UPSC Success Story: हरियाणातील दिव्या तंवर यांनी कोणतेही महागडे कोचिंग न घेता सेल्फ स्टडीच्या जोरावर पहिल्याच प्रयत्नात IPS आणि नंतर IAS पद मिळवले. जाणून घ्या त्यांच्या संघर्ष, अभ्यास पद्धती आणि यशाचा प्रेरणादायी प्रवास.
UPSC Success Story: 21 व्या वर्षी IPS, नंतर IAS! महागड्या कोचिंगशिवाय दिव्या तंवर यांची प्रेरणादायी यशोगाथा
नवी दिल्ली: देशातील सर्वात कठीण स्पर्धा परीक्षांपैकी एक मानल्या जाणाऱ्या UPSC नागरी सेवा परीक्षेत यश मिळवण्यासाठी लाखो विद्यार्थी वर्षानुवर्षे मेहनत घेतात. अनेक जण महागड्या कोचिंग क्लासेस, मोठी लायब्ररी आणि अत्याधुनिक सुविधांचा आधार घेतात. मात्र काही व्यक्ती आपल्या जिद्द, चिकाटी आणि आत्मविश्वासाच्या बळावर अशक्य वाटणारे स्वप्नही सत्यात उतरवतात. हरियाणातील दिव्या तंवर यांची कहाणी अशीच प्रेरणादायी आहे.
दिव्या यांनी कोणत्याही महागड्या कोचिंगचा आधार न घेता केवळ सेल्फ स्टडी, सातत्यपूर्ण मेहनत आणि मोफत ऑनलाइन अभ्याससाहित्याच्या मदतीने UPSC परीक्षा उत्तीर्ण केली. विशेष म्हणजे 2021 मध्ये पहिल्याच प्रयत्नात ऑल इंडिया रँक 438 मिळवत IPS अधिकारी बनल्या आणि त्यानंतर 2022 मध्ये पुन्हा परीक्षा देत ऑल इंडिया रँक 102 मिळवून IAS पद मिळवले. त्यांचा संघर्ष आज लाखो UPSC उमेदवारांसाठी प्रेरणादायी ठरला आहे.
Related News
स्टेज 4 कॅन्सरवर धाडसी लढा! 69 वर्षीय नफिसा अलींच्या जिद्दीच्या 5 प्रेरणादायी गोष्टी, केमोथेरपीदरम्यानही पूर्ण केलं शूटिंग
राजीव ठाकूरचा धक्कादायक संघर्ष: ४० वॉटच्या बल्बपासून स्टारडमपर्यंतचा १० टप्प्यांचा प्रेरणादायी प्रवास
रितू पाठक यांच्या यशामागचं प्रेरणादायी रहस्य ; फक्त 6 लाखांत सुरुवात, आज 2.2 कोटींचं दमदार साम्राज्य!
MHT-CET 2026 मध्ये एकाच विद्यार्थिनीला 2 वेगवेगळे पर्सेंटाईल; मुख्यमंत्रींकडे तातडीच्या चौकशीची शक्तिशाली मागणी
५५ लाखांची ऑफर नाकारली! ५ मोठ्या कारणांमुळे सॉफ्टवेअर इंजिनिअरने पुण्यातील बदली टाळत घेतला धाडसी निर्णय
5 महत्त्वाच्या गोष्टी: Engineering Admission 2026 ची मोठी संधी; 19 जुलैपूर्वी थेट द्वितीय वर्ष प्रवेशासाठी अर्ज करा
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन भरती 2026: 237 पदांची मेगा संधी, 1.10 लाखांपर्यंत पगार; 5 ऑगस्टपूर्वी करा अर्ज
5 वर्षांच्या चिमुकलीचा दुर्दैवी मृत्यू! स्कूल व्हॅनच्या धडकेत वाढदिवसाच्या आधीच काळाचा घाला; जाणून घ्या 7 धक्कादायक बाबी
5 धक्कादायक घडामोडी: शिक्षकांच्या BLO ड्युटीवरून सरपंच मंगेश साबळेंना अटक, जिल्हाधिकाऱ्यांना थेट आव्हान
7 मोठ्या गोष्टी: AI ला बँकिंग शिकवण्यासाठी OpenAI ची ₹1.7 कोटींची भरती, जाणून घ्या पात्रता
17 वर्षांच्या इम्रानची भन्नाट कामगिरी! 6 महिन्यांत 5 कोटींची AI कंपनी उभी, यशाची प्रेरणादायी कहाणी
लहान वयातच वडिलांचे छत्र हरपले
हरियाणातील निंबी या छोट्याशा गावात दिव्या तंवर यांचा जन्म झाला. त्यांचे बालपण अत्यंत साध्या कुटुंबात गेले. मात्र 2011 मध्ये त्या अवघ्या 8-9 वर्षांच्या असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. कुटुंबावर मोठे आर्थिक संकट कोसळले.
दिव्या, त्यांची भावंडे आणि संपूर्ण घराची जबाबदारी त्यांच्या आई बबिता तंवर यांच्या खांद्यावर आली. परिस्थिती अत्यंत कठीण होती. मुलांचे शिक्षण थांबू नये म्हणून आईने शेतात मजुरी केली, कपडे शिवण्याचे काम केले आणि दिवस-रात्र कष्ट घेतले.
आईच्या संघर्षानेच दिव्या यांच्या मनात मोठे स्वप्न पाहण्याची ताकद निर्माण झाली.
सरकारी शाळेतून सुरू झाला शिक्षणाचा प्रवास
दिव्या यांचे प्राथमिक शिक्षण गावातील सरकारी शाळेत झाले. त्यानंतर त्यांची निवड जवाहर नवोदय विद्यालयात झाली. पुढे त्यांनी सरकारी महिला महाविद्यालयातून बीएससी पदवी पूर्ण केली.
शालेय जीवनात एका कार्यक्रमासाठी आलेल्या एसडीएम अधिकाऱ्याला पाहून त्यांच्या मनात प्रशासनात जाण्याची प्रेरणा निर्माण झाली. समाजासाठी काम करणारा अधिकारी बनण्याचा निर्धार त्यांनी त्याच वेळी केला.
आईवरील भार कमी करण्यासाठी घेतले ट्यूशन
घरची आर्थिक परिस्थिती हलाखीची असल्यामुळे दिव्या यांनी शिक्षणाबरोबरच मुलांना शिकवण्याचे काम सुरू केले. त्या ट्यूशन घेऊन स्वतःच्या शिक्षणाचा काही खर्च भागवत होत्या. यामुळे आईवरील आर्थिक भारही कमी झाला.
त्यांनी कधीही परिस्थितीला दोष दिला नाही. उलट प्रत्येक अडचणीला संधी मानत पुढे वाटचाल सुरू ठेवली.
महागड्या कोचिंगऐवजी सेल्फ स्टडीवर भर
आज UPSC तयारी म्हणजे लाखो रुपयांचे कोचिंग, नोट्स आणि मोठी शहरे अशी धारणा तयार झाली आहे. मात्र दिव्या यांनी हा समज चुकीचा असल्याचे सिद्ध केले.
त्यांनी कोणत्याही कोचिंग क्लासमध्ये प्रवेश घेतला नाही. घरातील छोट्याशा खोलीत बसून त्यांनी दररोज सुमारे 10 तास अभ्यास केला.
त्यांनी प्रामुख्याने NCERT पुस्तके, मानक संदर्भग्रंथ, सरकारी अहवाल आणि इंटरनेटवर उपलब्ध मोफत अभ्याससाहित्याचा वापर केला. त्यांनी संपूर्ण तयारी हिंदी माध्यमातून केली.
अभ्यासाची ठरलेली रणनीती
दिव्या तंवर यांच्या यशामागे नियोजनबद्ध अभ्यास महत्त्वाचा ठरला.
- NCERT पुस्तकांचा सखोल अभ्यास
- चालू घडामोडींवर नियमित लक्ष
- उत्तरलेखनाचा सातत्यपूर्ण सराव
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण
- नियमित पुनरावृत्ती
- वेळेचे काटेकोर नियोजन
त्यांनी सोशल मीडियावर वेळ वाया घालवण्याऐवजी अभ्यासावर पूर्ण लक्ष केंद्रित केले.
पहिल्याच प्रयत्नात IPS
दिव्या यांनी 2021 मध्ये UPSC परीक्षा उत्तीर्ण करत ऑल इंडिया रँक 438 मिळवली. त्यावेळी त्यांचे वय केवळ 21 वर्षे होते. त्यामुळे त्या देशातील सर्वात तरुण IPS अधिकाऱ्यांपैकी एक ठरल्या.
हे यश मिळाल्यानंतरही त्यांनी समाधान मानले नाही.
IAS बनण्याचे स्वप्नही केले पूर्ण
IPS म्हणून निवड झाल्यानंतर त्यांनी पुन्हा UPSC परीक्षा देण्याचा निर्णय घेतला. अधिक मेहनत घेत त्यांनी 2022 मध्ये ऑल इंडिया रँक 102 मिळवत IAS पद मिळवले.
एका वर्षात IPS ते IAS असा प्रवास पूर्ण करून त्यांनी स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली.
दिव्या तंवर यांच्या यशातून काय शिकता येईल?
दिव्या यांची कथा प्रत्येक स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यासाठी महत्त्वाची आहे.
- परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी ध्येय सोडू नये.
- कोचिंगपेक्षा सातत्यपूर्ण अभ्यास अधिक महत्त्वाचा असतो.
- योग्य नियोजन आणि वेळेचे व्यवस्थापन यशाची गुरुकिल्ली आहे.
- सेल्फ स्टडीही UPSC मध्ये यश मिळवून देऊ शकते.
- अपयशाची भीती न बाळगता सतत प्रयत्न करत राहणे आवश्यक आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी संदेश
दिव्या तंवर यांची यशोगाथा सांगते की, यशासाठी पैसा हा एकमेव निकष नाही. आत्मविश्वास, कठोर परिश्रम, शिस्त, योग्य दिशा आणि कुटुंबाचा पाठिंबा असेल तर कोणतेही मोठे स्वप्न पूर्ण करता येते.
आज देशभरातील हजारो UPSC उमेदवार दिव्या तंवर यांना प्रेरणास्थान मानतात. त्यांच्या संघर्षातून प्रत्येक विद्यार्थ्याला हे शिकायला मिळते की, यश मिळवण्यासाठी परिस्थिती नव्हे तर स्वतःची तयारी आणि जिद्द सर्वात महत्त्वाची असते.
