हेले लिंग : ‘मी परदेशी हेर नाही!’; PM मोदींना प्रश्न विचारल्यानंतर नॉर्वेच्या पत्रकाराचा जोरदार खुलासा
ओस्लो : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नॉर्वे दौऱ्यादरम्यान झालेल्या एका पत्रकार परिषदेनं आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी चर्चा निर्माण केली आहे. नॉर्वेची पत्रकार हेले लिंग यांनी पंतप्रधान मोदींना थेट प्रश्न विचारल्यानंतर निर्माण झालेल्या वादावर आता स्वतः समोर येत सविस्तर स्पष्टीकरण दिलं आहे. “मी कोणत्याही देशाची हेर नाही, पत्रकार म्हणून प्रश्न विचारणं हेच माझं काम आहे,” असं ठाम विधान करत त्यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर अनेक पोस्ट शेअर केल्या.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सध्या पाच देशांच्या दौऱ्यावर आहेत. या दौऱ्यात त्यांनी नॉर्वेची राजधानी ओस्लो येथे नॉर्वेचे पंतप्रधान जोनास गहर स्टोर यांच्यासोबत संयुक्त पत्रकार परिषद घेतली. याच पत्रकार परिषदेत हेले लिंग यांनी मानवाधिकार आणि पत्रकारिता स्वातंत्र्याशी संबंधित प्रश्न विचारले. त्यांच्या प्रश्नांनंतर काही क्षण वातावरण तणावपूर्ण झालं आणि हा व्हिडीओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाला.
Related News
ना शाहरुख ना सलमान! सुशांत सिंह राजपूतचा ‘हा’ ऐतिहासिक रेकॉर्ड आजही अभेद्य, 9 वर्षांनंतरही कोणी मोडू शकले नाही
32 वेळा एव्हरेस्ट सर! Kami Rita Sherpa यांचा ऐतिहासिक आणि थरारक विश्वविक्रम
तीन सख्ख्या भावंडांसह राज्यात 6 जणांचा दुर्दैवी बुडून मृत्यू; अमरावती, नाशिक आणि अहिल्यानगर हादरले
अति शहाणपणा नडला! पाकिस्तानच्या ‘इस्लामिक NATO’ला भारताचा धडाकेबाज मास्टरस्ट्रोक
कॉकरोच जनता पार्टीचा धडाकेबाज उदय! 24 तासांत लाखो तरुणांचा जबरदस्त पाठिंबा
68 वर्षांनंतर उलगडलं अमेरिकेतील ‘मार्टिन फॅमिली’चं थरारक रहस्य; नदीच्या 50 फूट खोल सापडली कार, धक्कादायक सत्य आलं समोर
5 फुटांचा धक्कादायक साप सलमान खानच्या गॅलेक्सी अपार्टमेंटमध्ये; हवालदाराच्या सतर्कतेने टळला मोठा अनर्थ
मुंबईकरांना 5 मोठे महागाईचे धक्के! पेट्रोल, दूधानंतर आता पाव- ब्रेडही महाग
7 धक्कादायक खुलासे! Twisha Sharma Death Case ने देश हादरला; लग्नानंतर अवघ्या 5 महिन्यांत संपलं आयुष्य
नेमका प्रश्न काय होता?
पत्रकार हेले लिंग यांनी भारतातील पत्रकारिता स्वातंत्र्य, मानवाधिकार आणि लोकशाहीच्या मुद्द्यांवर प्रश्न उपस्थित केला. त्यांनी जागतिक प्रेस फ्रीडम इंडेक्सचा उल्लेख करत नॉर्वे पहिल्या क्रमांकावर तर भारत १५७ व्या क्रमांकावर असल्याचं नमूद केलं. त्यानंतर त्यांनी भारतावर विश्वास का ठेवावा, असा थेट सवाल केला.
या प्रश्नानंतर पत्रकार परिषदेत काही काळ गोंधळाचं वातावरण निर्माण झालं. सोशल मीडियावर अनेकांनी हेले लिंग यांच्या प्रश्नाचं समर्थन केलं, तर काहींनी त्यांच्यावर भारतविरोधी अजेंडा राबवल्याचा आरोप केला.
‘प्रश्न विचारणं हीच खरी पत्रकारिता’
वाद वाढल्यानंतर हेले लिंग यांनी X वर पोस्ट करत स्वतःची भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी म्हटलं की, “पत्रकारितेचं काम म्हणजे सत्तेत असलेल्या लोकांना प्रश्न विचारणं. तयार उत्तरं स्वीकारणं नव्हे, तर स्पष्ट आणि थेट उत्तरं मिळवणं ही पत्रकारांची जबाबदारी असते.”
त्या पुढे म्हणाल्या, “जर एखादा नेता प्रश्न टाळण्याचा प्रयत्न करत असेल, तर पत्रकारांनी अधिक स्पष्टता मागणं स्वाभाविक आहे. लोकशाहीत सत्ताधाऱ्यांना प्रश्न विचारले गेले पाहिजेत.”
त्यांच्या या वक्तव्यानंतर आंतरराष्ट्रीय पत्रकार संघटनांनीही चर्चेला सुरुवात केली आहे. काही पत्रकारांनी हेले लिंग यांच्या भूमिकेचं समर्थन केलं, तर काहींनी पत्रकार परिषदेत प्रश्न विचारण्याची पद्धत योग्य होती का यावर प्रश्न उपस्थित केले.
‘मी कोणत्याही सरकारची एजंट नाही’
सोशल मीडियावर हेले लिंग यांच्यावर अनेक प्रकारचे आरोप करण्यात आले. काही युजर्सनी त्यांना “विदेशी एजंट” किंवा “भारतविरोधी प्रचारक” म्हटलं. या आरोपांना उत्तर देताना त्यांनी अत्यंत भावनिक पोस्ट केली.
“मला असं स्पष्टीकरण द्यावं लागेल असं कधी वाटलं नव्हतं. मी कोणत्याही परदेशी सरकारसाठी काम करत नाही. मी पत्रकार आहे आणि सध्या मुख्यत्वे नॉर्वेत काम करते,” असं त्यांनी स्पष्ट केलं.
त्यांनी सांगितलं की, त्यांनी आणि त्यांच्या सहकाऱ्याने मानवाधिकाराशी संबंधित प्रश्न विचारले होते आणि त्यामागे कोणताही राजकीय हेतू नव्हता. “भारतासारख्या मोठ्या लोकशाही देशाकडून जगाला अपेक्षा असतात. त्यामुळे प्रश्न विचारणं आवश्यक आहे,” असंही त्या म्हणाल्या.
PM भारतीय सोशल मीडियावर तीव्र प्रतिक्रिया
हेले लिंग यांच्या प्रश्नानंतर भारतीय सोशल मीडियावर दोन गट पडल्याचं दिसून आलं. एका गटाने पत्रकारितेच्या स्वातंत्र्याचं समर्थन करत त्यांच्या धाडसाचं कौतुक केलं. “लोकशाहीत प्रश्न विचारणं महत्त्वाचं आहे,” असं अनेकांनी म्हटलं.
दुसऱ्या बाजूला, अनेकांनी हेले लिंग यांच्यावर भारताची प्रतिमा खराब करण्याचा आरोप केला. काही युजर्सनी पाश्चिमात्य माध्यमं भारताबाबत नेहमी नकारात्मक दृष्टिकोन ठेवतात, असा दावा केला.
विशेष म्हणजे, या संपूर्ण घटनेचा व्हिडीओ काही तासांतच लाखो वेळा पाहिला गेला. X, यूट्यूब आणि इंस्टाग्रामवर या घटनेवर मोठ्या प्रमाणात चर्चा सुरू झाली.
भारतातील पत्रकारिता स्वातंत्र्याचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत
या घटनेनंतर भारतातील पत्रकारिता स्वातंत्र्याचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. आंतरराष्ट्रीय संस्था ‘रिपोर्टर्स विदाऊट बॉर्डर्स’च्या प्रेस फ्रीडम इंडेक्समध्ये भारताची घसरलेली रँकिंग अनेकदा चर्चेचा विषय ठरली आहे.
सरकारकडून मात्र भारतात पत्रकारितेचं पूर्ण स्वातंत्र्य असल्याचा दावा केला जातो. केंद्र सरकारनं यापूर्वी अनेकदा म्हटलं आहे की, भारत हा जगातील सर्वात मोठा लोकशाही देश आहे आणि येथे माध्यमांना स्वतंत्रपणे काम करण्याची संधी आहे.
मात्र विरोधक आणि काही आंतरराष्ट्रीय संस्था सरकारवर दबाव टाकण्याचा आरोप करत असतात. त्यामुळे नॉर्वेतील ही पत्रकार परिषद केवळ एका प्रश्नापुरती मर्यादित न राहता मोठ्या राजकीय आणि वैचारिक चर्चेचं कारण ठरली आहे.
मोदींनी प्रश्नाला उत्तर दिलं का?
सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडीओमध्ये पंतप्रधान मोदी प्रश्न ऐकल्यानंतर पुढे निघून जाताना दिसतात, असा दावा काही युजर्सनी केला. मात्र अधिकृत कार्यक्रमात नेमकं काय घडलं याबाबत विविध दावे करण्यात येत आहेत.
काहींचं म्हणणं आहे की, पत्रकार परिषदेसाठी मर्यादित वेळ असल्यामुळे सर्व प्रश्नांना उत्तरं देणं शक्य नव्हतं. तर काहींनी हा प्रश्न मुद्दाम टाळण्यात आल्याचा आरोप केला.
याबाबत भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाकडून अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नसली तरी सोशल मीडियावर या घटनेची चर्चा थांबण्याची चिन्हं दिसत नाहीत.
आंतरराष्ट्रीय माध्यमांचं लक्ष
या घटनेनंतर अनेक आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनीही या विषयावर बातम्या प्रसिद्ध केल्या. विशेषतः पत्रकारिता स्वातंत्र्य, मानवाधिकार आणि लोकशाही यासारख्या विषयांवर भारताची भूमिका काय आहे, यावर चर्चा सुरू झाली.
नॉर्वेसारख्या देशांमध्ये पत्रकार परिषदांमध्ये थेट आणि कठोर प्रश्न विचारण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे हेले लिंग यांनी विचारलेला प्रश्न तेथील पत्रकारितेच्या संस्कृतीचा भाग असल्याचं काही विश्लेषकांचं मत आहे.
लोकशाहीत प्रश्न विचारणं किती महत्त्वाचं?
या घटनेमुळे पुन्हा एकदा लोकशाहीतील माध्यमांची भूमिका चर्चेत आली आहे. सत्ताधाऱ्यांना कठोर प्रश्न विचारणं हे पत्रकारांचं कर्तव्य मानलं जातं. मात्र त्याच वेळी पत्रकारांनी निष्पक्षता आणि जबाबदारीही पाळणं आवश्यक असल्याचं मत व्यक्त केलं जात आहे.
सोशल मीडियाच्या युगात कोणताही छोटा प्रसंग काही मिनिटांत जागतिक चर्चेचा विषय बनतो. नॉर्वेत झालेली ही घटना त्याचं ताजं उदाहरण मानलं जात आहे.
पुढे काय?
हेले लिंग यांच्या स्पष्टीकरणानंतर वाद काही प्रमाणात शांत होईल का, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरणार आहे. मात्र या संपूर्ण प्रकरणानं पत्रकारिता, लोकशाही, मानवाधिकार आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारण यावर मोठी चर्चा सुरू केली आहे.
पंतप्रधान मोदींच्या परदेश दौऱ्यांमध्ये यापूर्वीही अनेकदा कठोर प्रश्न विचारले गेले आहेत. मात्र नॉर्वेतील या घटनेनं सोशल मीडियावर अभूतपूर्व प्रतिक्रिया उमटवल्या आहेत. येत्या काही दिवसांत हा विषय आणखी गाजण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
