अंतराळ संशोधनाच्या इतिहासात एक नवा आणि अनोखा अध्याय लिहिला गेला आहे. NASA च्या महत्त्वाकांक्षी Artemis II मोहिमेत अंतराळवीरांनी चक्क iPhone सोबत घेतला आहे. चंद्राच्या दिशेने निघालेल्या या प्रवासात आता ‘सेल्फी विथ चांदुमामा’ घेण्याची संधी अंतराळवीरांना मिळणार आहे. गेल्या 50 वर्षांपासून अस्तित्वात असलेला नियम मोडत नासाने हा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे.
iPhone का दिला अंतराळवीरांना?
या मोहिमेत सहभागी असलेले अंतराळवीर – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch आणि Jeremy Hansen – यांच्या स्पेससूटमध्ये iPhone ठेवण्यात आले आहेत.
नासाच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, हे फोन केवळ ‘गॅझेट’ म्हणून नाही, तर एक महत्त्वाचे कम्युनिकेशन आणि डॉक्युमेंटेशन साधन म्हणून वापरले जाणार आहेत. अंतराळवीर या फोनच्या मदतीने:
Related News
- वैयक्तिक क्षण कॅप्चर करू शकतील
- उच्च-गुणवत्तेचे फोटो आणि व्हिडिओ घेऊ शकतील
- पृथ्वीवरील लोकांसोबत अधिक जवळचा अनुभव शेअर करू शकतील
50 वर्षांचा नियम का बदलला?
New iPhones are being packed into the suits of the Artemis II Crew!
There is something very familiar about the iPhone look that will make the Moon feel accessible, we are literally going to see the lunar surface through the same lens we use to capture our own lives every day. pic.twitter.com/sDDM5NSRMX
— Owen Sparks (@OwenSparks) April 1, 2026
अंतराळ मोहिमांमध्ये वैयक्तिक इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांवर अनेक दशकांपासून कडक निर्बंध होते. Apollo program नंतरच्या काळात सुरक्षा, तांत्रिक अडचणी आणि सिग्नल इंटरफेरन्स यामुळे स्मार्टफोनसारख्या उपकरणांना परवानगी नव्हती.
मात्र, आता तंत्रज्ञानात झालेल्या प्रचंड प्रगतीमुळे परिस्थिती बदलली आहे:
- स्मार्टफोन अधिक सुरक्षित आणि स्थिर झाले आहेत
- स्पेसक्राफ्टच्या सिस्टीममध्ये हस्तक्षेप होणार नाही याची खात्री करता येते
- व्यावसायिक अंतराळ उड्डाणांमध्ये (commercial spaceflight) आधीपासूनच अशा उपकरणांचा वापर होत आहे
नासाच्या प्रवक्त्यांनी स्पष्ट केले की, गेल्या दशकभरात खासगी अंतराळ मोहिमांमध्ये स्मार्टफोनचा वापर सुरक्षितपणे केला गेला आहे. त्यामुळे आता सरकारी मोहिमांमध्येही याला हिरवा कंदील देण्यात आला.
Artemis II मिशनचे वैशिष्ट्य
Artemis II ही मोहीम सुमारे 10 दिवसांची आहे. या मिशनमध्ये अंतराळवीर:
- चंद्राभोवती फेरी मारतील (flyby)
- चंद्रावर लँडिंग करणार नाहीत
- स्पेसक्राफ्टच्या कार्यक्षमतेची चाचणी घेतील
- भविष्यातील मोहिमांसाठी महत्त्वाचा डेटा गोळा करतील
ही मोहीम मानवाला पुन्हा एकदा पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर घेऊन जाणारी आहे. विशेष म्हणजे, Apollo 17 नंतर पहिल्यांदाच मानव इतक्या दूर जाणार आहे.
‘सेल्फी विथ चांदुमामा’ – लोकांसाठी मोठा अनुभव
iPhone सोबत नेण्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे अंतराळातील अनुभव अधिक ‘मानवी’ होणार आहे. आतापर्यंत अंतराळातील फोटो आणि व्हिडिओ हे प्रामुख्याने वैज्ञानिक उपकरणांद्वारे घेतले जात होते.
आता मात्र:
- अंतराळवीर स्वतःचे फोटो घेऊ शकतील
- चंद्राच्या पार्श्वभूमीवर ‘सेल्फी’ घेता येईल
- सोशल मीडियावर रिअल-टाइम अनुभव शेअर होऊ शकतो
यामुळे अंतराळ संशोधनाबद्दल सामान्य लोकांमध्ये अधिक उत्सुकता निर्माण होणार आहे.
तांत्रिक आणि भावनिक दोन्ही फायदा
नासाचे प्रशासक Jared Isaacman यांनी सांगितले की, हा निर्णय केवळ तांत्रिक नाही, तर भावनिकदृष्ट्याही महत्त्वाचा आहे.अंतराळवीरांना त्यांच्या कुटुंबासाठी खास क्षण जतन करता येतील. तसेच, जगभरातील लोकांना अंतराळातील प्रवासाचा ‘पहिल्या व्यक्तीचा अनुभव’ मिळेल.
भविष्यातील अंतराळ मोहिमांसाठी मोठे पाऊल
हा निर्णय भविष्यातील अंतराळ मोहिमांसाठी दिशा ठरवणारा ठरू शकतो. पुढील काळात:
- अधिक वैयक्तिक उपकरणांना परवानगी मिळू शकते
- अंतराळ पर्यटन (space tourism) वाढू शकते
- लोकांचा सहभाग आणि कुतूहल वाढू शकते
चंद्र मोहिमांमध्ये iPhone चा समावेश हा फक्त एक ‘टेक अपडेट’ नाही, तर अंतराळ संशोधन अधिक मानवी, जवळचा आणि प्रेरणादायी बनवणारा मोठा बदल आहे.
NASA ने 50 वर्षांचा नियम बदलून एक नवा ट्रेंड सुरू केला आहे. आता अंतराळवीर फक्त संशोधनच करणार नाहीत, तर ‘चांदुमामासोबत सेल्फी’ घेऊन इतिहासात एक नवा क्षण कैद करणार आहेत.
