मुंबई : राज्यातील हॉटेल, उपहारगृह, ढाबे, कँटीन, क्लाउड किचन आणि रेस्टॉरंट व्यवसायिकांसाठी अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. अन्न व औषध प्रशासन आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी खाद्य सुरक्षेला अधिक बळकटी देण्यासाठी आणि ग्राहकांच्या आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी नवीन नियमावली जाहीर केली आहे. या नियमांचे पालन करणे सर्व संबंधित आस्थापनांसाठी बंधनकारक असणार असून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई केली जाणार आहे.
पत्रकार परिषदेत बोलताना तुकाराम मुंढे यांनी सांगितले की, अन्न सुरक्षा आणि मानके कायदा 2011 अंतर्गत अन्न सुरक्षित, स्वच्छ आणि पौष्टिक ठेवण्याची जबाबदारी FDA वर आहे. राज्यभर करण्यात आलेल्या तपासणी मोहिमांमध्ये अनेक गंभीर त्रुटी आढळून आल्या. त्यामुळे अन्न सुरक्षा नियमांची कठोर अंमलबजावणी करण्यासाठी 23 जून रोजी नवीन आदेश जारी करण्यात आला आहे.
तपासणीत आढळल्या गंभीर त्रुटी
FDA च्या तपासणीदरम्यान अनेक हॉटेल आणि उपहारगृहांमध्ये स्वच्छतेचा अभाव, वारंवार वापरले जाणारे तेल, तापमान नियंत्रणातील त्रुटी, सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याची कमतरता आणि अन्न साठवणुकीतील अनियमितता आढळून आली. या बाबी ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले.
Related News
अदाणी विमानतळच्या 6 Airport Cities भारताचे भविष्य बदलणार; मुंबई-नवी मुंबईवर 70% फोकस
हुबेहूब रुपाली चाकणकरच… दीपाली सय्यदचा जबरदस्त लूक सोशल मीडियावर व्हायरल ; 5 फोटोत पाहा!
भारताचा नेपाळला 2रा मोठा झटका! 3 लाख किलो चहा सीमेवर अडकला; बालेन शाह सरकारसमोर नवे संकट
“छत्रपती संभाजीनगरमध्ये धक्कादायक धिंगाणा: 6-7 मद्यधुंद तरुणांचा हॉटेलमध्ये भीषण राडा, तोडफोड व लूटप्रकरणात मोठा खुलासा!”
हॉटेलमध्ये घुसून 7 मद्यधुंद तरुणांचा हैदोस; तोडफोड, मॅनेजरला बेदम मारहाण, रोकडही लांबवली
“व्हायरल जांभूळ मिथकाचा पर्दाफाश: 9 धक्कादायक वैज्ञानिक सत्ये आणि पावसाशी त्याचा खरा संबंध!
डोंबिवलीतील एलपीजो रुग्णालयावर गंभीर आरोप; 7 मोठे प्रश्न उपस्थित, मनसेची चौकशीची मागणी
Ratnagiri Crime: वाशिष्ठी नदीत उडी घेऊन अमित शाह यांची आत्महत्या ,12 वर्षांच्या प्रेमविवाहानंतर धक्कादायक शेवट!
Siya Goyal Case: 10 वेळा मुलीची संमती घेतल्यानंतरच लग्न ठरवलं; सियाच्या आई-वडिलांचा धक्कादायक खुलासा
दिल्ली-मुंबई एक्सप्रेस वेवर ट्रकला कारचा भीषण अपघात छत्रपती संभाजीनगरातील 4 व्यावसायिकांचा दुर्दैवी मृत्यू, 2 गंभीर जखमी
Nagpur Crime News: 5 आरोपी अटकेत! ‘गे’ डेटिंग ॲपवरून तरुणाला जाळ्यात ओढून लूटमार; CCTVमुळे फुटलं मोठं बिंग
मुंबई लोकलमध्ये रक्तरंजित हत्याकांड! 400 CCTV फुटेजमधून आरोपीपर्यंत पोहोचले पोलीस
तुकाराम मुंढे यांनी सांगितले की, अन्न सुरक्षा ही केवळ कायदेशीर जबाबदारी नसून सामाजिक बांधिलकीदेखील आहे. त्यामुळे ही मोहीम तात्पुरती नसून कायमस्वरूपी स्वरूपात राबविण्यात येणार आहे.
हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि ढाब्यांसाठी नवे नियम
FDA ने जारी केलेल्या नियमावलीनुसार सर्व खाद्य व्यवसायिकांनी वैध परवाने आणि नोंदणी ठेवणे आवश्यक आहे. त्याचबरोबर अन्न तयार करणे, साठवणे, पॅकेजिंग आणि विक्री यासंदर्भातील सर्व नियमांचे काटेकोर पालन करणे बंधनकारक असेल.
नवीन नियमांनुसार :
- सर्व हॉटेल, उपहारगृह, ढाबे, कँटीन आणि क्लाउड किचनकडे वैध परवाना असणे आवश्यक.
- स्वच्छता आणि आरोग्यविषयक मानकांचे पालन करणे बंधनकारक.
- सर्व कर्मचाऱ्यांची नियमित वैद्यकीय तपासणी करणे आवश्यक.
- गरम आणि थंड अन्नासाठी निर्धारित तापमान राखणे आवश्यक.
- ग्राहकांना मोफत व शुद्ध पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणे बंधनकारक.
- पिण्याच्या पाण्याबाबत सूचना फलक लावणे आवश्यक.
- मेन्यू कार्डवर कॅलरी, पोषणमूल्ये आणि अॅलर्जीची माहिती देणे आवश्यक.
- FSSAI च्या ‘रुको’ (RUCO) नियमांचे पालन करणे बंधनकारक.
- वापरलेले तेल योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावणे आवश्यक.
- वार्षिक 50 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक उलाढाल असलेल्या आस्थापनांना फूड सेफ्टी ऑडिट करणे आवश्यक.
किचनसाठीही स्वतंत्र मार्गदर्शक तत्त्वे
FDA ने किचनच्या स्वच्छतेसाठी आणि सुरक्षिततेसाठी स्वतंत्र मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली आहेत. खाद्यपदार्थ तयार होणारी जागा स्वच्छ, हवेशीर आणि सुरक्षित असणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
आदर्श किचन कसे असावे?
- किचनच्या भिंती आणि फरशांवर टाईल्स असणे आवश्यक.
- सर्व पृष्ठभाग वॉशेबल आणि स्वच्छ ठेवण्यास सोपे असावेत.
- चिमनी आणि एक्झॉस्ट फॅनची व्यवस्था असावी.
- कच्चा माल साठवण्यासाठी स्वतंत्र जागा असावी.
- शाकाहारी आणि मांसाहारी पदार्थ पूर्णपणे वेगळे ठेवावेत.
- ग्राहकांसाठी हँड टॉवेल किंवा स्वच्छता सुविधा उपलब्ध असावी.
- नियमित पेस्ट कंट्रोल करणे आवश्यक.
- इलेक्ट्रॉनिक फ्लाय ट्रॅप बसवणे बंधनकारक.
- झुरळे, पाल किंवा इतर कीटक किचनमध्ये आढळू नयेत.
- अन्न साठवण्यासाठी निर्धारित तापमान पाळणे आवश्यक.
अन्न साठवणुकीसाठी तापमानाचे नियम
FDA ने खाद्यपदार्थांच्या सुरक्षिततेसाठी तापमान नियंत्रणाला विशेष महत्त्व दिले आहे.
- गरम अन्न : किमान 60 अंश सेल्सिअस
- थंड अन्न : 4 अंश सेल्सिअस
- गोठवलेले अन्न : -18 अंश सेल्सिअस
या तापमान मानकांचे पालन न केल्यास अन्नामध्ये जीवाणू वाढण्याचा धोका वाढतो आणि त्यामुळे अन्न विषबाधा होण्याची शक्यता निर्माण होते.
ग्राहकांच्या आरोग्याला प्राधान्य
राज्यातील लाखो नागरिक दररोज हॉटेल, रेस्टॉरंट, कँटीन आणि ढाब्यांमधील अन्नावर अवलंबून असतात. अशा परिस्थितीत अन्नाची गुणवत्ता, स्वच्छता आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. याच पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाने खाद्य सुरक्षेच्या नियमांची अधिक कठोर अंमलबजावणी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ग्राहकांना स्वच्छ, सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न मिळावे यासाठी राज्यभर नियमित तपासण्या, विशेष मोहिमा आणि जनजागृती उपक्रम राबविण्यात येणार आहेत. हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि इतर खाद्य आस्थापनांमधील नियमभंग करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाणार असून, सार्वजनिक आरोग्याशी कोणतीही तडजोड केली जाणार नसल्याचा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे. त्यामुळे खाद्य व्यवसायिकांनी सर्व नियमांचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक ठरणार आहे.
नियमांचे उल्लंघन केल्यास कारवाई
नियमांचे पालन न करणाऱ्या आस्थापनांवर दंडात्मक कारवाई करण्यात येणार आहे. गंभीर त्रुटी आढळल्यास परवाना निलंबित करणे, दंड आकारणे किंवा पुढील कायदेशीर कारवाई करण्याचा अधिकार FDA कडे असेल. त्यामुळे सर्व हॉटेल आणि रेस्टॉरंट चालकांनी नवीन नियमावलीचे पालन करून ग्राहकांच्या आरोग्याला प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन तुकाराम मुंढे यांनी केले आहे.
