S-400 नंतर आता Su-57Eची तयारी? पुतिन भारताला देणार अत्याधुनिक शस्त्रांची ऑफर!
पुतिन- मोदी भेटीत मोठा निर्णय? S-400 पासून Su-57E पर्यंत 4 शस्त्रांवर होणार चर्चा! : भारत आणि रशिया यांच्यातील संरक्षण सहकार्याला आणखी मोठी चालना मिळण्याची शक्यता आहे. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासोबत होणाऱ्या द्विपक्षीय चर्चेत संरक्षण क्षेत्रातील महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः S-400 क्षेपणास्त्र प्रणाली, ब्रह्मोस-एनजी, Su-30MKI चे अपग्रेडेशन आणि रशियाचे पाचव्या पिढीतील Su-57E स्टेल्थ फायटर जेट हे चार मुद्दे चर्चेच्या केंद्रस्थानी असण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
भारत आणि रशिया यांच्यात अनेक दशकांपासून संरक्षण क्षेत्रात मजबूत भागीदारी आहे. भारताच्या लष्करी क्षमतेत रशियन बनावटीच्या शस्त्रास्त्रांचा मोठा वाटा आहे. बदलत्या सुरक्षा परिस्थितीत भारत आता अत्याधुनिक हवाई संरक्षण प्रणाली, लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे आणि पाचव्या पिढीतील लढाऊ विमानांच्या दिशेने वेगाने पावले टाकत आहे.
S-400 बाबत मोठी चर्चा होण्याची शक्यता
भारताने रशियाकडून S-400 क्षेपणास्त्र प्रणाली खरेदी करण्यासाठी 2018 मध्ये सुमारे 5.43 अब्ज डॉलरचा करार केला होता. या कराराअंतर्गत पाच प्रणाली भारताला मिळणार आहेत. यापैकी चार प्रणाली भारताला प्राप्त झाल्या असून, पाचवी प्रणाली नोव्हेंबर 2026 पर्यंत मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
Related News
Manoj Jarange Patil : “मनोज जरांगेंना हात लावाल तर महाराष्ट्र इथं येईल!”; अभिजीत दिपकेंचा सरकारला थेट इशा
चाळीशीनंतरही दिसाल तरुण! ‘हे’ 5 पदार्थ आहारात ठेवा, आरोग्य राहील तंदुरुस्त
महाराष्ट्र गीत सुरू असताना ठाकरे बंधू उभे राहिले नाहीत? VIDEO व्हायरल; भाजपचा जोरदार हल्लाबोल
Vinesh Phogatच्या पुनरागमनाला ब्रेक! १४ सप्टेंबरच्या ट्रायल्समध्ये सहभागी होण्यास कोर्टाचा नकार
iPhone Duo ची किंमत तब्बल 4.49 लाख! अनेक राज्यांच्या दरडोई उत्पन्नापेक्षा महाग
DJ विरोधी भूमिका विद्यानंद बापटांना पडली महागात; हिंदू सेवा संघाची थेट हद्दपारीची मागणी!
Bank Account Rules : बँकेत किती खाती ठेवावीत? 2, 3 की त्याहून अधिक; जाणून घ्या योग्य नियोजन
QR कोड स्कॅन करण्याची गरज नाही! UPI चे ‘Tap & Pay’ फीचर कसे काम करणार?
BRICS परिषदेत बांगलादेश जाणार नाही? भारताच्या निमंत्रणावर मोठा दावा
H-1B व्हिसाधारकांवर टांगती तलवार! नोकरी गेल्यास अमेरिकेत राहण्याची 60 दिवसांची मुदत संपणार?
मनोज जरांगेंचा मुंबईत येण्याचा इशारा; उदय सामंत म्हणाले, “12 तारखेची वाट कशाला?”
याच पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या चर्चेत S-400 च्या पुढील टप्प्याबाबत चर्चा होऊ शकते. रशियाकडून भारताला S-400 प्रणालीच्या देखभाल, दुरुस्ती आणि तपासणीसाठी देशातच सुविधा उभारण्याचा प्रस्तावही देण्यात आल्याची माहिती आहे.
भारताकडून आणखी पाच S-400 स्क्वॉड्रन खरेदी करण्याच्या शक्यतेवरही चर्चा सुरू असल्याचे सांगितले जात आहे. या अतिरिक्त प्रणालीमुळे भारताची हवाई संरक्षण क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढू शकते. विमानांसोबतच क्रूझ आणि बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे तसेच ड्रोनसारख्या हवाई लक्ष्यांचा सामना करण्यासाठी S-400 महत्त्वाची प्रणाली मानली जाते.
ऑपरेशन सिंदूरच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या हवाई संरक्षण क्षमतेकडे विशेष लक्ष वेधले गेले आहे. त्यामुळे अतिरिक्त S-400 प्रणाली मिळाल्यास देशाच्या हवाई सुरक्षेचा कवच आणखी मजबूत होण्याची शक्यता आहे.
ब्रह्मोस-एनजीमुळे वाढणार मारक क्षमता
भारत आणि रशियाचा संयुक्त संरक्षण प्रकल्प असलेले ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र जगातील वेगवान सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्रांपैकी एक आहे. आता दोन्ही देश ब्रह्मोसच्या पुढील आणि तुलनेने हलक्या आवृत्तीवर म्हणजेच ब्रह्मोस-एनजी वर काम करत आहेत.
ब्रह्मोस-एनजीचे वजन सुमारे 1.3 टन असून, त्याची मारक क्षमता 400 किलोमीटरपेक्षा अधिक असल्याचे सांगितले जाते. वजन कमी असल्यामुळे हे क्षेपणास्त्र विविध लढाऊ विमानांवर तैनात करण्याची क्षमता वाढू शकते.
भारतासाठी ब्रह्मोस-एनजी महत्त्वाचे ठरण्याचे आणखी एक कारण म्हणजे त्याचा वापर भविष्यात भारतीय हवाई दलाच्या विविध प्लॅटफॉर्मवर करता येण्याची शक्यता. त्यामुळे भारताच्या हवाई दलाची अचूक आणि वेगवान हल्ला करण्याची क्षमता आणखी वाढू शकते.
260 Su-30MKI विमानांचे ‘सुपर सुखोई’ अपग्रेड
भारतीय हवाई दलाकडे मोठ्या संख्येने Su-30MKI लढाऊ विमाने आहेत. यापैकी सुमारे 260 विमानांना ‘सुपर सुखोई’ कॉन्फिगरेशनमध्ये अपग्रेड करण्याच्या प्रकल्पावर चर्चा सुरू आहे.
या अपग्रेडमध्ये विमानाची रडार क्षमता, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणाली, शस्त्रास्त्र क्षमता आणि इतर अत्याधुनिक तंत्रज्ञानामध्ये सुधारणा करण्याचा समावेश होऊ शकतो. त्यामुळे जुन्या विमानांचे आयुष्य वाढवण्यासोबतच त्यांची युद्धक्षमता आधुनिक पातळीवर नेण्याचा भारताचा प्रयत्न आहे.
या प्रकल्पाची किंमत मोठी असून, भारतीय कंपन्यांचा सहभाग वाढवून देशांतर्गत संरक्षण उत्पादनाला चालना देण्यावरही भर दिला जाण्याची शक्यता आहे. ‘मेक इन इंडिया’ आणि आत्मनिर्भर भारताच्या उद्दिष्टांशी हा प्रकल्प जोडला जाऊ शकतो.
Su-57E वरही भारताची नजर?
रशियाचे Su-57E हे पाचव्या पिढीतील स्टेल्थ फायटर जेट आहे. शत्रूच्या रडारला सहज न दिसणे, अत्याधुनिक सेन्सर आणि प्रगत युद्धक्षमता ही या विमानाची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.
भारत सध्या स्वदेशी AMCA म्हणजेच Advanced Medium Combat Aircraft प्रकल्पावर काम करत आहे. मात्र हे विमान पूर्णपणे विकसित होऊन भारतीय हवाई दलात दाखल होण्यासाठी आणखी काही वर्षे लागण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत चीन आणि पाकिस्तानकडून वाढणाऱ्या स्टेल्थ लढाऊ विमानांच्या क्षमतेच्या पार्श्वभूमीवर भारतासमोर तात्पुरता पर्याय शोधण्याचे आव्हान आहे.
याच पार्श्वभूमीवर रशियाने भारताला Su-57E विमानांच्या विक्रीसोबतच भारतामध्ये संयुक्त उत्पादन आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणाचा प्रस्ताव दिल्याचे सांगितले जाते. हा प्रस्ताव प्रत्यक्षात पुढे गेल्यास भारताच्या पाचव्या पिढीतील लढाऊ विमानांच्या क्षमतेला मोठी चालना मिळू शकते.
भारत-रशिया संरक्षण भागीदारीला नवा वेग?
पुतिन यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान या चारही मुद्द्यांवर चर्चा झाल्यास भारत-रशिया संरक्षण सहकार्याचा नवा अध्याय सुरू होऊ शकतो. मात्र कोणता करार प्रत्यक्षात होणार, त्याची किंमत किती असेल आणि कोणत्या प्रणालीला अंतिम मंजुरी मिळेल, याबाबत अधिकृत घोषणा होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
S-400मुळे भारताची हवाई संरक्षण क्षमता, ब्रह्मोस-एनजीमुळे अचूक हल्ल्याची क्षमता, Su-30MKI अपग्रेडमुळे विद्यमान लढाऊ ताफ्याची ताकद आणि Su-57Eमुळे पाचव्या पिढीच्या तंत्रज्ञानाची शक्यता—या सर्व घडामोडी भारताच्या संरक्षण क्षमतेसाठी महत्त्वाच्या ठरू शकतात.
त्यामुळे पुतिन यांच्या भारत दौऱ्याकडे केवळ राजनैतिक भेट म्हणून नव्हे, तर भारताच्या भविष्यातील संरक्षण धोरणाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची घडामोड म्हणून पाहिले जात आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/brics/
