1983 World Cup Final: कपिल देवांच्या ‘त्या’ ऐतिहासिक कॅचनं घडवला चमत्कार! भारताच्या पहिल्या विश्वविजयाला 42 वर्षे, जाणून घ्या 10 अविस्मरणीय क्षण
25 जून 1983… भारतीय क्रिकेटच्या इतिहासातील सुवर्णाक्षरांनी लिहिलेला दिवस. आज या ऐतिहासिक विजयाला तब्बल 42 वर्षे पूर्ण झाली आहेत. इंग्लंडमधील लॉर्ड्सच्या मैदानावर जगातील सर्वात बलाढ्य मानल्या जाणाऱ्या वेस्ट इंडिजला पराभूत करत भारताने पहिल्यांदाच एकदिवसीय विश्वचषकावर नाव कोरले. त्या दिवसाने केवळ एक ट्रॉफी भारताच्या झोळीत टाकली नाही, तर संपूर्ण देशात क्रिकेटविषयी एक वेगळीच क्रांती घडवून आणली.
त्या काळात भारताला विश्वविजेता होण्याचा दावेदार कोणीच मानत नव्हते. कपिल देव यांच्या नेतृत्वाखालील संघ अनुभवाने कमी, पण जिद्दीने मोठा होता. मात्र या संघाने प्रत्येक सामन्यात स्वतःला सिद्ध करत अखेर लॉर्ड्सवर इतिहास घडवला.
Related News
IND W vs BAN W : करो किंवा मरो! सेमीफायनलसाठी भारतासमोर 5 मोठी आव्हाने, आजचा विजय का ठरणार निर्णायक?
बॅटला चेंडू लागलाच नाही तरी हेली मॅथ्यूज OUT ; वुमन्स टी20 वर्ल्डकप 2026 मध्ये मोठा वाद!
16 वर्षीय वैभव सूर्यवंशीला बदनाम करण्याचा कट? Deepfake Video मागील मोठा खुलासा
Kapil Dev on वैभव सूर्यवंशी : 15 वर्षीय वैभवबाबत कपिल देवांचा मोठा इशारा! सचिनचं नाव घेत केला धक्कादायक खुलासा
शुबमन गिलच्या 238 धावांचा धमाका, रोहित-विराटला मोठा धक्का; दुसऱ्या स्थानावर ऐतिहासिक झेप
राजस्थानात जन्मलेला जय मुंद्रा भारताविरुद्ध 2 टी-20 सामन्यांत खेळणार; आयर्लंडच्या संघातील दमदार एन्ट्री
वैभव सूर्यवंशीने 12 नंबर नाकारून 3 नंबरची ‘लकी’ जर्सी का निवडली? टीम इंडियात एन्ट्री
फक्त 3 वनडे ठरवणार रोहित शर्मा-विराटचं भविष्य, इंग्लंडमध्ये सिद्ध करावी लागणार ताकद
Vaibhav Sooryavanshi : 15 वर्षीय वैभवचा ‘धडाकेबाज’ उदय! किरण मोरे यांचं मोठं भाकीत, कसोटी क्रिकेटचा इतिहास बदलणार?
मुंबई एअरपोर्टवर रोहित शर्माचा संताप; 5 सेकंदांच्या व्हिडिओने सोशल मीडिया हादरला
“1 कोटींचं Inspiring Surprise! यशस्वी जयस्वालचा Massive Father’s Day Gift: पाणीपुरी ते मर्सिडीजचा थरारक प्रवास”
1983 World Cup Final सुरुवातीलाच दिला जगाला धक्का
1983 विश्वचषकाच्या पहिल्याच सामन्यात भारताने दोन वेळचा विश्वविजेता वेस्ट इंडिजचा पराभव केला. हा विजय अनेकांसाठी धक्कादायक होता. याच सामन्यामुळे भारतीय खेळाडूंमध्ये आत्मविश्वास निर्माण झाला की आपण कोणत्याही संघाला हरवू शकतो.त्यानंतर झिम्बाब्वेविरुद्ध विजय मिळाला. मात्र ऑस्ट्रेलिया आणि वेस्ट इंडिजकडून पराभव झाल्याने भारताचे आव्हान संकटात आले.
17 धावांत 5 विकेट… आणि तिथून सुरू झाला इतिहास
झिम्बाब्वेविरुद्धचा सामना भारतीय क्रिकेटच्या इतिहासातील सर्वात मोठा टर्निंग पॉइंट मानला जातो.
भारताची अवस्था 17 धावांत 5 बाद अशी झाली होती. सामना हातातून निसटल्यासारखा वाटत होता. अशा वेळी कर्णधार कपिल देव मैदानात खंबीरपणे उभे राहिले.
त्यांनी नाबाद 175 धावांची ऐतिहासिक खेळी करत भारताला 266 धावांपर्यंत पोहोचवले. त्या काळात ही खेळी इतकी अफाट होती की आजही ती विश्वचषक इतिहासातील महान डावांपैकी एक मानली जाते.या डावामुळे भारतीय संघाच्या प्रत्येक खेळाडूचा आत्मविश्वास गगनाला भिडला.
ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध घेतला पराभवाचा बदला
गटातील अखेरच्या सामन्यात भारताला उपांत्य फेरीत पोहोचण्यासाठी विजय आवश्यक होता.ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध भारतीय गोलंदाजांनी उत्कृष्ट कामगिरी केली. भारताने 18 धावांनी विजय मिळवत उपांत्य फेरी गाठली.
इंग्लंडला हरवत गाठली फायनल
World Cup उपांत्य फेरीत भारतासमोर यजमान इंग्लंडचे मोठे आव्हान होते.यशपाल शर्माच्या 61 आणि संदीप पाटीलच्या नाबाद 51 धावांच्या जोरावर भारताने इंग्लंडचा सहज पराभव केला.आता अंतिम सामना होता जगातील सर्वात बलाढ्य संघाविरुद्ध.
लॉर्ड्सवरची ऐतिहासिक फायनल
25 जून 1983 World Cup रोजी लॉर्ड्सच्या मैदानावर अंतिम सामना सुरू झाला.वेस्ट इंडिजने सलग दोन विश्वचषक जिंकले होते.
क्लाइव्ह लॉयड, विव्ह रिचर्ड्स, गॉर्डन ग्रीनिज, डेसमंड हेन्स, जोएल गार्नर, मायकल होल्डिंग, मॅल्कम मार्शल यांसारखे जगातील सर्वोत्तम खेळाडू त्यांच्या संघात होते.भारताकडे मात्र जिद्द आणि आत्मविश्वास होता.
भारताची फलंदाजी
World Cup : कपिल देव यांनी नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी स्वीकारली.भारताची सुरुवात खराब झाली.सुनील गावस्कर लवकर बाद झाले.मात्र कृष्णमाचारी श्रीकांत यांनी निर्भीड फलंदाजी करत 38 धावांची महत्त्वपूर्ण खेळी केली.मोहिंदर अमरनाथ यांनी 26 धावा केल्या.कपिल देव 15 धावांवर बाद झाले.भारताचा डाव नियमित अंतराने कोसळत राहिला.मदन लाल, सय्यद किरमानी आणि बलविंदर संधू यांनी महत्त्वाच्या धावा जोडत भारताला 183 धावांपर्यंत पोहोचवले.त्यावेळी अनेकांना हा स्कोअर अपुरा वाटत होता.
वेस्ट इंडिजची दमदार सुरुवात
184 धावांचे लक्ष्य वेस्ट इंडिजसाठी सहज होते.गॉर्डन ग्रीनिज आणि डेसमंड हेन्स यांनी डाव सुरू केला.बलविंदर संधू यांनी ग्रीनिजला अप्रतिम चेंडूवर बोल्ड केले.पण त्यानंतर विव्ह रिचर्ड्सने चौफेर फटकेबाजी सुरू केली.भारताचा पराभव निश्चित वाटत होता.
तो झेल… ज्याने इतिहास बदलला
मदन लाल गोलंदाजी करत होते.विव्ह रिचर्ड्सने पुल शॉट खेळला.चेंडू हवेत उंच गेला.कपिल देव मागे धावत गेले.शेकडो मीटर धावत त्यांनी चेंडूवर लक्ष ठेवले आणि अखेर अप्रतिम झेल घेतला.हा झेल केवळ एका फलंदाजाचा नव्हता.तो संपूर्ण सामन्याचा टर्निंग पॉइंट ठरला.आजही क्रिकेट इतिहासातील महान झेलांमध्ये या झेलाचा उल्लेख केला जातो.
वेस्ट इंडिजचा डाव कोसळला
रिचर्ड्स बाद होताच वेस्ट इंडिजवर दबाव वाढला.
क्लाइव्ह लॉयड, लॅरी गोम्स, फौद बॅकस, जेफ डुजॉन, मॅल्कम मार्शल यांना भारतीय गोलंदाजांनी स्वस्तात बाद केले.मदन लाल आणि मोहिंदर अमरनाथ यांनी प्रत्येकी तीन विकेट घेतल्या.बलविंदर संधू यांनी दोन विकेट घेतल्या.अमरनाथ यांनी मायकल होल्डिंगला बाद करत वेस्ट इंडिजचा डाव 140 धावांवर संपवला.भारताने तब्बल 43 धावांनी विजय मिळवत इतिहास रचला.
सामनावीर ठरले मोहिंदर अमरनाथ
अंतिम सामन्यात 26 धावा आणि 3 विकेट्स अशी अष्टपैलू कामगिरी करणाऱ्या मोहिंदर अमरनाथ यांना ‘मॅन ऑफ द मॅच’ पुरस्कार मिळाला.त्यांची शांतता आणि अचूक गोलंदाजी भारताच्या विजयामागील मोठे कारण ठरली.
1983 World Cup मधील 10 अविस्मरणीय क्षण
- पहिल्याच सामन्यात वेस्ट इंडिजवर विजय.
- झिम्बाब्वेविरुद्ध कपिल देव यांची नाबाद 175 धावा.
- ऑस्ट्रेलियावर निर्णायक विजय.
- इंग्लंडला हरवत फायनलमध्ये प्रवेश.
- श्रीकांतची धाडसी 38 धावांची खेळी.
- भारताचा 183 धावांचा संघर्षपूर्ण डाव.
- बलविंदर संधूचा ग्रीनिजला टाकलेला स्विंगिंग चेंडू.
- कपिल देवांचा विव्ह रिचर्ड्सचा ऐतिहासिक झेल.
- मदन लाल आणि अमरनाथ यांची गोलंदाजी.
- लॉर्ड्सच्या बाल्कनीत कपिल देव यांनी उंचावलेली विश्वचषक ट्रॉफी.
भारतीय क्रिकेटचा खरा टर्निंग पॉइंट
1983 World Cup च्या विजयामुळे भारतात क्रिकेटची लोकप्रियता प्रचंड वाढली.गावागावात क्रिकेट खेळले जाऊ लागले.सचिन तेंडुलकर, सौरव गांगुली, राहुल द्रविड, महेंद्रसिंग धोनी, विराट कोहली, रोहित शर्मा यांच्यासारख्या अनेक खेळाडूंना प्रेरणा याच विजयातून मिळाली.भारतीय क्रिकेट बोर्ड आर्थिकदृष्ट्या मजबूत झाला.आज भारत जागतिक क्रिकेटमधील सर्वात शक्तिशाली देशांपैकी एक आहे, त्याची बीजे 25 जून 1983 रोजीच रोवली गेली होती.
25 जून 1983 World Cup हा दिवस केवळ विश्वचषक जिंकण्याचा नव्हता, तर भारतीय क्रिकेटच्या आत्मविश्वासाचा जन्मदिवस होता. 17/5 वरून कपिल देवांनी उभा केलेला डाव, विव्ह रिचर्ड्सचा घेतलेला ऐतिहासिक झेल, मदन लाल आणि मोहिंदर अमरनाथ यांची भेदक गोलंदाजी आणि अखेरीस लॉर्ड्सच्या बाल्कनीत उंचावलेली विश्वचषक ट्रॉफी—या प्रत्येक क्षणाने भारतीय क्रिकेटचा चेहरामोहरा कायमचा बदलला. आज 42 वर्षांनंतरही 1983 चा तो विश्वविजय प्रत्येक भारतीय क्रिकेटप्रेमीच्या मनात अभिमानाने जिवंत आहे.
