ट्रम्प यांच्या वक्तव्याने पुन्हा तणाव वाढला; इराणवर टीका, होर्मुजवर नियंत्रणाचा दावा
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald ट्रम्प यांच्या ताज्या वक्तव्यामुळे मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावाला नव्याने धार मिळाली आहे. इराणसोबत चर्चेची पुढील फेरी सुरू होण्याआधीच ट्रम्प यांनी केलेल्या आक्रमक विधानांमुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ उडाली आहे. विशेषतः इराणच्या नेतृत्वावर केलेली टीका, होर्मुज सामुद्रधुनीबाबतचा दावा आणि थेट दिलेली धमकी यामुळे परिस्थिती अधिकच चिघळण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
इराणच्या नेतृत्वावर ट्रम्प यांचा निशाणा
माध्यमांशी संवाद साधताना ट्रम्प यांनी Iran च्या नेतृत्वावर थेट टीका केली. “इराणमध्ये नेमका नेता कोण आहे, यावरच त्यांच्यात वाद सुरू आहेत. ते एकमेकांशी कुत्रा-मांजरासारखे भांडत आहेत,” असा दावा त्यांनी केला.
त्यांनी पुढे म्हटले की, “आम्ही इराणसोबत करार करू इच्छितो, संवादही साधत आहोत. पण त्यांच्या नेतृत्वातील गोंधळामुळे परिस्थिती गुंतागुंतीची झाली आहे.”
ट्रम्प यांच्या या विधानामुळे इराणच्या अंतर्गत राजकारणावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून, हा केवळ दबाव तंत्राचा भाग असल्याचेही काही विश्लेषकांचे मत आहे.
“मोठी गडबड झाली का?”—ट्रम्प यांची कबुली?
ट्रम्प यांनी सूचकपणे असेही म्हटले की, “इराणमध्ये आम्ही काही मोठी गडबड केली का, याचा विचार आम्ही करत आहोत.” त्यांच्या या वक्तव्यामुळे अमेरिकेच्या धोरणांबाबतही चर्चा सुरू झाली आहे. त्यांनी इराणमधील तणाव कमी करण्यासाठी त्यांना “संधी देत आहोत” असे सांगत, अप्रत्यक्षपणे अमेरिकेच्या हस्तक्षेपाची कबुली दिल्याचे संकेत दिले.
होर्मुज सामुद्रधुनीवर मोठा दावा
ट्रम्प यांनी Strait of Hormuz बाबतही मोठे वक्तव्य केले. त्यांच्या मते, “इराणने ही सामुद्रधुनी खुली करण्यास सहमती दर्शवली होती. मात्र, त्यातून दररोज 500 दशलक्ष डॉलरची कमाई होणार असेल, तर तो निर्णय आम्हाला मान्य नाही.”
त्यांनी पुढे स्पष्ट केले की, “या समुद्रधुनीवर आमचे पूर्ण नियंत्रण आहे. जोपर्यंत योग्य करार होत नाही, तोपर्यंत हा मार्ग खुला केला जाणार नाही.” या विधानामुळे जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा वाहतुकीवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
इराणला थेट धमकी
ट्रम्प यांनी इराणला कठोर इशारा देत म्हटले की, “जर करार झाला नाही, तर तेहराणचे अस्तित्व धोक्यात येईल.” त्यांनी युद्ध संपवण्याची घाई नसल्याचेही स्पष्ट केले. या आक्रमक भूमिकेमुळे दोन्ही देशांतील तणाव अधिक वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
इराणचे सडेतोड प्रत्युत्तर
ट्रम्प यांच्या वक्तव्यावर इराणनेही तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते Esmaeil Baghaei यांनी ट्रम्प यांच्या दाव्यांना फेटाळून लावले.
“ट्रम्प भ्रमात आहेत. इराणच्या नेतृत्वात कोणतेही मतभेद नाहीत. ते केवळ अंदाज लावत आहेत,” असे त्यांनी स्पष्ट केले. यामुळे दोन्ही देशांतील शब्दयुद्ध अधिक तीव्र झाले आहे.
जागतिक पातळीवरील परिणाम
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता तणाव केवळ द्विपक्षीय नसून, त्याचा परिणाम जागतिक स्तरावर होऊ शकतो. विशेषतः मध्यपूर्वेतील स्थैर्य, तेलाचे दर आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार यावर याचे परिणाम दिसू शकतात.
तणाव वाढण्याची शक्यता
सध्याच्या घडीला दोन्ही देशांमध्ये संवाद सुरू असला, तरी ट्रम्प यांच्या आक्रमक वक्तव्यांमुळे चर्चेची प्रक्रिया कठीण होण्याची शक्यता आहे. दोन्ही बाजूंनी कठोर भूमिका घेतल्यास परिस्थिती आणखी बिघडू शकते.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वक्तव्यामुळे अमेरिका-इराण तणाव पुन्हा एकदा उफाळून आला आहे. होर्मुज सामुद्रधुनीवरील नियंत्रणाचा दावा, इराणच्या नेतृत्वावर टीका आणि दिलेली धमकी यामुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे.
आता या प्रकरणात पुढे काय घडते, दोन्ही देश कसा प्रतिसाद देतात आणि आंतरराष्ट्रीय समुदाय काय भूमिका घेतो, यावरच या तणावाचे भवितव्य अवलंबून असेल.
