर 121 दशलक्ष डॉलर्सच्या वस्तूंची आयात केली. त्यामुळे अंदाजे 56.8 दशलक्ष डॉलर्सचा व्यापार झाला आहे. FTA नंतर हा व्यापार मोठ्या प्रमाणावर वाढेल, असे तज्ज्ञ मानतात.
भारतासाठी आर्थिक परिणाम
भारत-इस्रायल मुक्त व्यापार करारामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेला अनेक बाबतीत फायदे होतील:
नवीन बाजारपेठा: अमेरिका आणि युरोपच्या बाहेर नवीन आणि स्थिर बाजारपेठा शोधण्यास FTA मदत करेल.
निर्यात वाढ: कृषी, कापड, ऑटोमोबाईल, औद्योगिक उत्पादन आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील निर्यात वाढेल.
उद्योगांना प्रोत्साहन: उद्योगधंद्यांना इस्रायली बाजारात प्रवेश मिळेल आणि उत्पादनांच्या गुणवत्ता सुधारण्यात मदत होईल.
रोजगार संधी: निर्यात वाढल्यास देशात रोजगार निर्मितीस चालना मिळेल.
तंत्रज्ञान हस्तांतरण: इस्रायलच्या उच्च दर्जाच्या तंत्रज्ञानामुळे भारतीय उद्योगांना नवीन दिशा मिळेल.
अमेरिकेच्या टॅरिफनंतरची प्रतिक्रिया
अमेरिकेने भारतावर 50 टक्के टॅरिफ लावल्यावर अनेक उद्योग क्षेत्रात तात्पुरते संकट निर्माण झाले. विशेषतः वस्त्र, औद्योगिक उत्पादने आणि काही कृषी क्षेत्रांमध्ये निर्यात थांबण्याची चिन्हे दिसू लागली होती. मात्र, भारताने या संकटाला सकारात्मक दृष्टीकोनातून घेतले आणि इस्रायलसह मुक्त व्यापार करार करून त्वरित पर्यायी बाजारपेठा शोधल्या. यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेवर टॅरिफचा नकारात्मक परिणाम टाळला गेला आणि निर्यात सुरू ठेवली गेली.
इस्रायलच्या दृष्टिकोनातून फायदे
इस्रायलसाठी हा करार देखील महत्त्वाचा आहे. इस्रायलमध्ये भारतीय वस्त्र, कृषी उत्पादने, औद्योगिक उत्पादने, रासायनिक व औषधनिर्मिती क्षेत्रात मोठी मागणी आहे. भारतीय तंत्रज्ञान, आयटी सेवा आणि डिजिटल उत्पादनांची मागणी इस्रायली बाजारपेठेत वाढेल. त्यामुळे दोन्ही देशांमध्ये व्यापार अधिक संतुलित आणि सामंजस्यपूर्ण होईल.
भविष्यातील अपेक्षा
विशेषज्ञांच्या मते, या करारामुळे भारत-इस्रायल आर्थिक संबंध अधिक दृढ होतील. उत्पादन, निर्यात, तंत्रज्ञान हस्तांतरण आणि औद्योगिक भागीदारी या सर्व क्षेत्रांमध्ये सुधारणा दिसून येईल. पुढील काही वर्षांत या करारामुळे व्यापारात मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे, जी भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी फायदेशीर ठरेल.
राष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
भारतातील लघु व मध्यम उद्योगांना मोठा फायदा होईल, तर मोठ्या औद्योगिक गटांना निर्यात वाढवण्याची संधी मिळेल. यामुळे रोजगार निर्मिती वाढेल आणि आर्थिक विकासाला गती मिळेल. तसेच भारताच्या जागतिक अर्थव्यवस्थेत स्थान मजबूत होईल.
पीयूष गोयल म्हणाले की, “भारत इस्रायली व्यवसायांसाठी प्रचंड संधी देतो आणि या व्यापारातून आमच्या उद्योगांना जागतिक स्तरावर प्रवेश मिळेल. FTA द्वारे भारतीय उत्पादकांना नव्या बाजारपेठेत सुलभ प्रवेश मिळेल, जी आर्थिक दृष्ट्या फायदेशीर ठरेल.”
भारत-इस्रायल मुक्त व्यापार करार हे दोन्ही देशांच्या आर्थिक, औद्योगिक आणि तंत्रज्ञानात्मक भागीदारीसाठी महत्वाचे टप्पे आहेत. या करारामुळे भारताच्या निर्यातीत वाढ होईल, रोजगार संधी निर्माण होतील, औद्योगिक उत्पादने जागतिक स्तरावर पोहोचतील, तसेच भारतीय अर्थव्यवस्था जागतिक बाजारपेठेत अधिक प्रतिस्पर्धात्मक बनेल.
FTA केल्याने भारताने जागतिक व्यापार धोरणात स्थिरता आणि विश्वास दाखवला आहे. अमेरिकेच्या टॅरिफनंतरही भारताने धैर्य दाखवून इतर देशांसोबत नव्या व्यापार मार्गांचा शोध घेतला. या करारामुळे दोन्ही देशांच्या व्यापार संबंधांची गती वाढेल, उद्योगांना संधी मिळेल आणि भारतीय अर्थव्यवस्थेला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळेल.
read also:https://ajinkyabharat.com/evidence-of-prime-minister-narendra-modis-leadership-due-to-bihar-victory/
