प्रदुषणातही फुप्फुसे कार्यक्षम ठेवा, रामदेव बाबांनी सांगितलेले प्राणायाम आणि योगासने
दिल्ली, मुंबई, कोल्हापूर किंवा पुण्यासारख्या महानगरांमध्ये हिवाळ्यात प्रदुषणाची पातळी मोठ्या प्रमाणात वाढते. या प्रदुषणाचा सर्वात गंभीर परिणाम फुप्फुसांवर होतो. वाढत्या धूळ, धूर, वाहनांचे उत्सर्जन, उद्योगधंद्यांमधून निघणारे धुएं आणि घरगुती धूर यामुळे लोकांच्या श्वसनसंस्थेवर मोठा भार पडतो. यामुळे एलर्जी, श्वास घेण्यास त्रास, सर्दी-खोकला, अस्थमा, ब्रॉन्कायटिस, फुप्फुसांचा दमा, आणि इतर श्वसन समस्या उद्भवतात.
रामदेव बाबा यांनी अशा परिस्थितीत फुप्फुसाचे आरोग्य टिकवण्यासाठी योग आणि प्राणायामाचे महत्त्व सांगितले आहे. प्राणायाम आणि योगासने शरीरातील श्वसन प्रक्रिया सुधारतात, फुप्फुसाचे स्नायू बळकट करतात आणि शरीरातील कफ कमी करतात. नियमित योगाभ्यासामुळे फुप्फुसांना अधिक ऑक्सिजन मिळतो आणि हृदय, फुफ्फुस आणि मस्तिष्क यांचा समन्वय सुधारतो.
योगामुळे फुप्फुसाचे आरोग्य कसे टिकते?
योग आणि प्राणायाम श्वसनसंस्थेच्या कार्यक्षमतेसाठी अत्यंत फायदेशीर आहेत. यामुळे:
Related News
Are You Suffering From Thyroid Problems ? हे 7 चमत्कारी व्यायाम बदलतील तुमचे आयुष्य
प्रसन्न मन हेच सर्व सिद्धीचे कारण – प्रिया पानझाडे
हिवाळ्यातही तहान नाही? 5 सोप्या उपायांनी राहा हायड्रेटेड
बाजारातील चमकदार रताळ्यांना फसू नका! 2 मिनिटांत ओळखा खरे आणि नकली रताळे
कापूर वापरण्याचे ५ सुपर फायदे , जे प्रत्येकाने माहित असायला हवे
America मध्ये होणाऱ्या मृत्यूचे 7 भयानक कारणे
Bath with Saltwater : 6 महत्त्वाच्या टिप्स त्वचेसाठी आरोग्यदायी ठेवण्यासाठी
भाज्या स्वच्छ करण्याच्या 5 अत्यंत प्रभावी घरगुती उपाय: फक्त पाणी नाही तर… शेवटचा उपाय नक्की ट्राय करा
4 Natural Drinks जे तुमच्या त्वचेला डागमुक्त आणि ताजेतवाने बनवतील – आजपासून सुरू करा
मासिक period क्रॅम्प्सपासून सुटका: घरगुती 5 उपाय ट्राय करा
फुप्फुस अधिक ऑक्सिजन घेण्यास सक्षम होतात.
श्वसनाच्या स्नायू मजबूत होतात आणि श्वास घेणे सहज होते.
फुप्फुसात जमा झालेला कफ बाहेर निघतो आणि स्वच्छता राखली जाते.
तणाव कमी होतो, ज्यामुळे श्वासोच्छ्वास सुधारतो.
श्वसनसंस्थेची क्षमता वाढते, शरीराची रोगप्रतिकारक क्षमता सुधारते.
रामदेव बाबांनी काही योगासने विशेषतः फुप्फुसासाठी फायदेशीर असल्याचे सांगितले आहे. चला पाहूया ती कोणती आहेत.
१. कपालभाती प्राणायाम
कपालभाती हा प्राणायाम फुप्फुसांची कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. यामध्ये जोरदार श्वास बाहेर टाकणे आणि नैसर्गिक श्वास घेणे यावर भर दिला जातो.
फुप्फुसातील जमलेला कफ कमी होतो.
फुप्फुसावरचा दाब कमी होतो आणि ऑक्सिजनचे प्रमाण वाढते.
शरीरातील टॉक्सिन्स बाहेर निघतात आणि फुप्फुसांची स्नायू बळकट होतात.
तणाव कमी होतो, ज्यामुळे श्वास घेण्यास त्रास कमी होतो.
कपालभाती प्राणायाम रोज सकाळी रिकाम्या पोटी किंवा संध्याकाळी १०-१५ मिनिटे करणे फुप्फुसासाठी फायदेशीर ठरते.
२. भुजंगासन
भुजंगासन म्हणजे कोबरा पोज, हे फुप्फुसांच्या क्षमता वाढवण्यासाठी उपयुक्त आहे. या योगासनात शरीराचा छातीचा भाग पुढे उचला जातो.
फुप्फुसांना अधिक जागा मिळते, ज्यामुळे खोल श्वास घेणे सोपे होते.
ऑक्सिजनचे प्रमाण वाढते.
फुप्फुसांची स्नायू जखडलेली असतील तर ती मोकळी होतात.
श्वास घेण्यास थकवा कमी होतो.
भुजंगासन नियमित केल्याने फुप्फुसांची कार्यक्षमता वाढते आणि श्वसनसंस्था अधिक सक्षम होते.
३. वक्रासन
वक्रासन हा आसन फुप्फुसांसाठी तसेच छातीच्या स्नायूंना लवचिक करण्यासाठी लाभदायक आहे.
शरीराच्या मध्यभागाला वाकवून फुप्फुसांसाठी जागा तयार होते.
खोल श्वास घेणे सोपे होते.
फुप्फुसांतील जखडणे कमी होते आणि श्वसन प्रक्रिया सुधारते.
छाती आणि फुप्फुसाचे स्नायू मोकळे होतात.
वक्रासन नियमित करणे फुप्फुसांसाठी आणि शरीराच्या मध्यभागातील स्नायूंच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते.
४. मकरासन
मकरासन हा आरामदायी आसन आहे, ज्यामुळे फुप्फुसांना थेट फायदा होतो.
फुप्फुसांना आराम मिळतो, श्वास हळू आणि खोल होतात.
तणाव कमी होतो.
श्वसनसंस्था अधिक कार्यक्षम बनते.
हृदयाचे कार्य आणि रक्ताभिसरण सुधारते.
मकरासन रोज ५-१० मिनिटे करण्याने फुप्फुस अधिक सक्षम होतात आणि शरीरातील ऑक्सिजनचा प्रवाह सुधारतो.
फुप्फुसांचे आरोग्य टिकवण्यासाठी इतर उपाय
योग आणि प्राणायामासोबत खालील उपाय करून फुप्फुसांचे आरोग्य टिकवता येते:
धूम्रपान आणि प्रदूषणापासून दूर रहा – सिगारेट, हुक्का, धूर आणि औद्योगिक प्रदूषण फुप्फुसावर गंभीर परिणाम करतात.
घरात आणि खोलीत व्हेंटिलेशन चांगले ठेवा – स्वच्छ आणि ताजी हवा मिळणे आवश्यक आहे.
दैनिक प्राणायाम – रोज १०-१५ मिनिटे डीप ब्रीदींग किंवा प्राणायाम करणे फायदेशीर ठरते.
कार्डिओ व्यायाम – जलद चालणे, धावणे किंवा सायकलिंग करणे फुप्फुसांची क्षमता वाढवते.
पाणी पुरेसे प्या – शरीरात हायड्रेशन असल्यास फुप्फुसातील कफ पातळ राहतो आणि श्वसन सोपे होते.
प्रदूषणाच्या काळात श्वसनसंस्थेचे आरोग्य टिकवण्याचे महत्त्व
हिवाळ्यात प्रदुषण अधिक वाढते, त्यामुळे एलर्जी, श्वासोच्छ्वासाचे विकार, फुप्फुसांचा दमा, श्वसनाचे अन्य आजार निर्माण होतात.
रामदेव बाबांचे प्राणायाम आणि योगासने फुप्फुसांच्या आरोग्यासाठी नैसर्गिक थेरपीसारखे आहेत.
फुप्फुस अधिक ऑक्सिजन घेण्यास सक्षम होतात.
श्वसनसंस्था अधिक कार्यक्षम होते.
शरीरातील टॉक्सिन्स बाहेर निघतात.
तणाव कमी होतो, जे फुप्फुसांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
वाढत्या प्रदुषणात फुप्फुसाचे आरोग्य टिकवण्यासाठी योग, प्राणायाम, नियमित व्यायाम, ताजी हवा आणि संतुलित आहार आवश्यक आहे. कपालभाती, भुजंगासन, वक्रासन आणि मकरासन या योगासनांचा नियमित सराव केल्यास फुप्फुस अधिक सक्षम होतात. प्राणायामामुळे फुप्फुसांतील ऑक्सिजनचे प्रमाण वाढते आणि श्वासोच्छ्वास सुधारतो.
हे सगळे उपाय नियमीत केल्यास लोकांना प्रदुषणाच्या काळातही फुप्फुसांचे आरोग्य टिकवता येते आणि श्वसनाची समस्या कमी होते. रामदेव बाबांनी सांगितलेले योगासने आणि प्राणायाम हे फुप्फुसांसाठी नैसर्गिक थेरपीचे काम करतात, जे प्रत्येकासाठी उपयोगी आहेत.
read also:https://ajinkyabharat.com/smriti-mandhana-wedding-palash/
