1 डॉलरच्या नाण्यावर डोनाल्ड ट्रम्प यांचा फोटो; अमेरिकेत नव्या नाण्यावरून कायदेशीर आणि राजकीय वाद
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या छायाचित्राचा समावेश असलेले 1 डॉलरचे विशेष नाणे बाजारात आल्याने अमेरिकेत चर्चेला उधाण आले आहे. अमेरिकेच्या 250 व्या वर्धापन दिनाच्या पार्श्वभूमीवर हे विशेष नाणे जारी करण्यात आले असून, त्यावरील ट्रम्प यांच्या छायाचित्रामुळे राजकीय आणि कायदेशीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. अमेरिकेच्या चलनावर हयात असलेल्या व्यक्तीचे छायाचित्र न छापण्याची दीर्घ परंपरा असताना ट्रम्प यांचे छायाचित्र असलेले हे नाणे नेमके कसे जारी करण्यात आले, असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.
अमेरिकेची अधिकृत टांकसाळ असलेल्या US Mint कडून हे गोल्डन रंगाचे 1 डॉलरचे विशेष नाणे जारी करण्यात आले आहे. अमेरिकेच्या 250 व्या वर्धापन दिनाच्या निमित्ताने या नाण्याची निर्मिती करण्यात आली आहे. अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला 250 वर्षे पूर्ण होत असल्याने देशभरात विविध कार्यक्रम आणि विशेष उपक्रमांचे आयोजन केले जात आहे. त्याचाच एक भाग म्हणून या विशेष नाण्याची निर्मिती करण्यात आली आहे.
नाण्याच्या दर्शनी भागावर ट्रम्प यांचे चित्र
या विशेष नाण्याचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याच्या दर्शनी भागावर डोनाल्ड ट्रम्प यांचे छायाचित्र साकारण्यात आले आहे. नाण्यावर “LIBERTY”, “IN GOD WE TRUST” आणि “1776~2026” असे शब्द आणि अंक कोरण्यात आले आहेत.
Related News
अभिजीत दीपकेला मोठा धक्का! विनापरवानगी शाळेत गेलात तर थेट गुन्हा दाखल; मुंबई पोलिसांचा इशारा
Driving Licence New Rules: वारंवार नियम मोडल्यास लायसन्स होणार रद्द? नितीन गडकरींची मोठी घोषणा
मतदार यादीवरून राज्यात राजकीय रणकंदन; 250 BLA उद्धव ठाकरेंच्या भेटीला!
Nepal च्या महापुरात गृहमंत्री थेट चिखलात उतरले; जखमींना केली मदत, VIDEO व्हायरल
Manoj Jarange Patil पुन्हा आक्रमक; भुजबळांवर बोचरी टीका, म्हणाले…
जगाचा नकाशा बदलणार? संयुक्त राष्ट्रांत आज महत्त्वाच्या प्रस्तावावर मतदान!
“ज्या कोठडीत कसाब, दाऊदचा भाऊ होता, तिथेच मला ठेवलं”; संजय राऊतांचा मोठा गौप्यस्फोट
पतीचा संशय अन् सासरचा छळ? कुस्तीपटू अश्विनी पौळ प्रकरणात FIR मधून धक्कादायक खुलासे
बाथरूममधील दुर्गंधीने हैराण? स्वयंपाकघरातील या वस्तू ठरतील रामबाण उपाय!
मुलाच्या तोंडात चॉकलेट… अश्विनी पौळ प्रकरणात धक्कादायक खुलासा!
Mirzapur Review : ‘मिर्झापूर: द मूव्ही’ने जिंकली चाहत्यांची मनं; वेब सीरिजपेक्षाही भारी?
अश्विनी पौळ प्रकरणात किल्ल्यातील रजिस्टरने उलगडले नवे धागेदोरे; ‘पती पाठीमागून येत आहेत’ म्हणत केला प्रवेश!
नाण्याच्या दुसऱ्या बाजूला अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांची अधिकृत मोहोर असलेली रचना करण्यात आली आहे. या डिझाइनमध्ये असलेल्या ढालीवर 250 हा अंक दाखवण्यात आला आहे. अमेरिकेच्या इतिहासातील 250 वर्षांचा प्रवास, देशाची ओळख, गौरव आणि वारसा यांचे प्रतीक म्हणून या नाण्याची रचना करण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे.
मात्र, नाणे बाजारात येताच त्यावरील ट्रम्प यांच्या छायाचित्रामुळे मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. कारण अमेरिकेच्या चलन व्यवस्थेत जिवंत व्यक्तीचे छायाचित्र वापरण्याबाबत अनेक वर्षांपासून विशिष्ट नियम आणि परंपरा आहेत.
अमेरिकेच्या चलनावर जिवंत व्यक्तीचा फोटो का नसतो?
अमेरिकेच्या चलनावर जिवंत व्यक्तीचे छायाचित्र न वापरण्याची परंपरा जुनी आहे. 1866 मध्ये यासंदर्भात नियम करण्यात आल्याचे सांगितले जाते. त्या काळात एका सरकारी अधिकाऱ्याने सरकारी चलनावर स्वतःचे छायाचित्र लावल्याची घटना घडल्याच्या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारच्या नियमांची गरज निर्माण झाली.
या नियमांना सामान्यतः Thayer Amendment या नावाने संबोधित केले जाते. त्यानुसार अमेरिकन नोटांवर हयात असलेल्या व्यक्तीचे चित्र छापण्यास परवानगी नसल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे अमेरिकेच्या चलनावर आतापर्यंत प्रामुख्याने दिवंगत राष्ट्राध्यक्ष आणि इतर ऐतिहासिक व्यक्तींचीच छायाचित्रे पाहायला मिळतात.
मात्र, महत्त्वाची बाब म्हणजे हा नियम नाण्यांबाबत वेगळ्या पद्धतीने लागू होतो. नोटा आणि नाणी यांच्यासाठी असलेल्या कायदेशीर तरतुदींमध्ये फरक असल्यामुळे ट्रम्प यांच्या छायाचित्राचा समावेश असलेल्या या विशेष नाण्याबाबत कायदेशीर प्रश्न निर्माण झाले असले तरी ते थेट बेकायदेशीर ठरते का, हा स्वतंत्र मुद्दा आहे.
ट्रम्प यांचे नाणे कायदेशीर कसे?
ट्रम्प यांच्या छायाचित्राचा समावेश असलेले हे नाणे कायदेशीर असल्याचे समर्थकांकडून सांगितले जात आहे. त्यामागे अमेरिकेच्या 250 व्या वर्धापन दिनानिमित्त विशेष 1 डॉलरचे नाणे जारी करण्यासाठी करण्यात आलेल्या कायदेशीर तरतुदींचा आधार घेतला जात आहे.
विशेष नाण्याच्या डिझाइनसंदर्भात काही विशिष्ट अटी ठेवण्यात आल्या आहेत. त्यामध्ये नाण्याच्या मागील बाजूस कोणत्याही व्यक्तीचे, मग ती व्यक्ती जिवंत असो किंवा मृत, छायाचित्र नसावे अशी तरतूद असल्याचे सांगितले जाते.
ट्रम्प यांचे छायाचित्र मात्र नाण्याच्या मागील बाजूस नसून दर्शनी भागावर आहे. त्यामुळे संबंधित कायद्याच्या शब्दरचनेनुसार हे नाणे बेकायदेशीर ठरत नाही, असा युक्तिवाद करण्यात येत आहे.
राजकीय वादालाही सुरुवात
या नाण्यामुळे अमेरिकेत राजकीय चर्चेलाही सुरुवात झाली आहे. ट्रम्प समर्थकांकडून हे नाणे अमेरिकेच्या 250 वर्षांच्या इतिहासाचा गौरव करणारे असल्याचे सांगितले जात आहे. तर विरोधकांकडून राष्ट्राध्यक्षांच्या छायाचित्राचा अशा प्रकारे समावेश करण्याच्या निर्णयावर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
विशेष म्हणजे ट्रम्प यांच्या समर्थकांकडून जिवंत राष्ट्राध्यक्षांच्या छायाचित्राबाबत असलेल्या नियमांमध्ये बदल करण्यासाठी यापूर्वी कायदेशीर प्रयत्नही करण्यात आल्याचे सांगितले जाते. मात्र, त्यासंदर्भातील प्रस्ताव अद्याप पुढे जाऊ शकलेला नाही.
त्यामुळे एकीकडे अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला 250 वर्षे पूर्ण झाल्याचा ऐतिहासिक टप्पा साजरा केला जात असताना दुसरीकडे त्यानिमित्त जारी करण्यात आलेल्या या विशेष नाण्याने राजकीय आणि कायदेशीर चर्चेला वेगळेच वळण दिले आहे.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, ट्रम्प यांच्या छायाचित्रामुळे हे नाणे चर्चेत आले असले तरी जिवंत व्यक्तीच्या छायाचित्रासंदर्भातील नियम नाणी आणि नोटांना समान पद्धतीने लागू होत नाहीत. त्यामुळे सध्या उपलब्ध माहितीनुसार हे विशेष 1 डॉलरचे नाणे कायदेशीर चौकटीत जारी करण्यात आल्याचा दावा केला जात आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/nepal-20/
