₹3 लाखांचा आंबा! ‘Miyazaki’ आंबा इतका महाग आणि खास का आहे?
Miyazaki : भारतात आंब्याचा हंगाम सुरू झाला की हापूस, केसर, लंगडा, तोतापुरी अशा विविध जातींची चर्चा रंगते. मात्र, जगात असा एक आंबा आहे ज्याची किंमत ऐकून कुणाच्याही भुवया उंचावतील. तब्बल ₹२.५ ते ₹३ लाख प्रति किलो किंमत असलेला ‘मियाझाकी’ आंबा सध्या जगभर चर्चेचा विषय ठरत आहे. जपानमधील विशेष पद्धतीने पिकवला जाणारा हा प्रीमियम आंबा केवळ त्याच्या किमतीमुळे नव्हे, तर त्याच्या अद्वितीय चवी, देखणेपणा आणि अत्यंत काटेकोर लागवड प्रक्रियेमुळेही ओळखला जातो.
काय आहे मियाझाकी आंब्याची खासियत?
‘Miyazaki’ आंब्याला हे नाव जपानमधील मियाझाकी प्रिफेक्चर या प्रदेशावरून मिळाले आहे. या भागातील हवामान आणि अत्याधुनिक शेती पद्धतींमुळे हा आंबा उच्च गुणवत्तेचा मानला जातो. बाहेरून गडद लालसर किंवा रुबी रंगाचा दिसणारा हा आंबा ‘एग ऑफ द सन’ (सूर्याचे अंडे) या नावानेही प्रसिद्ध आहे.
सामान्य आंब्यांच्या तुलनेत मियाझाकी आंबा आकाराने मोठा, अत्यंत रसाळ आणि विशेष म्हणजे जवळपास तंतुमुक्त (फायबरलेस) असतो. त्याचा स्वाद अतिशय गोड आणि क्रीमसारखा मऊ असल्याचे सांगितले जाते. यामुळेच तो जगातील सर्वात लक्झरी फळांपैकी एक मानला जातो.
Related News
LPG ग्राहकांसाठी मोठी अपडेट! 1 ऑगस्टपासून OTP दाखवल्याशिवाय मिळणार नाही घरपोच गॅस सिलेंडर
Ladki Bahin Yojana : या लाडक्या बहिणींचे पैसे बंद; जळगावातील 2 हजार महिलांचा मोठा निर्णय
एवढी प्रचंड किंमत का?
Miyazaki आंब्याची किंमत फक्त त्याच्या दुर्मिळतेमुळे वाढलेली नाही, तर त्याच्या लागवडीमागे असलेली मेहनत आणि काटेकोर प्रक्रिया हे मोठे कारण आहे. प्रत्येक आंब्याला ‘मियाझाकी’ दर्जा मिळण्यासाठी काही कठोर निकष पूर्ण करावे लागतात.
या जातीतील प्रत्येक फळाचे वजन किमान ३५० ग्रॅम असणे आवश्यक असते. यासोबतच त्यातील साखरेचे प्रमाण किमान १५ टक्के असणे बंधनकारक असते. या निकषांमध्ये बसणाऱ्या आंब्यांनाच बाजारात ‘मियाझाकी’ म्हणून विक्रीची परवानगी मिळते.
याशिवाय, या आंब्यांची लागवड अत्यंत नियंत्रित वातावरणात केली जाते. सुरुवातीच्या वाढीच्या टप्प्यात २० ते ३० अंश सेल्सिअस तापमान आणि सातत्यपूर्ण ओलावा आवश्यक असतो. तर फुलोऱ्याच्या काळात गरम आणि कोरडे हवामान लागते. हवामानातील थोडासाही बदल उत्पादनावर परिणाम करू शकतो.
लालसर रंगामागे दडलेले तंत्रज्ञान
Miyazaki आंब्याचा आकर्षक लालसर रंग हा नैसर्गिक असला तरी त्यामागे शेतकऱ्यांची मोठी मेहनत असते. प्रत्येक आंब्यावर झाडावर असतानाच छोटे जाळीदार कव्हर घातले जाते. यामुळे सूर्यप्रकाश फळाच्या सर्व बाजूंवर समान प्रमाणात पडतो.
इतकेच नाही, तर झाडाखाली विशेष आरसे ठेवले जातात जे सूर्यप्रकाश फळाच्या खालच्या भागावरही परावर्तित करतात. एका दिवसात किमान ६ ते ८ तास सूर्यप्रकाश मिळणे या फळासाठी अत्यावश्यक मानले जाते. यामुळे आंब्याला त्याचा खास रुबी रंग प्राप्त होतो.
हाताने तोडणी नाही; नैसर्गिक पद्धतीने काढणी
Miyazaki आंब्याची काढणीदेखील इतर आंब्यांपेक्षा वेगळी असते. हे आंबे कधीही हाताने तोडले जात नाहीत. फळ पूर्णपणे पिकल्यावर ते नैसर्गिकरित्या झाडावरून खाली पडते. मात्र, खाली विशेष जाळी बसवलेली असते ज्यात फळ सुरक्षितपणे जमा होते.
या प्रक्रियेमुळे फळ योग्य परिपक्वतेच्या अवस्थेतच काढले जाते आणि त्याचा स्वाद, गोडवा व गुणवत्ता कायम राहते. त्यामुळेच मियाझाकी आंब्याला जागतिक बाजारात प्रीमियम दर्जा मिळतो.
जपानपुरता मर्यादित नाही ‘मियाझाकी’
एकेकाळी फक्त जपानमध्येच पिकणारा हा आंबा आता भारतातही यशस्वीपणे पिकवला जात आहे. बिहारमधील एका प्रगतशील शेतकऱ्याने या आव्हानात्मक शेतीत मोठे यश मिळवले आहे.
बिहारमधील शेतकरी रणविजय कुमार यांनी कृषी माध्यमांतून मियाझाकी आंब्याची रोपे भारतात आणली. सुरुवातीचा काळ मात्र खूपच कठीण होता. अनेक झाडे टिकली नाहीत, काहींना फुले आली नाहीत तर काही झाडांना रुबी रंगाचे फळ मिळाले नाही.
तरीही रणविजय कुमार यांनी हार मानली नाही. जवळपास पाच वर्षांच्या प्रयोगानंतर त्यांनी अशी पद्धत विकसित केली ज्यामुळे भारतातही जपानमधील दर्जाचा मियाझाकी आंबा तयार होऊ लागला. त्यांच्या या यशामुळे भारतीय शेती क्षेत्रासाठी नवा मार्ग खुला झाला आहे.
भारतीय बाजारात संधी की आव्हान?
भारतात Miyazaki आंब्याची लागवड वाढत असली तरी त्याची किंमत सर्वसामान्य ग्राहकांच्या आवाक्याबाहेर आहे. त्यामुळे हा आंबा प्रामुख्याने उच्चभ्रू ग्राहक, लक्झरी फूड मार्केट आणि निर्यात बाजारासाठी आकर्षण ठरत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, योग्य तंत्रज्ञान, नियंत्रित वातावरण आणि सातत्यपूर्ण गुणवत्ता राखता आली तर भारतातील काही भागांमध्ये मियाझाकी आंब्याची शेती फायदेशीर ठरू शकते. मात्र, त्यासाठी मोठी गुंतवणूक आणि तांत्रिक कौशल्य आवश्यक आहे.
₹३ लाख किलो दर असलेलाMiyazaki आंबा हा केवळ फळ नसून लक्झरी, गुणवत्ता आणि अत्याधुनिक शेतीचे प्रतीक मानला जातो. त्याची खास लागवड पद्धत, अद्वितीय स्वाद आणि दुर्मिळता यामुळे तो जगभरात अत्यंत मागणी असलेला आंबा बनला आहे.
जपाननंतर आता भारतातही या आंब्याचे यशस्वी उत्पादन होत असल्याने भविष्यात भारतीय शेतकऱ्यांसाठी हा एक नवा आर्थिक पर्याय ठरू शकतो. मात्र, तो सर्वसामान्यांच्या ताटात येईल की फक्त श्रीमंतांच्या मेजवानीपुरता मर्यादित राहील, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/get-5-delicious-types-of-healthy-iced-tea-from-ukadya/
