Hepatitis B असलेल्या आईमुळे बाळाला धोका? डॉक्टर सांगतात संसर्गाचा धोका आणि प्रतिबंधाचे उपाय
Hepatitis B : गर्भधारणा हा प्रत्येक महिलेसाठी संवेदनशील आणि काळजीपूर्वक सांभाळण्याचा काळ असतो. या काळात आईच्या आरोग्याशी संबंधित कोणतीही समस्या उद्भवल्यास होणाऱ्या बाळावर त्याचा परिणाम होईल का, ही चिंता पालकांना सतावत असते. विशेषतः आईला Hepatitis B असल्याचे निदान झाल्यास अनेक प्रश्न निर्माण होतात. सर्वात मोठा प्रश्न म्हणजे हा संसर्ग आईकडून बाळाला होऊ शकतो का?
तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या मते, हिपॅटायटिस बीचा संसर्ग आईकडून बाळाला होऊ शकतो, मात्र योग्य वेळी तपासणी, उपचार आणि जन्मानंतर लसीकरण केल्यास हा धोका मोठ्या प्रमाणात टाळता येतो. आधुनिक वैद्यकीय सुविधांमुळे हिपॅटायटिस बी असलेल्या मातांना देखील निरोगी बाळाला जन्म देणे पूर्णपणे शक्य झाले आहे.
Hepatitis B म्हणजे काय?
Hepatitis B हा यकृतावर परिणाम करणारा विषाणूजन्य आजार आहे. हा आजार संक्रमित रक्त आणि शरीरातील द्रवांद्वारे पसरतो. जगभरात हिपॅटायटिस बी पसरण्याचा एक महत्त्वाचा मार्ग म्हणजे आईकडून बाळाकडे प्रसूतीदरम्यान होणारा संसर्ग.
Related News
लाडक्या बहिणींसाठी आनंदाची बातमी! जानेवारीचा हप्ता लवकरच जमा होणार
बलात्कार, धमक्या आणि ब्लॅकमेल – भोपाळ बहिणींच्या गुन्ह्याची तपासणी सुरू
राजस्थानच्या पारंपरिक मसाल्यांसह पालक बेसनची भाजी – चविष्ट आणि आरोग्यदायी
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू शेगाव दौऱ्यावर; संत गजानन महाराजांचे दर्शन घेणार
“Lagnanantar Hoilch Prem”: रम्याचा रहस्यमय खेळ; वसुचा जीव धोक्यात?
सोने-चांदीच्या किमती गगनाला भिडल्या, केंद्रीय अर्थमंत्र्यांकडून स्पष्टीकरण
गुजिया मऊ पडतात का ? या 6 सोप्या टिप्स जरूर जाणून घ्या
Rashmika Mandanna – Vijay Deverakonda विवाहासाठी उदयपूरमध्ये दाखल; समोर आल्या आतल्या झलक
Bigg Boss Marathi Season 6 मधून खान्देश किंग सचिन कुमावत बाहेर; चाहत्यांमध्ये संताप
पर्सनल लोन असताना दुसरे पर्सनल लोन मिळवता येईल का? जाणून घ्या महत्वाची माहि
हा संसर्ग अनेक वर्षे शरीरात लपून राहू शकतो आणि हळूहळू यकृताचे नुकसान करू शकतो. त्यामुळे गर्भधारणेदरम्यान हिपॅटायटिस बीची तपासणी करणे अत्यंत आवश्यक मानले जाते.
आईकडून बाळाकडे संसर्ग कसा होतो?
डॉक्टरांच्या मते, प्रसूतीच्या वेळी संसर्ग होण्याचा धोका सर्वाधिक असतो. बाळाचा जन्म होताना आईच्या रक्ताशी संपर्क आल्यामुळे विषाणू बाळाच्या शरीरात जाऊ शकतो.
खालील परिस्थितीत संसर्गाचा धोका अधिक असतो:
आईच्या शरीरात विषाणूचे प्रमाण (viral load) जास्त असणे
आईचा HBeAg पॉझिटिव्ह अहवाल येणे
योग्य प्रतिबंधात्मक उपाय न करणे
जर कोणतेही संरक्षणात्मक उपाय केले नाहीत तर अशा परिस्थितीत संसर्गाचा धोका 70 ते 90 टक्क्यांपर्यंत जाऊ शकतो.
म्हणूनच गर्भवती महिलांनी नियमित तपासणी करून डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार उपचार घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
नवजात बाळासाठी हिपॅटायटिस बी का धोकादायक आहे?
नवजात बाळाची रोगप्रतिकारक शक्ती पूर्ण विकसित झालेली नसते. त्यामुळे बाळाला जन्मावेळी हिपॅटायटिस बीचा संसर्ग झाल्यास गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता जास्त असते.
डॉक्टरांच्या मते, जन्मावेळी संक्रमित झालेल्या जवळपास 90 टक्के बाळांमध्ये हा आजार क्रॉनिक (दीर्घकालीन) स्वरूपात विकसित होऊ शकतो.
दीर्घकालीन हिपॅटायटिस बीमुळे पुढील समस्या निर्माण होऊ शकतात:
यकृताचा सिरोसिस (लिव्हर खराब होणे)
यकृत निकामी होणे
लिव्हर कॅन्सर
या कारणांमुळे जन्मानंतर त्वरित प्रतिबंधात्मक उपाय करणे अत्यंत आवश्यक असते.
जन्मानंतर लसीकरण हा सर्वात प्रभावी उपाय
तज्ज्ञांच्या मते, Hepatitis B चा संसर्ग टाळण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा उपाय म्हणजे जन्मानंतर त्वरित लसीकरण.
हिपॅटायटिस बी पॉझिटिव्ह आईच्या बाळाला पुढील गोष्टी दिल्या जातात:
हिपॅटायटिस बी लसीचा पहिला डोस
हिपॅटायटिस बी इम्युनोग्लोब्युलिन (HBIG)
हे दोन्ही इंजेक्शन जन्मानंतर 12 ते 24 तासांच्या आत देणे आवश्यक असते.
योग्य वेळी ही प्रतिबंधात्मक उपचारपद्धती केल्यास संसर्गाचा धोका 5 टक्क्यांपेक्षा कमी होतो.
यानंतर बाळाने ठरलेल्या वेळेनुसार संपूर्ण लसीकरण पूर्ण करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
स्तनपान सुरक्षित आहे का?
अनेक मातांना हिपॅटायटिस बी असल्यास स्तनपान करणे सुरक्षित आहे का, असा प्रश्न पडतो.
तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या मते, जर बाळाला जन्मानंतर योग्य वेळी लस आणि HBIG देण्यात आले असेल तर स्तनपान पूर्णपणे सुरक्षित मानले जाते.
म्हणूनच मातांनी स्तनपानाबाबत अनावश्यक भीती बाळगण्याची गरज नाही.
गर्भधारणेदरम्यान काय काळजी घ्यावी?
गर्भधारणेदरम्यान Hepatitis B ची तपासणी ही नियमित अँटेनटल तपासण्यांचा महत्त्वाचा भाग आहे. सर्व गर्भवती महिलांनी हिपॅटायटिस बीची चाचणी करून घेणे आवश्यक आहे.
जर महिला हिपॅटायटिस बी पॉझिटिव्ह आढळली तर डॉक्टर पुढील गोष्टी करतात:
यकृताचे कार्य (liver function) तपासले जाते
शरीरातील विषाणूचे प्रमाण तपासले जाते
नियमित तपासणी केली जाते
जर विषाणूचे प्रमाण जास्त आढळले तर गर्भधारणेच्या शेवटच्या टप्प्यात अँटीव्हायरल औषधे सुरू केली जाऊ शकतात.
तिसऱ्या तिमाहीत सुरू केलेले उपचार विषाणूचे प्रमाण कमी करून बाळाला संसर्ग होण्याचा धोका कमी करू शकतात.
हिपॅटायटिस बी असलेल्या आईला निरोगी बाळ होऊ शकते का ?
डॉक्टरांच्या मते, योग्य वैद्यकीय उपचार आणि काळजी घेतल्यास Hepatitis B असलेल्या मातांना पूर्णपणे निरोगी बाळ होऊ शकते.
यासाठी पुढील गोष्टी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत:
लवकर तपासणी
नियमित डॉक्टरांची तपासणी
आवश्यक असल्यास औषधोपचार
जन्मानंतर त्वरित लसीकरण
Hepatitis B हा गंभीर आजार असला तरी योग्य काळजी घेतल्यास तो नियंत्रणात ठेवता येतो.
घाबरण्याची गरज नाही
Hepatitis B चे निदान झाले म्हणजे गर्भधारणेबाबत घाबरण्याची गरज नाही. आजच्या आधुनिक वैद्यकीय सुविधांमुळे हा संसर्ग प्रभावीपणे नियंत्रित करता येतो.
लवकर तपासणी, योग्य उपचार आणि जन्मानंतर त्वरित लसीकरण यामुळे बाळाचे संरक्षण प्रभावीपणे करता येते.
म्हणूनच गर्भवती महिलांनी नियमित तपासणी करून डॉक्टरांच्या सल्ल्याचे पालन करणे आवश्यक आहे. योग्य वैद्यकीय मार्गदर्शन आणि काळजी घेतल्यास हिपॅटायटिस बी असलेल्या मातांना सुरक्षितपणे निरोगी बाळाला जन्म देणे पूर्णपणे शक्य आहे.
