Ashwagandha for Athletes and Gym Goers : ५ आरोग्यदायी फायदे आणि योग्य डोस
Ashwagandha for Athletes and Gym Goers : आधुनिक काळात व्यायाम करणारे लोक सतत त्यांच्या प्रशिक्षण कार्यक्षमतेसाठी आणि शरीर तंदुरुस्ती वाढवण्यासाठी नवीन-नवीन आहारपूरक गोष्टी शोधत असतात. अशा अनेक पर्यायांमध्ये आता “Ashwagandha” किंवा Withania somnifera नावाची प्राचीन औषधी वनस्पती वैज्ञानिक दृष्टिकोनातूनही उपयुक्त असल्याचे समोर आले आहे.
Ashwagandha हे केवळ आयुर्वेदीक औषध नाही तर त्याचे फायदे आधुनिक संशोधनाद्वारे सिद्ध झाले आहेत. Nutrients या आंतरराष्ट्रीय जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार Ashwagandha घेतल्याने व्यायामानंतर पुनर्प्राप्ती वाढते, ताण कमी होतो आणि रोगप्रतिकारक क्षमता बळकट होते. नियमित व्यायामामुळे स्नायूंवर होणारा ताण लक्षात घेता, अश्वगंधा वापरणे आता अनेक अॅथलीट्स आणि जिम जाणाऱ्यांसाठी एक उपयुक्त पर्याय ठरत आहे.
जरी बाजारात अनेक आहारपूरक औषधे उपलब्ध आहेत, त्यांची रचना आणि घटक भिन्न असल्यामुळे परिणाम कधीही निश्चित नसतात. अशा परिस्थितीत Ashwagandha रूट एक्सट्रॅक्ट ही नैसर्गिक आणि विज्ञान-आधारित पूरक औषध म्हणून काम करू शकते, जे सुरक्षितपणे शरीराची कार्यक्षमता वाढवते.
Related News
30 नंतर वजन वाढतेय? वजन घटवण्यासाठी हे 5 प्रभावी डाएट बदल आजच करा
मोदींनी नाव घेताच ट्रेंडिंगमध्ये आलेलं दुर्मीळ फळ; ‘समुद्री बकथॉर्न’ म्हणजे नेमकं काय?
America मध्ये होणाऱ्या मृत्यूचे 7 भयानक कारणे
Pomegranate : 8 प्रभावी फायदे आणि 5 धोकादायक दुष्परिणाम, जाणून घ्या सविस्तर
Heart Attack : 5 गोष्टी जे आपण दुर्लक्ष करू नयेत
Is your Iron level low ? हे 6 जबरदस्त नाश्ते करतील नैसर्गिक भरपाई
Tea or Black Coffee in the Morning ? आरोग्यासाठी जबरदस्त फायदे देणारा 1 योग्य पर्याय कोणता?
Risk of Brain Stroke in Winter : जाणून घ्या 7 अत्यंत महत्त्वपूर्ण खबरदारीचे उपाय
फक्त 3 fruits खा, थंडीमध्येही त्वचा राहील मऊ आणि तजेलदार
2026 weight कमी करण्यासाठी पोहे: तज्ज्ञ काय सांगतात?
8 Important Secrets of Makar Sankranti : पतंग, तिळगुळ आणि सूर्याचा उत्सव
“5 गंभीर कारणे का पॅकेजिंग फूडमुळे वजन वाढते – आजच थांबवा!”
५ आरोग्यदायी फायदे
१. स्नायूंचा जलद पुनरुज्जीवन
जिम किंवा व्यायामामुळे स्नायूंमध्ये होणारा ताण आणि सूज कमी करण्यासाठी अश्वगंधा खूप फायदेशीर ठरते. पुणे आणि मुंबईतील अभ्यासानुसार, ३०० मिग्रॅम अश्वगंधा रूट एक्सट्रॅक्ट दोन वेळा दररोज आठ आठवड्यांसाठी घेतल्यास स्नायूंची ताकद आणि आकार वाढतो तसेच व्यायामामुळे होणारे नुकसान कमी होते.
लखनऊ येथील एका अभ्यासात असेही आढळले की या प्रमाणात एक्सट्रॅक्ट घेतल्यास ऑक्सिजन प्रक्रिया सुधारते, सहनशक्ती वाढते आणि स्नायूंची ताकद वाढते.
मुंबईमधील अभ्यासानुसार, ५००–६०० मिग्रॅम दररोज १२ आठवड्यांसाठी घेतल्यास:
ताण कमी होतो आणि कॉर्टिसोल हार्मोनची निर्मिती संतुलित होते.
स्नायूंचा जलद पुनरुज्जीवन होते.
झोपेची गुणवत्ता सुधारते.
२. कॉर्टिसोल (ताण हार्मोन) कमी करणे
व्यायाम करणाऱ्या लोकांसाठी ताणावर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. कॉर्टिसोलचे प्रमाण जास्त असल्यास शरीरावर नकारात्मक परिणाम होतो. हैदराबादमधील अभ्यासानुसार, ३०० मिग्रॅम अश्वगंधा रूट एक्सट्रॅक्ट दोन वेळा ६० दिवसांसाठी घेतल्यास:
ताणाचे प्रमाण ४४% कमी होते.
मानसिक स्वास्थ्य सुधारते.
एकंदर जीवनमान सुधारते.
थाणे, नेल्लोर आणि झांसीमधील इतर अभ्यासातही अशाच प्रकारचे परिणाम दिसून आले, काही प्रकरणात ५०० मिग्रॅम अश्वगंधा + ५ मिग्रॅम पायपरीन घेऊन शोषण क्षमता वाढवण्यात आली.
३. सहनशक्ती (Stamina) वाढवणे
लांबच्या कालावधीसाठी नियमित व्यायामाची क्षमता राखणे अॅथलीट्ससाठी महत्त्वाचे आहे. पुणे येथील औषधशास्त्र विभागाने म्हटले की, ३०० मिग्रॅम Ashwagandha दोन वेळा दररोज घेतल्यास:
हृदय व फुफ्फुसांची क्षमता सुधारते.
थकवा कमी होतो.
दीर्घकालीन सहनशक्ती वाढते.
कोलकात्यातील एका अभ्यासात असेही आढळले की अश्वगंधा:
स्नायूंची ताकद वाढवते.
सतत व्यायाम करताना थकवा कमी करतो.
दीर्घकालीन ताणामुळे प्रभावित व्यक्तींच्या जीवनमानात सुधारणा करतो.
४. स्नायूंची ताकद वाढवणे
अॅथलीट्स आणि जिम जाणाऱ्यांसाठी स्नायूंची ताकद आणि मांस पेशींचा विकास खूप महत्त्वाचा आहे. अश्वगंधा रूट एक्सट्रॅक्ट सेवन केल्यास:
स्नायूंचे प्रमाण वाढते.
लीन बॉडी मास (lean body mass) सुधारते.
एकंदर शरीर कार्यक्षमता सुधारते.
अनेक अभ्यासांनी नियंत्रित डोस घेतल्यास या फायदे सातत्याने दिसून आले आहेत.
५. झोपेची गुणवत्ता सुधारणे
योग्य झोप ही शरीराच्या पुनर्प्राप्तीसाठी आणि ताणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आवश्यक आहे. अश्वगंधा झोपेचे हार्मोन्स संतुलित करून:
व्यायामानंतर शरीर जलद रिकव्हरी करते.
मानसिक ताण कमी होतो.
एकंदर आरोग्य सुधारते.
अश्वगंधा किती प्रमाणात घ्यावे?
अश्वगंधा विविध रूपात उपलब्ध आहे:
कॅप्सूल्स: वेगवेगळ्या प्रमाणात असतात, शोषणाची क्षमता बदलू शकते.
पावडर: फक्त शिफारस केलेल्या प्रमाणात घेतली पाहिजे.
पेस्ट: इतर घटकांसह मिश्रित, वैद्यकीय सल्ल्यानेच वापरावी.
सामान्य मार्गदर्शक प्रमाण ३००–६०० मिग्रॅम दररोज आहे.
सर्वोत्तम वेळ: व्यायामानंतर किंवा झोपण्यापूर्वी.
संभाव्य जोखमी आणि विचार करण्यासारखे मुद्दे
सर्व नैसर्गिक उपायांप्रमाणे, अश्वगंधाचा परिणाम शरीर प्रकारावर अवलंबून असतो. काही मुख्य मुद्दे:
साइड इफेक्ट्स: पचनास त्रास, झोपेमध्ये जास्त गडबड.
अयोग्य लोकांसाठी: गर्भवती महिला, थायरॉईडच्या आजारांमुळे औषधे घेतलेले लोक.
सल्ला: कोणताही डोस सुरू करण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
अश्वगंधा हा अॅथलीट्स आणि जिम जाणाऱ्यांसाठी सुरक्षित, नैसर्गिक आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या समर्थित पूरक आहे. योग्य प्रमाणात घेतल्यास:
स्नायूंची पुनर्प्राप्ती वाढते.
ताण कमी होतो.
सहनशक्ती आणि ताकद वाढते.
झोप सुधारते.
सध्याच्या स्पोर्ट्स न्यूट्रिशनमध्ये Ashwagandha हळूहळू एक महत्त्वाचा घटक बनत आहे आणि याचा समावेश फिटनेस प्रवासात करणे फायदेशीर ठरते.
निष्कर्ष म्हणून सांगायचे तर, अश्वगंधा हा केवळ पारंपरिक आयुर्वेदीक घटक नसून आधुनिक विज्ञानानेही मान्य केलेला प्रभावी सप्लिमेंट आहे. नियमित व्यायाम, जिम ट्रेनिंग आणि स्पर्धात्मक क्रीडा करणाऱ्या व्यक्तींना होणारा शारीरिक व मानसिक ताण कमी करण्यासाठी तो उपयुक्त ठरतो. योग्य डोस, योग्य वेळ आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने घेतल्यास अश्वगंधा स्नायूंची ताकद, सहनशक्ती, रिकव्हरी आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करतो. मात्र, अति सेवन टाळणे आणि शरीराच्या गरजेनुसारच वापर करणे महत्त्वाचे आहे. संतुलित आहार, योग्य प्रशिक्षण आणि अश्वगंधासारख्या नैसर्गिक पूरकांच्या मदतीने अॅथलीट्स आणि जिम-गोअर्स त्यांचा फिटनेस प्रवास अधिक प्रभावी आणि सुरक्षित बनवू शकतात.
