मराठी आली पाहिजेच; पण हिंदी भाषिकांना मुदतवाढ द्या, गिरीराज सिंहांचा टोला, म्हणाले ‘तेथे कोणाची…’
महाराष्ट्रात रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांनी मराठी भाषा शिकावी, यासाठी राज्य सरकारकडून सुरू करण्यात आलेल्या मोहिमेवरून राजकीय वातावरण तापले आहे. अमराठी रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांनी ग्राहकांशी मराठीत संवाद साधावा, यासाठी परिवहन विभागाकडून मराठी भाषा शिकवण्याचे वर्ग घेण्यात येत आहेत. या मोहिमेला आतापर्यंत मोठा प्रतिसाद मिळाला असून सुमारे दीड लाख चालकांनी मराठी शिकण्यासाठी अर्ज केला आहे. यातील बहुतांश चालकांनी परीक्षा उत्तीर्ण केल्याची माहिती आहे.
दरम्यान, या मुद्द्यावर केंद्रीय वस्त्रोद्योग मंत्री गिरीराज सिंह यांनी महत्त्वाचे वक्तव्य केले आहे. “जेथे व्यवसाय करतो, तेथील भाषा शिकली पाहिजे. जो ज्या राज्यात राहतो, त्या राज्याची भाषा आली पाहिजे,” असे स्पष्ट मत त्यांनी व्यक्त केले. मात्र, हिंदी भाषिक रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी शिकण्यासाठी राज्य सरकारने आणखी काही मुदत द्यावी, असेही त्यांनी म्हटले.
रिक्षा-टॅक्सी चालकांसाठी मराठी शिकण्याची मोहीम
राज्यातील ग्राहकांशी रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांनी मराठीत संवाद साधावा, या उद्देशाने परिवहन विभागाने सुमारे दोन महिन्यांपासून विशेष मोहीम सुरू केली आहे. राज्य मराठी भाषा संवर्धन विभाग, कोकण साहित्य परिषद आणि परिवहन विभाग यांच्या माध्यमातून चालकांसाठी मराठी भाषेचे वर्ग आयोजित करण्यात आले.
Related News
या वर्गांना हिंदी भाषिक चालकांनी मोठ्या संख्येने हजेरी लावली. आतापर्यंत दीड लाखांहून अधिक चालकांनी या उपक्रमासाठी अर्ज केला असून, त्यापैकी बहुतांश चालकांनी मराठी भाषेची परीक्षा उत्तीर्ण केली आहे. त्यामुळे मराठी शिकण्याच्या या मोहिमेला चांगला प्रतिसाद मिळत असल्याचे चित्र आहे.
१७०० चालक परीक्षेत अनुत्तीर्ण
मराठी भाषेच्या परीक्षेत सहभागी झालेल्या चालकांपैकी सुमारे १७०० चालक परीक्षेत अनुत्तीर्ण झाले आहेत. मात्र, त्यांच्यावर तातडीने कारवाई करण्याऐवजी त्यांच्यासाठी पुन्हा उजळणी वर्ग सुरू करण्यात आले आहेत. या वर्गांमधून चालकांना मराठी भाषेतील दैनंदिन वापरातील शब्द, ग्राहकांशी संवाद साधण्याची पद्धत आणि व्यवहारातील आवश्यक वाक्ये शिकवली जात आहेत.
रिक्षा किंवा टॅक्सी सेवा घेताना प्रवासी आणि चालक यांच्यात सहज संवाद व्हावा, हा या मोहिमेमागील प्रमुख उद्देश असल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामुळे केवळ परीक्षा पास करणे नव्हे, तर प्रत्यक्ष व्यवहारात मराठीचा वापर करणे यावरही भर दिला जात आहे.
‘त्या-त्या राज्याची भाषा आली पाहिजे’
नवी मुंबईतील खारघर येथे एका कार्यक्रमासाठी आले असताना गिरीराज सिंह यांनी प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधला. यावेळी महाराष्ट्रातील मराठी भाषा शिकण्याच्या मोहिमेबाबत त्यांना प्रश्न विचारण्यात आला.
यावर बोलताना त्यांनी स्थानिक भाषा शिकण्याच्या भूमिकेला पाठिंबा दिला. “जो ज्या राज्यात राहतो, त्या राज्याची भाषा आली पाहिजे. जेथे व्यवसाय करतो, तेथील भाषा शिकली पाहिजे,” असे गिरीराज सिंह यांनी म्हटले.
मात्र, हिंदी भाषिक रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी शिकण्यासाठी राज्य सरकारने आणखी थोडा वेळ द्यावा, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली. त्यामुळे स्थानिक भाषा शिकण्याची गरज मान्य करतानाच चालकांना काहीसा अतिरिक्त अवधी देण्याची भूमिका त्यांनी मांडली.
‘एक गैरमराठी भाषिक समाज आहे, तेथे कुणाची चालत नसावी’
गिरीराज सिंह यांनी यावेळी विरोधकांवरही अप्रत्यक्ष निशाणा साधला. महाराष्ट्रात हिंदी भाषिक रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांनी मराठी शिकण्याच्या मुद्द्यावरून काही नेत्यांकडून आक्षेप घेतले जात असल्याच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी टोला लगावला.
महाराष्ट्रात एक गैरमराठी भाषिक समाजही राहत आहे; मात्र “तेथे कदाचित कोणाची चालत नसावी,” अशा आशयाचे वक्तव्य करत त्यांनी विरोधकांवर टीका केली. त्यामुळे गिरीराज सिंह यांच्या या वक्तव्याची राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली आहे.
मराठी शिकण्याच्या मुद्द्यावर राजकीय वाद
महाराष्ट्रात मराठी भाषा आणि स्थानिक अस्मिता हा मुद्दा अनेकदा राजकीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी राहिला आहे. विशेषतः मुंबई आणि उपनगरांमध्ये रिक्षा-टॅक्सी व्यवसायात विविध राज्यांतून आलेले चालक मोठ्या संख्येने कार्यरत आहेत. त्यामुळे प्रवाशांशी संवाद साधताना मराठीचा वापर व्हावा, अशी मागणी सातत्याने केली जाते.
दुसरीकडे, मराठी शिकण्याची सक्ती किंवा त्यासाठी दिलेला कालावधी यावर काही हिंदी भाषिक नेत्यांकडून प्रश्न उपस्थित केले गेले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर गिरीराज सिंह यांनी केलेले वक्तव्य महत्त्वाचे मानले जात आहे.
सरकारने मुदत वाढवावी, गिरीराज सिंहांची मागणी
गिरीराज सिंह यांनी स्थानिक भाषा शिकण्याच्या भूमिकेला विरोध केला नाही. उलट, प्रत्येकाने ज्या राज्यात वास्तव्यास आहे किंवा व्यवसाय करतो, त्या राज्याची भाषा शिकणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. मात्र, रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी शिकण्यासाठी आणखी काही कालावधी देण्याची मागणी त्यांनी केली.
त्यामुळे आता राज्य सरकार या मोहिमेसाठी मुदत वाढवणार का, याकडे लक्ष लागले आहे. दरम्यान, मराठी शिकण्यासाठी मोठ्या संख्येने चालक पुढे येत असल्याने ही मोहीम कितपत प्रभावी ठरते, हे आगामी काळात स्पष्ट होणार आहे.
मराठीच्या वापरावर भर, चालकांना उजळणी वर्ग
या संपूर्ण मोहिमेत केवळ भाषेचे ज्ञान मिळवून देण्याऐवजी दैनंदिन व्यवहारात मराठीचा वापर वाढवण्यावर भर देण्यात येत आहे. प्रवाशाला दिशा सांगणे, भाडे सांगणे, ठिकाण विचारणे, अभिवादन करणे किंवा प्रवासाशी संबंधित माहिती देणे यासाठी आवश्यक मराठी शब्द आणि वाक्यांचा सराव चालकांना करून दिला जात आहे.
परीक्षेत अनुत्तीर्ण झालेल्या चालकांसाठी उजळणी वर्ग सुरू करण्यात आल्याने त्यांनाही पुन्हा तयारीची संधी मिळत आहे. त्यामुळे ‘मराठी आली पाहिजेच’ या भूमिकेसोबतच चालकांना भाषा आत्मसात करण्यासाठी पुरेसा वेळ देण्याची मागणीही पुढे आली आहे.
एकूणच, महाराष्ट्रातील रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांसाठी सुरू करण्यात आलेल्या मराठी भाषा मोहिमेवरून आता राजकीय चर्चेला पुन्हा उधाण आले आहे. स्थानिक भाषा शिकण्याच्या भूमिकेला गिरीराज सिंह यांनी पाठिंबा दिला असला, तरी हिंदी भाषिक चालकांना मुदतवाढ देण्याची मागणी केल्याने या मुद्द्यावर पुढील काळात आणखी राजकीय प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/rss-on-cjp-protest-jantar-mantar-movement-stopped-rss-told-nameless-reason/
