CJI भूषण गवई: बौद्ध धर्माचा अनुयायी, पण धर्मनिरपेक्षता आणि न्यायावर ठाम श्रद्धा
भारताचे सरन्यायाधीश CJI भूषण गवई यांनी त्यांच्या निवृत्तीपूर्वी केलेले वक्तव्य न्याय, धर्मनिरपेक्षता आणि जीवनातील मूल्यांबद्दल महत्त्वपूर्ण आहे. 23 नोव्हेंबर 2025 रोजी निवृत्त होणारे सरन्यायाधीश गवई यांनी गुरुवारी त्यांच्या सेवानिवृत्तीपूर्वी आयोजित निरोप समारंभात (Farewell Ceremony) मनमोकळेपणाने अनेक विषयांवर आपली मते मांडली. त्यांनी आपल्या बालपणातील आठवणी, धर्म आणि न्याय या मूल्यांबद्दलचा अनुभव, तसेच समाज आणि न्यायपालिकेतील योगदान याबद्दल प्रजासत्ताकपणे विचार व्यक्त केले.
CJI भूषण गवई यांनी स्पष्ट केले की, ते वैयक्तिक जीवनात बौद्ध धर्माचे पालन करतात. मात्र, ते खरोखर धर्मनिरपेक्ष आहेत. हिंदू धर्म, इस्लाम, ख्रिश्चन धर्म, शिख धर्म यांसारख्या सर्व धर्मांमध्ये त्यांचा विश्वास आहे. त्यांच्या शब्दांनुसार, “मी बौद्ध धर्माचा अनुयायी आहे, पण माझा धर्माचा सखोल अभ्यास नाही. खरंतर मी धर्मनिरपेक्ष आहे.” त्यांच्या वडिलांनीही धर्मनिरपेक्ष मूल्ये आत्मसात केलेली होती आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे अनुयायी होते. वडिलांकडून मिळालेल्या शिकवणीमुळे गवई यांनी जीवनात धर्मनिरपेक्षतेची महत्त्वाची शिकवण घेतली.
सरन्यायाधीश गवई यांनी आपल्या बालपणातील अनुभव सांगताना नमूद केले की, नगरपालिकेच्या शाळेत जमिनीवर बसून शिकणाऱ्या मुलाला इतके मोठे स्वप्न पाहण्याची प्रेरणा मिळणे अवघड असते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि भारतीय राज्यघटनेमुळेच त्यांना सर्वोच्च न्यायालयाच्या पदापर्यंत पोहचण्याची संधी मिळाली. त्यांनी सांगितले की, “जर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि भारतीय राज्यघटना नसती, तर नगरपालिकेच्या शाळेत जमिनीवर शिकणारा मुलगा इतकी मोठी स्वप्ने पाहू शकला नसता.”
Related News
11 व्या वर्षी शाळा सोडली, 60 रुपयांसाठी भांडी घासली—Munawar Faruqui चा संघर्ष
“रिलेशनशिपपेक्षा सिंगल लाइफचं आकर्षण! 7 कारणं ऐकून तुम्हीही व्हाल थक्क”
छत्तीसगढ: अमित जोगीला रामावतार जग्गी हत्याकांडात आजीवन कारावास
हरीश राणा इच्छामरण: धाकट्या भावाकडून मुखाग्नी, वडील म्हणाले – “कोणी रडू नका, माझा लेक शांतपणे जगाचा निरोप घेईल”
‘मरणाने केली सुटका…’13 वर्षांनंतर Harish Rana यांना दयामरण
वंचितांच्या आयुष्यात आनंदाची पहाट फुलवणारे डॉ. सुगत वाघमारे यांचा अकोल्यात भव्य सत्कार
‘The Kerala Story 2’ ट्रेलर वादग्रस्त, प्रकाशराजांनी शेअर केला खऱ्या केरलचा फोटो
शिक्षणासाठी वय नाही, जिद्द हवी – फेमिदा बेगम यांनी दिला प्रेरणादायी संदेश
11.11 वाजले की इच्छा पूर्ण होईल? या 5 रहस्यमय सत्यांवर विश्वास ठेवा!
CJI गवईंच्या जीवनात न्याय, धर्मनिरपेक्षता, समानता आणि बंधुता हे मूल्य मुख्य ठरले आहेत. त्यांनी भारतीय राज्यघटनेच्या चार आधारस्तंभ – न्याय, स्वातंत्र्य, समानता आणि बंधुता – यांवर आपले जीवन आधारित असल्याचे सांगितले. सर्वोच्च न्यायालय हे फक्त सरन्यायाधीश केंद्रित नसून सर्व न्यायमूर्तींचे न्यायालय व्हावे, असेही त्यांनी नमूद केले. त्यांच्या विचारातून न्यायपालिका सर्वसमावेशक आणि सर्व न्यायमूर्तींसाठी समान दृष्टीकोन ठेवणारी असावी, हा संदेश स्पष्ट होतो.
CJI गवई यांनी आपल्या बालपणातील अनुभवांबद्दल सांगताना अनेक धार्मिक स्थळांची आठवण केली. वडिलांसोबत अनेक राजकीय मंचावर जाण्याच्या अनुभवातून त्यांनी धर्मनिरपेक्षतेचा सखोल अर्थ आत्मसात केला. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे मित्र त्यांना दर्गा, गुरुद्वारा, मंदिर यांसारख्या स्थळांवर घेऊन जात. त्या ठिकाणी न्याय आणि सामाजिक समतेबद्दल विचार करण्याची संधी त्यांना मिळाली. हे अनुभव त्यांच्या मानवीय दृष्टीकोनासाठी महत्त्वाचे ठरले.
निवृत्तीनंतरही सरन्यायाधीश गवई न्यायपालिका आणि विविध संस्थांना मार्गदर्शन देतील, असे न्यायमूर्ती कांत यांनी सांगितले. त्यांच्या अनुभवाचा लाभ संस्थांना मिळेल आणि न्यायप्रणालीसाठी ते अनमोल ठरेल. कांत यांनी म्हटले की, “गवईंचा अनुभव आणि ज्ञान हे संस्थांसाठी संपत्ती आहे.”
CJI भूषण गवई यांच्या जीवनात बालपणापासून शिक्षण आणि कष्टाची छाया होती. नगरपालिकेच्या शाळेत जमिनीवर बसून शिकणारा मुलगा आज सर्वोच्च न्यायालयाचा सरन्यायाधीश झाला, हेच त्यांच्या जीवनाचा प्रेरणादायी पैलू आहे. त्यांनी दाखवले की, योग्य मूल्ये, नैतिकता आणि मेहनत यांचा संगम असल्यास कोणत्याही सामाजिक किंवा आर्थिक अडचणीवर मात करता येते.
सरन्यायाधीश गवईंच्या वक्तव्यातून असे दिसून येते की, न्याय, समानता, स्वातंत्र्य आणि बंधुता ही मूल्ये केवळ सरकारी दस्तऐवजांमध्येच नाही तर व्यक्तीच्या जीवनात देखील लागू केली जाऊ शकतात. त्यांनी सांगितले की, न्याय मिळवणे हे फक्त न्यायिक प्रक्रियेवर अवलंबून नाही, तर जीवनातील प्रत्येक कृतीत आणि निर्णयातही त्याची प्रतिकृती असावी.
CJI गवई यांनी न्यायालयीन प्रक्रियेत पारदर्शकता, सर्वसमावेशकता आणि मानवीय दृष्टिकोन यांवर भर दिला. त्यांनी सांगितले की, न्यायालय हा फक्त कायद्याचा वापर करणारे स्थान नसून, समाजातील प्रत्येक घटकासाठी समान न्याय सुनिश्चित करणारे संस्था असावे. त्यांनी आपल्या विचारातून न्याय, सामाजिक समता आणि लोकसुविधा यांना एकत्र आणण्याचे महत्त्व स्पष्ट केले.
CJI गवईंच्या मते, धर्मनिरपेक्षता हा केवळ शब्द नाही, तर जीवनाची शिकवण आहे. त्यांनी सर्व धर्मांमध्ये विश्वास ठेवला आणि धार्मिक सहिष्णुतेचा आदर्श जीवनात ठेवला. या मूल्यांमुळेच ते विविध धार्मिक स्थळांवर जाऊन, समाजातील सर्व वर्गांसोबत संवाद साधू शकले.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या शिक्षण आणि मार्गदर्शनामुळे गवईंना जीवनातील महत्त्वपूर्ण धडे मिळाले. त्यांनी समाजातील दुर्बल घटकांसाठी न्याय सुनिश्चित करण्याची जाणीव ठेवली आणि न्यायालयीन प्रक्रियेत पारदर्शकता राखली. त्यांच्या अनुभवातून स्पष्ट होते की, न्यायाधीश हा फक्त कायद्याचा अंमल करणारा अधिकारी नसून, समाजातील नैतिक मूल्यांचे रक्षण करणारा असतो.
CJI गवईंच्या कार्यकाळात अनेक कठीण प्रकरणांचा त्यांनी न्यायाने मार्गदर्शन केले. त्यांची व्यक्तिमत्वशैली, मानवीय दृष्टिकोन आणि न्यायप्रणालीतील पारदर्शकता या बाबींमुळे ते न्यायिक समुदायात आदर्श म्हणून ओळखले गेले. त्यांच्या कार्यशैलीत सामाजिक समता, नैतिकता आणि धर्मनिरपेक्षता या मूल्यांचा संगम दिसून येतो.
निवृत्तीपूर्वी त्यांनी दिलेले वक्तव्य न्याय, धर्मनिरपेक्षता आणि समाजातील समतेवर आधारित आहे. त्यांनी सांगितले की, न्यायालयाचे उद्दीष्ट फक्त कायद्याचे पालन करणे नसून, समाजातील प्रत्येक व्यक्तीस समान न्याय मिळावा, असा असावा. निवृत्तीनंतरही त्यांच्या मार्गदर्शनाचा लाभ संस्थांना आणि न्यायपालिकेला मिळत राहील.
सरन्यायाधीश भूषण गवई यांचा जीवनप्रवास प्रेरणादायक आहे. नगरपालिकेच्या शाळेत बसून शिकणारा मुलगा आज सर्वोच्च न्यायालयाचा सरन्यायाधीश आणि धर्मनिरपेक्ष दृष्टिकोन ठेवणारा व्यक्तिमत्व ठरला आहे. त्यांनी दाखवले की, योग्य मूल्ये, नैतिकता, मेहनत आणि धैर्य असल्यास कोणतीही अडचण पार करता येते.
CJI गवई यांचा अनुभव तरुण न्यायाधीश, कायदेशीर व्यावसायिक आणि समाजातील प्रत्येकासाठी मार्गदर्शन ठरतो. त्यांनी न्यायप्रणाली, धर्मनिरपेक्षता आणि सामाजिक समता यांचे महत्व समजून घेतले आणि जीवनात त्याचे पालन केले.
सरन्यायाधीश गवईंचे हे वक्तव्य आणि जीवनाचा प्रवास प्रेरणादायक ठरतो. त्यांनी दाखवले की, न्याय, धर्मनिरपेक्षता, समानता आणि बंधुता या मूल्यांचा संगम जीवनात केला तर व्यक्ती आर्थिक, सामाजिक तसेच नैतिक दृष्ट्या यशस्वी होऊ शकतो.
read also:https://ajinkyabharat.com/from-aishwarya-rai-bachchans-affair-to-vivek-oberois-stay-in-dubai/
