जागतिक राजकारणात पुन्हा एकदा अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणावाने गंभीर वळण घेतले आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी, इराणचा अणुकार्यक्रम आणि अमेरिकेची आक्रमक भूमिका यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता वाढली आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिलेल्या कठोर इशाऱ्यामुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे.
ट्रम्प यांची इराणला थेट धमकी
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या अधिकृत सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून इराणला स्पष्ट इशारा दिला आहे की, जर होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करण्यात आली नाही आणि अमेरिकेच्या अटी मान्य केल्या नाहीत, तर मोठ्या प्रमाणावर बॉम्बहल्ले केले जातील.
त्यांच्या वक्तव्यात त्यांनी असेही म्हटले की, “जर इराणने सहमती दर्शवली तर संघर्ष संपेल, सागरी नाकेबंदी उठवली जाईल आणि व्यापार मार्ग पुन्हा सुरू होतील. मात्र असहमती झाल्यास, पूर्वीपेक्षा अधिक तीव्र आणि जलद कारवाई केली जाईल.”या विधानामुळे मध्यपूर्वेत युद्धसदृश वातावरण निर्माण झाले आहे.
Related News
कतारच्या LNG प्लांटमध्ये भीषण स्फोट; काही भारतीयांसह 13 जणांचा मृत्यू, 66 जण जखमी
ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांचा राजीनामा, 10 वर्षांत सहावे पंतप्रधान पदावरून पायउतार
सिंधू जल करारावर पाकिस्तानचा डाव उलटला, UN मध्ये पाकिस्तानचा 1 मोठा फज्जा!
जेडी व्हान्स यांचा मोठा खुलासा! आयुष्यातील 2 सर्वात खास व्यक्तींमध्ये भारतीय पत्नी आणि पाकिस्तानी लष्करप्रमुखाचा समावेश
5 मोठे इशारे! राहुल गांधींचा धक्कादायक दावा – भारतावर ‘आर्थिक वादळ’ घोंघावत आहे; मोदींच्या विदेश दौऱ्यावर जोरदार हल्ला
हिजाब न घातल्यामुळे प्रसिद्ध गायिका परस्तू अहमदीला 74 फटक्यांची शिक्षा; कोर्टाच्या निर्णयाने जग हादरले
इराण-अमेरिका करारानंतरही युद्धविरामानंतरही इस्रायलचा घातक हल्ला! लेबनॉनमध्ये 18 जणांचा मृत्यू
194 वर्षांचा ‘जोनाथन’ आजही ठणठणीत; 8 राजे आणि 40 राष्ट्राध्यक्षांचा साक्षीदार
14 महिन्यांनंतर बिलावल भुट्टो पुन्हा आक्रमक, भारताची भूमिका ठाम; पाकिस्तानची पोकळ धमकी!
60 दिवसानंतर होर्मुझवर ‘सेवा शुल्क’! भारतावर होणार ₹8000 कोटींचा मोठा परिणाम
मोदींचं फ्रान्सच्या शाही हॉटेलमध्ये वास्तव्य! एका रात्रीचं तब्बल 9 लाखांचं भाडं; आलिशान वैभव पाहून बसाल थक्क
भारताचा जबरदस्त पलटवार! नेपाळच्या 83 चहा कारखान्यांवर संकट, 5 अब्ज रुपयांच्या व्यापाराला मोठा धक्का
होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून वाद पेटला
होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जागतिक तेलवाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. जगातील मोठ्या प्रमाणातील कच्चे तेल या मार्गातून जाते. इराणकडून या मार्गावर नियंत्रण असल्यामुळे अमेरिका आणि पाश्चिमात्य देश सतत चिंता व्यक्त करत आहेत.अमेरिका इराणकडून या सामुद्रधुनीचे नियंत्रण सैल करण्याची मागणी करत आहे. परंतु इराणने ही मागणी स्पष्टपणे नाकारल्याने तणाव वाढला आहे.
अमेरिकी सैन्याची कारवाई; जहाजावर गोळीबार
तणाव वाढत असतानाच ओमानच्या आखातात एक मोठी घटना घडली. अमेरिकन सैन्याने इराणच्या एका तेलवाहू जहाजावर कारवाई केल्याची माहिती समोर आली आहे.अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडनुसार, हे जहाज नाकेबंदी तोडण्याचा प्रयत्न करत होते. त्यानंतर लढाऊ विमानाच्या मदतीने कारवाई करण्यात आली.या घटनेमुळे परिस्थिती अधिकच चिघळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अणुकार्यक्रमावरूनही संघर्ष तीव्र
इराणचा अणुकार्यक्रम हा अमेरिकेसाठी नेहमीच चिंतेचा विषय राहिला आहे. अमेरिका सतत इराणवर अणुकार्यक्रम थांबवण्यासाठी दबाव टाकत आहे.नव्या शांतता प्रस्तावातही इराणने अणुकार्यक्रम थांबवावा आणि होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली करावी, अशा अटी ठेवण्यात आल्या आहेत. मात्र इराणने या अटी मान्य केलेल्या नाहीत.इराणने अमेरिकेच्या प्रस्तावाला “वास्तवापेक्षा इच्छा यादी” असे संबोधले आहे.
इराणचा पलटवार आणि राजकीय प्रतिक्रिया
इराणच्या संसदीय आणि सुरक्षा समितीतील नेत्यांनी अमेरिकेच्या प्रस्तावावर तीव्र टीका केली आहे. इराणी खासदारांनी अमेरिकेचा प्रस्ताव दिशाभूल करणारा असल्याचे म्हटले आहे.इराणच्या संसद अध्यक्षांनी सोशल मीडियावर व्यंगात्मक टिप्पणी करत “ऑपरेशन ट्रस्ट मी ब्रो अयशस्वी झाले” असे लिहून अमेरिकेच्या शांतता प्रयत्नांची खिल्ली उडवली.
जागतिक तेलबाजारात मोठी घसरण
या तणावाचा थेट परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दिसून आला आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली आहे.ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स काही काळासाठी जवळपास 11% नी घसरून 98 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचले. मात्र नंतर बाजार पुन्हा सावरला आणि दर 100 डॉलरच्या वर गेले.विश्लेषकांच्या मते, जर संघर्ष वाढला तर तेलदर आणखी वाढू शकतात.
जागतिक स्तरावर चिंता वाढली
अमेरिका-इराण संघर्षामुळे मध्यपूर्वेत युद्धसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. युरोप, आशिया आणि तेलआधारित अर्थव्यवस्थांवर याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो.विशेषतः ऊर्जा पुरवठा, व्यापार मार्ग आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठा यावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
पुढील दिशा काय?
सध्या अमेरिका आणि इराण दोन्ही बाजू आपली भूमिका कठोर ठेवताना दिसत आहेत. कोणताही स्पष्ट शांतता करार अद्याप झालेला नाही.जर पुढील काही दिवसांत तोडगा निघाला नाही, तर परिस्थिती अधिक गंभीर होऊ शकते, असा अंदाज आंतरराष्ट्रीय विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील हा संघर्ष केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित नसून जागतिक स्थिरतेवर परिणाम करणारा आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी, अणुकार्यक्रम आणि सैनिकी कारवाया यामुळे हा वाद अधिकच गुंतागुंतीचा होत आहे. पुढील घडामोडींवर संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
