India vs China : मैत्री बाजूला, शक्सगामवरून भारताची चीनला थेट वॉर्निंग; या सगळ्यामागे पाकिस्तानचं कारस्थान
भारत–चीन संबंध पुन्हा तणावाच्या वळणावर
India आणि चीन यांच्यातील संबंध पुन्हा एकदा तणावाच्या टप्प्यावर येऊन ठेपले आहेत. पूर्व लडाखमधील लष्करी तणाव, एलएसीवरील (LAC) संघर्षानंतर काही प्रमाणात संवाद सुरू असतानाच आता शक्सगाम खोऱ्याचा मुद्दा केंद्रस्थानी आला आहे. या मुद्द्यावर India ने चीनला स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला असून, “आमच्या हिताच्या रक्षणासाठी आवश्यक ती सर्व पावलं उचलण्याचा अधिकार India कडे आहे” असे ठामपणे सांगितले आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जैस्वाल यांनी चीन–पाकिस्तान सीमा करार आणि सीपीईसी (CPEC) संदर्भात केलेले विधान हे केवळ औपचारिक राजनैतिक प्रतिक्रिया नसून, चीनसाठी थेट वॉर्निंग मानली जात आहे. या वक्तव्यामुळे India –चीन मैत्रीचे संकेत काही काळासाठी बाजूला राहिल्याचे चित्र स्पष्ट झाले आहे.
शक्सगाम खोरे नेमकं आहे तरी काय?
शक्सगाम खोरे (Shaksgam Valley) हे जम्मू-काश्मीरच्या लडाख भागातील एक अत्यंत संवेदनशील आणि सामरिक दृष्ट्या महत्त्वाचं क्षेत्र आहे. हे क्षेत्र India चा अभिन्न भाग असल्याचा भारताचा ठाम दावा आहे. मात्र पाकिस्तानने 1963 मध्ये चीनसोबत केलेल्या तथाकथित सीमा कराराअंतर्गत हा भाग चीनच्या ताब्यात दिला.
Related News
इराण-इस्त्रायल युद्ध: रशियाने इराणच्या बाजूने खुला पाठिंबा जाहीर, अमेरिका-इस्त्रायलवर दबाव
अमेरिकेचे एफ-15 जेट इराणने नाही, तर कुवेतच्या चुकीमुळे पाडले गेले
रशियाचा युक्रेनवर महाभारतीय हल्ला: 200 ड्रोन, 50 क्षेपणास्त्रे फटकेबाजी
2026: रशियाकडून तेल खरेदीवरून India-अमेरिका आमने-सामने
2026: India रशियाकडून तेल खरेदी थांबवणार? ट्रम्प यांच्या दाव्याने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ
पाकिस्तानला 1 मोठा धक्का! मित्रदेश Turkey नेच केली पोलखोल, संरक्षण कराराला थेट नकार
Cuba Oil Tariff Crisis: धक्कादायक निर्णयामुळे जगात तणाव; ‘मातृभूमी किंवा मृत्यू’ म्हणत क्यूबाची अमेरिकेला ताकदवान चेतावणी
Iran vs US : धोकादायक संघर्षाचे 7 संकेत, अमेरिकेच्या महाशक्तीने इराणची घातक घेराबंदी
2026: India–पाकिस्तान एकाच मंचावर?
Trumpचा 1 धक्कादायक निर्णय: अमेरिका सोबतच वेनेझुएलावरही ताबा मिळवण्याचा दावा
2026 Pakistanची आक्रमक भूमिका; अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यात तणाव वाढवण्याचा प्रयत्न
डोनाल्ड Trumpच्या निर्णयांमुळे जग महायुद्धाच्या उंबरठ्यावर – एकटाच रोखू शकतो, असा 1 दावा
महत्त्वाची बाब म्हणजे, India ने 1963 च्या चीन–पाकिस्तान सीमा कराराला कधीही मान्यता दिलेली नाही.
भारताच्या मते हा करार बेकायदेशीर आणि अमान्य आहे.
रणधीर जैस्वाल यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “1963 साली झालेला चीन-पाकिस्तान सीमा करार भारताला मान्य नाही. हा करार बेकायद आणि अमान्य आहे, ही आमची कायमची भूमिका आहे.”
भारताची ठाम भूमिका : जम्मू-काश्मीर आणि लडाख भारताचेच
India ने पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपली भूमिका ठामपणे मांडली आहे की,
जम्मू-काश्मीर
लडाख
हे दोन्ही India चे अभिन्न आणि अविभाज्य भाग आहेत.
ही बाब चीन आणि पाकिस्तानच्या अधिकाऱ्यांना अनेक वेळा स्पष्टपणे सांगण्यात आली आहे. मात्र, तरीही चीन-पाकिस्तानकडून शक्सगाम खोऱ्यात ‘वास्तव बदलण्याचे’ प्रयत्न सुरू असल्याचा भारताचा आरोप आहे.
CPEC 2.0 : भारतासाठी मोठी डोकेदुखी
चीन आणि पाकिस्तानने 4 जानेवारी रोजी CPEC 2.0 (China-Pakistan Economic Corridor) ची घोषणा केली. या नव्या टप्प्यात दोन्ही देशांमधील आर्थिक आणि रणनैतिक सहकार्य अधिक बळकट करण्याचा मानस आहे.
मात्र भारतासाठी हा प्रकल्प अत्यंत आक्षेपार्ह आहे. कारण
CPEC मार्ग भारतीय भूभागातून जातो
हा भूभाग पाकिस्तानने जबरदस्तीने आणि बेकायदेशीररित्या ताब्यात घेतला आहे
रणधीर जैस्वाल यांनी स्पष्ट केलं की,
“आम्ही चीन-पाकिस्तान इकोनॉमिक कॉरिडोरला मान्यता देत नाही. कारण तो भारताच्या सार्वभौमत्वाचं उल्लंघन करतो.”
शक्सगाममधून जाणारा CPEC मार्ग : India साठी धोका का?
शक्सगाम खोऱ्यातून जाणारा CPEC मार्ग भारताच्या उत्तर सीमेसाठी मोठा धोका ठरू शकतो.
या मार्गामुळे
चीन आणि पाकिस्तानची लष्करी पकड अधिक मजबूत होऊ शकते
सियाचीन, लडाख आणि PoK भागात सैन्य हालचाली वाढण्याची शक्यता
भारताच्या संरक्षणात्मक तयारीवर थेट परिणाम
भारताच्या मते, हा प्रकल्प केवळ आर्थिक नसून रणनैतिक आणि लष्करी उद्देशांनी प्रेरित आहे.
सियाचीन आणि साल्टोरो रिज : सामरिक महत्त्व
भारतीय लष्कर सध्या नई यारकंद–अघिल–शक्सगाम रस्त्यावर विशेष लक्ष ठेवून आहे.
कारण
हा रस्ता सियाचीन आणि साल्टोरो रिजच्या उत्तरेला केवळ 30 ते 50 किमी अंतरावर आहे
सियाचीन ग्लेशियर हा भारताच्या ताब्यात 1984 पासून आहे
हा भाग भारताच्या उत्तर सीमेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे
भारतीय सॅटेलाइट इमेज तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार चीनच्या G219 हायवेवरून एक रस्ता थेट शक्सगामकडे जात आहे.
हा रस्ता इंदिरा कोलपासून सुमारे 50 किमी उत्तरेला संपतो, जो सियाचीन ग्लेशियरचा उत्तर टोक मानला जातो.
पाकिस्तानचं कारस्थान : चीनच्या खांद्यावर बंदूक?
या संपूर्ण घडामोडीमागे पाकिस्तानची भूमिका संशयास्पद मानली जात आहे. पाकिस्तानने आर्थिक अडचणींमुळे चीनवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणं सुरू केलं आहे. त्याचाच फायदा चीन घेत असल्याचा भारताचा आरोप आहे.
पाकिस्तानने PoK मधील भूभाग चीनसाठी खुला केला
CPEC च्या माध्यमातून चीनला सामरिक फायदा
बदल्यात पाकिस्तानला आर्थिक मदत आणि संरक्षण
भारताच्या मते, पाकिस्तान चीनच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून भारतावर दबाव टाकण्याचा प्रयत्न करत आहे.
बलूचिस्तानमधील अस्थिरता आणि CPEC
CPEC प्रकल्पामुळे पाकिस्तानमधील बलूचिस्तान प्रांतात मोठ्या प्रमाणावर असंतोष निर्माण झाला आहे.
स्थानिक लोकांचा विरोध
वाढती हिंसा
चिनी प्रकल्पांवर हल्ले
हे सगळं असूनही पाकिस्तान आणि चीन CPEC पुढे रेटत आहेत, यामुळे या प्रकल्पामागील लष्करी हेतूंवर भारताचा संशय अधिक बळावतो.
भारताचा इशारा : गरज पडल्यास कठोर पावलं
रणधीर जैस्वाल यांच्या वक्तव्यातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे “आमच्या हिताच्या रक्षणासाठी आवश्यक ती पावलं उचलण्याचा अधिकार भारताकडे आहे.”
हे विधान केवळ शब्दांचा खेळ नसून, राजनैतिक आणि लष्करी दोन्ही पातळ्यांवर संदेश देणारे आहे.
याचा अर्थ
India दबावाला बळी पडणार नाही
सीमावर्ती भागात कोणताही बदल सहन केला जाणार नाही
चीन-पाकिस्तान आघाडीला वेळेत उत्तर दिलं जाईल
India vs China : पुढे काय?
शक्सगाम खोऱ्याचा मुद्दा हा भविष्यातील भारत–चीन संबंधांसाठी निर्णायक ठरू शकतो. संवादाची दारे उघडी असली तरी, India आता ठोस आणि रोखठोक भूमिका घेताना दिसत आहे.
विश्लेषकांच्या मते
हा मुद्दा संयुक्त राष्ट्रांसारख्या आंतरराष्ट्रीय मंचांवर अधिक तीव्रतेने मांडला जाऊ शकतो
सीमावर्ती भागात लष्करी सतर्कता वाढवली जाईल
चीनवर राजनैतिक दबाव वाढवण्याची रणनीती आखली जाईल
मैत्रीपेक्षा राष्ट्रीय हित महत्त्वाचं
भारताने पुन्हा एकदा स्पष्ट केलं आहे की, मैत्री, व्यापार किंवा संवादापेक्षा राष्ट्रीय सार्वभौमत्व आणि सुरक्षा अधिक महत्त्वाची आहे. शक्सगाम खोऱ्यावरून दिलेला हा इशारा म्हणजे चीन आणि पाकिस्तान दोघांसाठीही स्पष्ट संदेश आहे.
आगामी काळात भारत–चीन–पाकिस्तान त्रिकोणात राजनैतिक हालचाली अधिक तीव्र होतील, यात शंका नाही. मात्र भारताने आता “लाल रेषा” आखून दिली असून, ती ओलांडली गेल्यास कठोर उत्तर दिलं जाईल, हेच या संपूर्ण प्रकरणातून स्पष्ट होत आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/vadare-vadhare-levanu-share-market/
