सध्या उन्हाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर बाजारात आंब्यांची रेलचेल दिसत आहे. रसरशीत, पिवळेधमक आणि आकर्षक दिसणारे आंबे ग्राहकांना भुरळ घालत आहेत. मात्र, या आंब्यांच्या चमकदार रूपामागे एक गंभीर आणि धक्कादायक वास्तव दडलेले असल्याचा खुलासा नुकत्याच झालेल्या स्टिंग ऑपरेशनमधून समोर आला आहे. नवी मुंबईतील वाशी येथील APMC मार्केटमध्ये आंबे कृत्रिमरीत्या पिकवण्यासाठी बंदी असलेल्या रसायनांचा वापर होत असल्याचा आरोप या व्हिडीओमुळे समोर आला आहे.
सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या या स्टिंग ऑपरेशनमध्ये काही व्यापारी आणि कामगार आंबे लवकर पिकवण्यासाठी ‘कॅल्शियम कार्बाईड’ या घातक रसायनाचा वापर करताना दिसत आहेत. हा प्रकार केवळ कायद्याचे उल्लंघन नाही, तर थेट ग्राहकांच्या आरोग्यावर परिणाम करणारा आहे.
काय आहे ‘कॅल्शियम कार्बाईड’चा धोका?
‘कॅल्शियम कार्बाईड’ हे रसायन पाण्याच्या संपर्कात आल्यानंतर ‘अॅसिटिलीन’ वायू तयार करते. हा वायू फळे जलद पिकवण्यासाठी वापरला जातो. मात्र, या प्रक्रियेत तयार होणाऱ्या वायूमध्ये आर्सेनिक आणि फॉस्फरससारखे विषारी घटक असू शकतात, जे मानवी शरीरासाठी अत्यंत घातक आहेत.
Related News
पोलीस बंदोबस्तात वृक्षतोड? उपसरपंचाच्या इशाऱ्याने प्रशासन सतर्क
तामिळनाडूच्या राजकारणात राज्यपाल ठरणार गेमचेंजर
कल्याणमध्ये कचऱ्याचं साम्राज्य; नाल्यात उतरून क्रिकेट खेळत मनसेचं अनोखं आंदोलन
बीडमध्ये धक्कादायक प्रकार! मृत बाळ 22 तास आईच्या पोटातच; खासगी रुग्णालयावर गंभीर आरोप
Ratnagiri CNG Crisis 2026 : रत्नागिरीत CNG साठी 2 तासांची प्रतीक्षा, वाहनांच्या लांबच लांब रांगा; रिक्षाचालक संकटात
12 क्विंटल कांदा विकूनही हातात शून्य! शेतकऱ्याला उलट भरावा लागला 1 रुपया; बळीराजाच्या वेदनेची धक्कादायक कहाणी
भारतामध्ये Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) ने या रसायनावर पूर्ण बंदी घातली आहे. तरीही काही व्यापारी नफा कमावण्यासाठी नियमांचे उल्लंघन करत असल्याचे या प्रकरणातून स्पष्ट होत आहे.
स्टिंग ऑपरेशनने काय उघड केले?
व्हिडीओमध्ये स्पष्ट दिसते की, आंबे बंद खोलीत ठेवून त्यावर रसायनांची प्रक्रिया केली जाते. काही तासांतच कच्चे आंबे पिवळेधमक दिसू लागतात. नैसर्गिकरित्या पिकण्यासाठी 5-7 दिवस लागणारे आंबे काही तासांत विक्रीसाठी तयार केले जातात.या प्रकारामुळे बाजारात मोठ्या प्रमाणावर कृत्रिमरीत्या पिकवलेले आंबे विकले जात असल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम
तज्ञांच्या मते, कॅल्शियम कार्बाईड वापरलेल्या आंब्यांचे सेवन केल्यास अनेक गंभीर समस्या उद्भवू शकतात:
- डोकेदुखी आणि चक्कर येणे
- उलट्या आणि पोटदुखी
- श्वास घेण्यास त्रास
- लिव्हर आणि किडनीवर परिणाम
- दीर्घकालीन वापरामुळे कॅन्सरचा धोका वाढण्याची शक्यता
विशेषतः लहान मुले, गर्भवती महिला आणि वृद्ध व्यक्तींसाठी हे अधिक धोकादायक ठरू शकते.
प्रशासनाची कारवाई
या प्रकरणानंतर अन्न व औषध प्रशासन (FDA) सतर्क झाले असून संबंधित आंब्यांचे नमुने तपासणीसाठी घेण्यात आले आहेत. दोषी आढळल्यास संबंधितांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.दरम्यान, काही व्यापाऱ्यांनी हे आरोप फेटाळले असून, “आम्ही कोणतेही हानिकारक रसायन वापरत नाही,” असा दावा केला आहे. मात्र, तपास अहवालानंतरच सत्य स्पष्ट होणार आहे.
नैसर्गिक आणि केमिकल आंबे ओळखण्याचे 5 सोपे मार्ग
ग्राहकांनी खालील बाबी लक्षात ठेवून आंबे खरेदी करावेत:
- रंग:
नैसर्गिक आंबा पूर्णपणे एकसारखा पिवळा नसतो. त्यात हिरवट आणि पिवळा रंग मिश्र असतो. - वास:
नैसर्गिक आंब्याला गोड सुगंध असतो. केमिकल आंब्याला वास नसतो किंवा विचित्र वास येतो. - स्पर्श:
नैसर्गिक आंबा थोडा मऊ असतो, तर केमिकल आंबा बाहेरून कठीण वाटतो. - डाग:
नैसर्गिक आंब्यावर छोटे काळे डाग असू शकतात. - चव:
नैसर्गिक आंबा गोड आणि रसाळ असतो, तर कृत्रिम आंब्याची चव फिकी असते.
ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा इशारा
चमकदार आणि अतिशय आकर्षक दिसणारे आंबे खरेदी करताना ग्राहकांनी सावध राहणे अत्यावश्यक आहे. स्वस्त दरात किंवा अतिशय परफेक्ट दिसणारे आंबे संशयास्पद असू शकतात.आंबे खाण्यापूर्वी ते स्वच्छ पाण्याने धुणे आणि शक्य असल्यास काही वेळ पाण्यात भिजवून ठेवणे अधिक सुरक्षित ठरते.
मोठा प्रश्न: नफा की आरोग्य?
या घटनेमुळे एक मोठा प्रश्न उपस्थित झाला आहे – व्यापाऱ्यांसाठी नफा महत्त्वाचा की ग्राहकांचे आरोग्य? अन्न सुरक्षा नियम असूनही अशा प्रकारे रसायनांचा वापर होत असेल, तर यंत्रणेची अंमलबजावणी कितपत प्रभावी आहे, यावरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
वाशी APMC मार्केटमधील या स्टिंग ऑपरेशनने संपूर्ण राज्यात खळबळ उडवली आहे. ग्राहकांनी सजग राहणे आणि प्रशासनाने कठोर कारवाई करणे ही काळाची गरज आहे. अन्यथा, ‘आंबा – फळांचा राजा’ म्हणून ओळखला जाणारा हा फळ आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतो.
read also : https://ajinkyabharat.com/expert-advice-5-foods-to-eat-to-prevent-white-spots/
