Savings Account Balance Limit : बचत खात्यात किती पैसे ठेवले पाहिजे? 50/30/20 चा गोल्डन नियम काय? जाणून घ्या
आजच्या काळात प्रत्येक व्यक्तीसाठी बँकेतील बचत खाते अत्यंत महत्त्वाचे झाले आहे. पगार जमा करण्यापासून ते ऑनलाइन व्यवहार, घरखर्च, बिल भरणे आणि अचानक उद्भवणाऱ्या आर्थिक गरजांसाठी बचत खात्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. अनेकांना बँकेत पैसे ठेवणे सुरक्षित वाटते. मात्र, बचत खात्यात गरजेपेक्षा जास्त रक्कम ठेवणे नेहमीच फायदेशीर ठरेल असे नाही.
अनेकांच्या मनात एक महत्त्वाचा प्रश्न असतो की, बचत खात्यात नेमके किती पैसे ठेवले पाहिजेत? आर्थिक नियोजन करताना या प्रश्नाचे उत्तर समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. तज्ज्ञांच्या मते, दैनंदिन खर्च आणि आपत्कालीन गरजा लक्षात घेऊन बचत खात्यात मर्यादित रक्कम ठेवणे आणि उर्वरित पैशांचे योग्य नियोजन करणे फायदेशीर ठरू शकते.
बचत खात्यात किती पैसे ठेवावेत?
बचत खात्यात किती रक्कम ठेवावी, यासाठी प्रत्येकासाठी एकच निश्चित आकडा लागू होत नाही. तुमचे मासिक उत्पन्न, खर्च, कर्ज, कुटुंबातील सदस्य आणि आर्थिक जबाबदाऱ्या यावर ही रक्कम अवलंबून असते.
Related News
शिवसेना कोणाची? सुप्रीम कोर्टात सुनावणी सुरू असतानाच उद्धव ठाकरेंचं जनतेला मोठं आवाहन
सलमान खाननंतर आमिर खानही कायद्याच्या कचाट्यात; 18 सप्टेंबरला कोर्टात काय होणार?
मोठी आनंदवार्ता! आता UPI ने काढता येणार PF, कामगार मंत्रालयाने सांगितली तारीख
दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी 5 शेअर्सवर ब्रोकरेज बुलिश; Airtelसह ‘या’ स्टॉक्समध्ये 50% पर्यंत कमाईची संधी!
जगाला ज्याची भीती तेच होतंय! पुतिन यांचं घातक प्लॅनिंग; नाटो देशांवर संकट?
‘खमण ढोकळा’ बनवताना फुगत नाही? फक्त 10 मिनिटांत घरच्या घरी बनवा मऊ, लुसलुशीत ढोकळा
इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांची प्रकृती गंभीर? मरणाच्या दारात असल्याचा धक्कादायक दावा; जगभर खळबळ
सामान्य आर्थिक नियोजनानुसार, एक ते दोन महिन्यांच्या नियमित खर्चासाठी लागणारी रक्कम बचत खात्यात सहज उपलब्ध ठेवणे उपयोगी ठरू शकते. यामध्ये घरभाडे, EMI, किराणा, वीज बिल, शिक्षण, विमा आणि इतर आवश्यक खर्चांचा समावेश होतो.
याशिवाय, अचानक येणाऱ्या खर्चासाठी स्वतंत्र आपत्कालीन निधी तयार करणे महत्त्वाचे आहे. हा निधी फक्त बचत खात्यातच ठेवण्याची गरज नाही. गरजेनुसार FD किंवा सहज उपलब्ध होणाऱ्या इतर सुरक्षित पर्यायांचाही विचार करता येतो.
काय आहे 50/30/20 बजेटिंगचा गोल्डन नियम?
पैशांचे योग्य नियोजन करण्यासाठी 50/30/20 नियम लोकप्रिय बजेटिंग पद्धतींपैकी एक आहे. या नियमानुसार तुमच्या मासिक उत्पन्नाचे तीन भाग करता येतात. त्यामुळे खर्च, मनोरंजन आणि बचत किंवा गुंतवणूक यामध्ये संतुलन राखण्यास मदत होते.
50 टक्के रक्कम गरजेच्या खर्चासाठी
तुमच्या मासिक उत्पन्नातील सुमारे 50 टक्के रक्कम आवश्यक खर्चांसाठी राखून ठेवण्याचा या नियमाचा सल्ला आहे.
यामध्ये घरभाडे किंवा गृहकर्जाचा EMI, किराणा सामान, वीज आणि मोबाईल बिल, शिक्षणाचा खर्च, विम्याचा हप्ता, प्रवासाचा आवश्यक खर्च आणि घरातील इतर गरजेच्या वस्तूंचा समावेश होऊ शकतो.
मात्र, प्रत्येक व्यक्तीचा खर्च वेगळा असल्याने हा 50 टक्क्यांचा आकडा परिस्थितीनुसार कमी-जास्त होऊ शकतो.
30 टक्के रक्कम इच्छेनुसार खर्चासाठी
उत्पन्नातील सुमारे 30 टक्के रक्कम आपल्या इच्छेनुसार किंवा जीवनशैलीशी संबंधित खर्चासाठी वापरता येऊ शकते.
यामध्ये हॉटेलमध्ये जेवणे, पिकनिक, सिनेमा, मनोरंजन, शॉपिंग, पर्यटन किंवा इतर आवडीच्या गोष्टींचा समावेश होऊ शकतो.
या पद्धतीमुळे बचत करताना आपल्या गरजा आणि मनोरंजन पूर्णपणे बंद करण्याची आवश्यकता राहत नाही. मात्र, या खर्चावर नियंत्रण ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
20 टक्के रक्कम बचत आणि गुंतवणुकीसाठी
उत्पन्नातील किमान 20 टक्के रक्कम बचत आणि गुंतवणुकीसाठी बाजूला ठेवण्याचा 50/30/20 नियम सांगतो.
ही रक्कम आपत्कालीन निधी तयार करण्यासाठी, FD, म्युच्युअल फंड किंवा भविष्यातील आर्थिक उद्दिष्टांसाठी वापरता येऊ शकते. मात्र, गुंतवणूक करताना संबंधित पर्यायातील जोखीम, परतावा आणि तुमची आर्थिक उद्दिष्टे लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
बचत खात्यात जास्त पैसे का ठेवू नयेत?
बचत खात्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्यातील पैसे तुलनेने सहज उपलब्ध असतात. मात्र, दीर्घकाळासाठी मोठी रक्कम केवळ बचत खात्यात ठेवणे नेहमीच फायदेशीर ठरेल असे नाही.
बचत खात्यावर मिळणारे व्याज अनेकदा महागाईच्या दरापेक्षा कमी असू शकते. त्यामुळे खात्यातील पैशांची वास्तविक क्रयशक्ती कालांतराने कमी होण्याची शक्यता असते.
उदाहरणार्थ, आज एखाद्या वस्तूसाठी 10 हजार रुपये खर्च होत असतील, तर भविष्यात महागाईमुळे त्याच वस्तूसाठी अधिक पैसे द्यावे लागू शकतात. त्यामुळे दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी असलेली अतिरिक्त रक्कम योग्य आर्थिक नियोजनानुसार विविध बचत किंवा गुंतवणूक साधनांमध्ये ठेवण्याचा विचार करता येतो.
बचत खात्यातील आपत्कालीन निधी कधी वापरावा?
आपत्कालीन निधी म्हणजे अचानक निर्माण झालेल्या आर्थिक संकटाच्या वेळी उपयोगी पडणारी रक्कम. हा निधी अनावश्यक शॉपिंग किंवा मनोरंजनासाठी वापरण्याऐवजी खरोखरच गरज असताना वापरणे योग्य ठरते.
अचानक नोकरी गेल्यास, उत्पन्न काही काळ बंद झाल्यास किंवा मोठा अनपेक्षित खर्च समोर आल्यास या निधीचा उपयोग होऊ शकतो. त्याचप्रमाणे वैद्यकीय आणीबाणी, घराची तातडीची दुरुस्ती किंवा वाहनाच्या मोठ्या दुरुस्तीसाठीही या पैशांचा वापर करता येऊ शकतो.
बचत खाते आणि गुंतवणूक यामध्ये संतुलन महत्त्वाचे
संपूर्ण पैसा बचत खात्यात ठेवणे किंवा संपूर्ण पैसा गुंतवणुकीत टाकणे, या दोन्ही गोष्टी प्रत्येकासाठी योग्य असतीलच असे नाही. दैनंदिन गरजा आणि तातडीच्या खर्चासाठी बचत खात्यात पुरेशी रक्कम असणे आवश्यक आहे.
त्याचवेळी, भविष्यासाठी आवश्यक असलेली अतिरिक्त रक्कम तुमच्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार योग्य ठिकाणी ठेवणे महत्त्वाचे आहे. घर खरेदी, मुलांचे शिक्षण, निवृत्ती किंवा इतर मोठ्या आर्थिक उद्दिष्टांसाठी स्वतंत्र नियोजन केल्यास आर्थिक स्थैर्य मिळवण्यास मदत होऊ शकते.
50/30/20 नियम प्रत्येकासाठी तंतोतंत लागू होतो का?
50/30/20 हा एक सामान्य बजेटिंग नियम आहे. प्रत्येक व्यक्तीची आर्थिक परिस्थिती वेगळी असल्यामुळे तो तंतोतंत पाळणे आवश्यक नाही. ज्यांच्यावर मोठा गृहकर्जाचा EMI आहे, त्यांचा आवश्यक खर्च 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त असू शकतो. तर काही जण 20 टक्क्यांपेक्षा अधिक रक्कम बचत किंवा गुंतवणुकीसाठी बाजूला ठेवू शकतात.
त्यामुळे या नियमाकडे कठोर नियम म्हणून न पाहता आर्थिक नियोजनाचा एक साधा मार्गदर्शक म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरते.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, बचत खात्यात दैनंदिन गरजा आणि तातडीच्या खर्चासाठी आवश्यक रक्कम ठेवा. उर्वरित पैशांचे तुमच्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार बचत, आपत्कालीन निधी आणि गुंतवणुकीमध्ये योग्य विभाजन करा. 50/30/20 नियमाचा आधार घेतल्यास महिन्याच्या उत्पन्नाचे नियोजन अधिक शिस्तबद्ध पद्धतीने करता येऊ शकते.
