JEE चा ताण जीवावर! १७ वर्षीय विद्यार्थिनीची धक्कादायक एक्झिट; ‘आई, मला माफ कर…’ चिठ्ठीने हेलावलं नागपूर
स्पर्धा परीक्षा, यशाची अपेक्षा आणि वाढता अभ्यासाचा ताण यामुळे विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्याचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. नागपुरात JEE परीक्षेची तयारी करणाऱ्या अवघ्या १७ वर्षीय विद्यार्थिनीने अभ्यासाचा ताण सहन न झाल्याने टोकाचे पाऊल उचलल्याची अत्यंत दुर्दैवी घटना समोर आली आहे. तिच्या मृत्यूपूर्वी लिहिलेल्या एका छोट्याशा चिठ्ठीने संपूर्ण परिसराला हादरवून सोडले.
याच काळात उत्तर प्रदेशातील गाझियाबादमध्ये NEET परीक्षेची तयारी करणाऱ्या २२ वर्षीय विद्यार्थ्याचाही संशयित आत्महत्येचा प्रकार उघडकीस आला आहे. सलग दोन घटनांमुळे स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीदरम्यान विद्यार्थ्यांवर वाढणाऱ्या मानसिक तणावाबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
Related News

नागपुरातील धक्कादायक घटना
वाठोडा पोलिस ठाण्याच्या हद्दीतील प्रधानमंत्री आवास योजना परिसरात ही घटना घडली. मृत विद्यार्थिनीचे नाव वैदेही सुनील गुलगे (JEE) (वय १७) असे असून ती बारावीमध्ये शिक्षण घेत होती. भविष्यात अभियांत्रिकी क्षेत्रात करिअर घडविण्याचे स्वप्न पाहणारी वैदेही JEE परीक्षेची तयारी करत होती.
तिची आई वंदना गुलगे शिवणकाम करून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. मुलीच्या शिक्षणासाठी त्यांनी मोठे कष्ट घेतले होते. वैदेहीनेही (JEE ) साठी खास शिकवणी लावली होती. मात्र, वाढता अभ्यास, स्पर्धेचा दबाव आणि यशाची चिंता यामुळे ती काही दिवसांपासून मानसिक तणावाखाली असल्याचे प्राथमिक माहितीतून समोर आले आहे.

आई बाहेर गेल्यानंतर घडली घटना
शुक्रवारी सायंकाळी वैदेहीची आई कामानिमित्त घराबाहेर गेल्या. त्यावेळी वैदेही घरी अभ्यास करत होती. काही वेळानंतर तिने घरातील लोखंडी हुकाला साडी बांधून गळफास घेतल्याचे पोलिसांनी सांगितले.रात्री आई घरी परतल्यानंतर हा प्रकार उघडकीस आला. मुलीला त्या अवस्थेत पाहताच त्यांनी आक्रोश केला. शेजाऱ्यांनी तत्काळ पोलिसांना माहिती दिली.
‘आई, मला माफ कर…’
घटनास्थळी पोहोचलेल्या पोलिसांना विद्यार्थिनीने इंग्रजीमध्ये लिहिलेली एक चिठ्ठी मिळाली. त्या चिठ्ठीत तिने अभ्यासाचा ताण सहन होत नसल्याचे नमूद करत आईची माफी मागितली होती.या चिठ्ठीच्या आधारे पोलिसांनी ती जप्त केली असून आकस्मिक मृत्यूची नोंद करून पुढील तपास सुरू केला आहे.
पोलिसांचा तपास सुरू
वाठोडा पोलिसांनी पंचनामा करून मृतदेह शवविच्छेदनासाठी रुग्णालयात पाठवला. आत्महत्येमागील नेमके कारण, विद्यार्थिनीची मानसिक स्थिती आणि इतर शक्य बाबींचा तपास सुरू असल्याचे पोलिसांनी सांगितले.
NEET परीक्षार्थ्याचाही संशयित मृत्यू
दरम्यान, उत्तर प्रदेशातील गाझियाबादमध्येही अशाच प्रकारची आणखी एक धक्कादायक घटना घडली.जतीन कुमार (वय २२) हा युवक NEET परीक्षेच्या फेरपरीक्षेची तयारी करत होता. परीक्षेला अवघा एक दिवस शिल्लक असताना तो आपल्या खोलीत मृतावस्थेत आढळला.कुटुंबीयांच्या माहितीनुसार, गुरुवारी रात्री उशिरापर्यंत तो अभ्यास करत होता. दुसऱ्या दिवशी सकाळी उठवण्यासाठी गेले असता तो मृत अवस्थेत आढळला.
मोबाईलमध्ये सापडला व्हिडिओ
पोलिस तपासादरम्यान जतीनच्या मोबाईलमध्ये सुमारे 1 मिनिट 4 सेकंदांचा व्हिडिओ आढळल्याची माहिती समोर आली आहे.या व्हिडिओमध्ये त्याने स्वतःची अभ्यासाची खोली दाखवली असून, “आज काहीतरी वेगळं करण्याचा विचार करतोय,” असे म्हटल्याचे पोलिसांनी सांगितले. तसेच खोलीतील छताच्या पंख्याकडेही त्याने कॅमेरा वळवला होता.पोलिस या व्हिडिओसह इतर सर्व बाबींचा तपास करत आहेत.
स्पर्धा परीक्षा आणि वाढता मानसिक ताण
देशभरात JEE आणि NEET सारख्या स्पर्धा परीक्षांसाठी लाखो विद्यार्थी तयारी करतात. मर्यादित जागा, कठीण स्पर्धा, दीर्घ अभ्यासाचे तास, अपेक्षांचा भार आणि अपयशाची भीती यामुळे अनेक विद्यार्थ्यांवर मानसिक ताण वाढत असल्याचे विविध अभ्यासांमधूनही अधोरेखित झाले आहे.मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, विद्यार्थ्यांच्या वर्तनात अचानक बदल, सतत चिंता, झोप न लागणे, एकटेपणा पसंत करणे किंवा निराशेची भावना दिसल्यास त्याकडे गांभीर्याने लक्ष देणे आवश्यक आहे.
पालक आणि शिक्षकांची भूमिका का महत्त्वाची?
तज्ज्ञांच्या मते,
- विद्यार्थ्यांशी नियमित संवाद ठेवणे आवश्यक आहे.
- गुणांपेक्षा मानसिक आरोग्याला प्राधान्य दिले पाहिजे.
- अपयश आले तरी पर्यायी करिअरच्या संधींबद्दल सकारात्मक चर्चा व्हावी.
- विद्यार्थ्यांना सतत तुलना करण्याऐवजी त्यांचा आत्मविश्वास वाढविणे गरजेचे आहे.
- आवश्यक वाटल्यास समुपदेशक किंवा मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांची मदत घेणे योग्य ठरते.
नागपूर आणि गाझियाबादमधील या दोन घटनांनी स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीदरम्यान विद्यार्थ्यांवर वाढणाऱ्या मानसिक तणावाचा प्रश्न पुन्हा एकदा समोर आणला आहे. अशा घटना केवळ एका कुटुंबाचे नुकसान नसून शिक्षण व्यवस्था, समाज आणि कुटुंब या सर्वांसाठी चिंतनाचा विषय आहेत. विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्याला अभ्यासाइतकेच महत्त्व देणे आणि वेळेवर भावनिक आधार उपलब्ध करून देणे ही काळाची गरज असल्याचे या घटनांतून अधोरेखित होते.
मदतीची गरज असल्यास
जर एखादा विद्यार्थी किंवा परिचित व्यक्ती तीव्र मानसिक तणाव, निराशा किंवा स्वतःला इजा करण्याचे विचार व्यक्त करत असेल, तर त्याकडे गांभीर्याने लक्ष द्या. विश्वासू कुटुंबीय, शिक्षक किंवा मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांशी त्वरित संपर्क साधणे महत्त्वाचे आहे. भारतात आपत्कालीन परिस्थितीत 112 वर संपर्क साधता येतो. योग्य वेळी मिळालेली मदत जीव वाचवू शकते.
