मुंबईत घुमला आदिवासी संस्कृतीचा नाद! 7 ते 9 ऑगस्ट ‘वनरंग 2026’मध्ये 4 जमाती, 12 राज्यांचा सहभाग
वनरंग 2026 : महाराष्ट्राच्या आर्थिक राजधानीतील नरिमन पॉईंट येथील वाय. बी. चव्हाण सेंटरमध्ये शुक्रवारपासून तीन दिवसीय राज्यस्तरीय सांस्कृतिक आणि पारंपरिक महोत्सव ‘वनरंग 2026′ ला उत्साहपूर्ण वातावरणात सुरुवात झाली. राज्याच्या उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्या हस्ते या महोत्सवाचे उद्घाटन करण्यात आले. यावेळी अन्न व औषध प्रशासन (FDA) व विशेष साहाय्य मंत्री नरहरी झिरवाळ, विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी, लोकप्रतिनिधी, कलाकार, आदिवासी समाजाचे प्रतिनिधी आणि मोठ्या संख्येने नागरिक उपस्थित होते.
मुंबईसारख्या महानगरात महाराष्ट्राच्या दुर्गम जंगल, डोंगर-दऱ्या आणि आदिवासी भागातील समृद्ध परंपरा, कला, संस्कृती आणि जीवनशैली सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवण्याचा उद्देश या महोत्सवामागे आहे. त्यामुळे शहरवासीयांना आदिवासी संस्कृतीचा जवळून अनुभव घेण्याची अनोखी संधी उपलब्ध झाली आहे.
आदिवासी संस्कृतीचे जिवंत दर्शन
‘वनरंग 2026’मध्ये महाराष्ट्रातील भिल्ल, कोकणा, ठाकर आणि गोंड या चार प्रमुख आदिवासी जमातींची संस्कृती, पारंपरिक वेशभूषा, लोककला, खाद्यसंस्कृती, लोकपरंपरा आणि जीवनशैली आकर्षक पद्धतीने सादर करण्यात आली आहे. विविध प्रदर्शनांद्वारे आदिवासी समाजाचा इतिहास, त्यांचे सामाजिक जीवन आणि सांस्कृतिक वारसा नागरिकांसमोर मांडण्यात आला आहे.
Related News
दहावीच्या विद्यार्थ्याने 4 वर्गमित्रांवर चाकूने केले वार; संभाजीनगरातील शाळेत खळबळ
ॲनालॉग पनीर म्हणजे नेमकं काय? तुकाराम मुंढेंचा धाडसी निर्णय; 7 सोप्या मार्गांनी ओळखा अस्सल की बनावट पनीर
देशासाठी गोल्ड जिंकणारा मराठी खेळाडू राज ठाकरेंच्या दारात तब्बल 2 तास ताटकळला
रमेश म्हात्रे प्रकरणात हायकोर्टाचा कठोर संदेश; जामीनासह राज्याबाहेर राहण्याचे आदेश ! 1 मोठी अट
’50 रुग्णांचा जीव गेला तर परत आणणार का?’ हायकोर्टाचा डॉक्टरांना थेट सवाल
पीक विमा योजनेत सहभागी होण्यासाठी आणखी 8 दिवस; कृषिमंत्र्यांची मोठी घोषणा
‘मी विसरायला लागलो…’ भाषणात अमित ठाकरे अचानक ब्लँक; स्टेज सोडून 10 मिनिटांनी केले पुनरागमन
यासोबतच पारंपरिक वाद्यांचे सादरीकरण, लोकनृत्य, लोकगीत आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमुळे संपूर्ण परिसर उत्साहाने भरून गेला आहे. पर्यटक आणि कला रसिक या अनोख्या सांस्कृतिक पर्वाचा मोठ्या उत्साहाने आनंद घेत आहेत.
मध्यस्थांशिवाय कारागिरांना थेट लाभ
या महोत्सवाचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे आदिवासी कारागीर, महिला बचत गट, शेतकरी आणि पारंपरिक वैद्य यांना ग्राहकांशी थेट जोडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. यामुळे मध्यस्थांची भूमिका कमी होऊन विक्रीतून मिळणारा संपूर्ण आर्थिक लाभ थेट उत्पादकांच्या खात्यात जमा होणार आहे.
महोत्सवात वारली चित्रकला, गोंड चित्रकला, बांबूपासून तयार केलेल्या वस्तू, नैसर्गिक औषधी वनस्पती, सेंद्रिय शेती उत्पादने, हस्तकला वस्तू आणि पारंपरिक खाद्यपदार्थांची विक्री सुरू आहे. त्यामुळे आदिवासी उद्योजकांना आर्थिक बळकटी मिळण्यास मदत होणार आहे.
आदिवासी विकासासाठी प्रयत्नांचे कौतुक
यावेळी मंत्री नरहरी झिरवाळ यांच्या आदिवासी समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठी केलेल्या कार्याचे विशेष कौतुक करण्यात आले. आदिवासी कला आणि हस्तकलेला राष्ट्रीय स्तरावर व्यासपीठ मिळावे, यासाठी त्यांनी सातत्याने पुढाकार घेतला असल्याचे वक्त्यांनी सांगितले.
त्यांच्या प्रयत्नातून महाराष्ट्रात देशातील पहिले ट्रायबल इंडस्ट्रियल क्लस्टर उभारण्यात आले असून आदिवासी युवकांसाठी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI), कौशल्य विकास, उच्च शिक्षण, क्रीडा आणि सांस्कृतिक क्षेत्रात विविध योजना राबविण्यात आल्याची माहिती यावेळी देण्यात आली.
12 राज्यांतील हस्तकलेचे आकर्षण
देशाच्या कानाकोपऱ्यातील पारंपरिक कला, हस्तकला आणि सांस्कृतिक वारशाचा अनोखा संगम ‘वनरंग 2026’ महोत्सवात अनुभवायला मिळत आहे. महाराष्ट्रासह देशातील 12 राज्यांमधून आलेल्या कारागिरांनी आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण हस्तकलेचे आकर्षक स्टॉल्स उभारले आहेत. या प्रदर्शनात हस्तनिर्मित कलाकृती, पारंपरिक वस्त्रनिर्मिती, बांबू व लाकडी कलाकुसर, नैसर्गिक उत्पादने, दागिने आणि लोककलांचा समृद्ध वारसा पाहायला मिळत आहे. प्रत्येक स्टॉल त्या राज्याची संस्कृती, परंपरा आणि जीवनशैलीची वेगळी ओळख करून देतो. त्यामुळे नागरिकांना आणि पर्यटकांना भारताच्या विविधतेचे दर्शन एकाच ठिकाणी घडत आहे. या उपक्रमामुळे आदिवासी आणि पारंपरिक कारागिरांना थेट बाजारपेठ उपलब्ध होत असून त्यांच्या कलेला राष्ट्रीय स्तरावर नवी ओळख आणि आर्थिक बळ मिळण्यास मोठी मदत होत आहे.
हस्तनिर्मित वस्तू, वस्त्रनिर्मिती, नैसर्गिक उत्पादने, दागिने, बांबू कलाकुसर, आदिवासी शिल्पकला आणि इतर पारंपरिक वस्तूंना नागरिकांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे.
मरीन ड्राईव्हवर ‘जनजातीय मोझॅक आर्ट’
महोत्सवाचे आणखी एक विशेष आकर्षण म्हणजे एनसीपीए समोरील मरीन ड्राईव्ह परिसरात प्रसिद्ध कलाकार चेतन राऊत यांच्या हस्ते साकारण्यात आलेले ‘जनजातीय मोझॅक आर्ट इन्स्टॉलेशन’ होय. या कलाकृतीतून आदिवासी जीवन, निसर्गाशी असलेले नाते आणि सांस्कृतिक विविधतेचा सुंदर आविष्कार सादर करण्यात आला आहे.
ही कलाकृती पर्यटकांसाठी सेल्फी पॉईंट ठरत असून अनेक जण त्याठिकाणी भेट देत आहेत.
‘वनरंग फोटो बुक’चे प्रकाशन
प्रख्यात छायाचित्रकार कोलस्टन ज्युलियन यांनी टिपलेल्या आदिवासी जीवनावरील छायाचित्रांचा संग्रह असलेल्या **’वनरंग फोटो बुक’**चे प्रकाशनही या उद्घाटन सोहळ्यात करण्यात आले. या पुस्तकातून आदिवासी समाजाचे वास्तव, त्यांचे निसर्गाशी असलेले नाते, परंपरा आणि सांस्कृतिक वैभव प्रभावीपणे मांडण्यात आले आहे.
पर्यटकांसाठी खास संधी
7 ते 9 ऑगस्टदरम्यान सुरू असलेल्या या महोत्सवात दररोज विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोकनृत्य, संगीत सादरीकरण, कला प्रदर्शन, पारंपरिक खाद्यपदार्थ आणि हस्तकला विक्री आयोजित करण्यात आली आहे. मुंबईकरांसह राज्यभरातून येणाऱ्या पर्यटकांसाठी हा महोत्सव एक वेगळा सांस्कृतिक अनुभव ठरत आहे.
आदिवासी समाजाच्या परंपरा, कला, हस्तकला आणि जीवनशैलीला व्यापक व्यासपीठ मिळवून देण्याबरोबरच त्यांच्या उत्पादनांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचा महत्त्वाचा प्रयत्न या महोत्सवातून होत आहे. त्यामुळे ‘वनरंग 2026’ हा केवळ सांस्कृतिक कार्यक्रम नसून आदिवासी समाजाच्या आर्थिक आणि सामाजिक सक्षमीकरणाचा महत्त्वपूर्ण उपक्रम ठरत आहे.
