पाकिस्तानचा दुहेरी खेळ उघड? शांततेच्या चर्चेसोबतच सौदी अरेबियाला शस्त्रपुरवठा; आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खळबळ
जागतिक पातळीवर अमेरिका–इराण तणाव कमी करण्यासाठी प्रयत्न सुरू असतानाच पाकिस्तानच्या भूमिकेबाबत मोठा वाद निर्माण झाला आहे. एका बाजूला शांततेसाठी मध्यस्थी करत असल्याचे भासवणारा पाकिस्तान दुसऱ्या बाजूला सौदी अरेबियाला शस्त्रपुरवठा करत असल्याची माहिती समोर आल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय राजकारणात खळबळ उडाली आहे.
इस्लामाबादमध्ये महत्त्वाची बैठक
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता संघर्ष रोखण्यासाठी पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद येथे उच्चस्तरीय बैठक आयोजित करण्यात आली होती. सुमारे २१ तास चाललेल्या या चर्चेकडे जगाचे लक्ष लागले होते.
या बैठकीतून युद्ध कायमस्वरूपी थांबवण्यासाठी काही तोडगा निघेल, अशी अपेक्षा होती. पाकिस्तानने दोन्ही देशांना एकत्र आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली असल्याचे सांगितले जात होते. मात्र, अखेरीस ही बैठक कोणताही ठोस निर्णय न घेता संपली.
Related News
KYC च्या नावाखाली घृणास्पद मागणी; जळगावात संतापजनक प्रकार उघड
डिझेलवर केंद्राचा मोठा निर्णय; करात तब्बल 36 रुपयांची वाढ
जयगड किल्ल्याचा रहस्यमय खजिना;50 वर्षांनंतरही गूढ कायम
सोन्याच्या दरात झपाट्याने वाढ; 10 ग्रॅमसाठी विक्रमी भाव
पाकिस्तानचा ‘दुहेरी’ चेहरा?
चर्चा निष्फळ ठरल्यानंतर काही धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. शांततेसाठी मध्यस्थी करत असताना पाकिस्तानने दुसरीकडे सौदी अरेबिया ला शस्त्र पुरवठा केल्याचे उघड झाले आहे.
यामुळे पाकिस्तानच्या भूमिकेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. एका बाजूला तो युद्ध थांबवण्यासाठी प्रयत्न करत असल्याचे दाखवत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला युद्धाशी संबंधित देशांना मदत करत असल्याने त्याच्या हेतूंवर संशय व्यक्त केला जात आहे.
सौदी अरेबियाला शस्त्र पुरवठा
मिळालेल्या माहितीनुसार पाकिस्तानने सौदी अरेबियाला अत्याधुनिक लष्करी उपकरणे, विशेषतः F-16 फायटर जेट पुरवले आहेत. या जेट्सच्या मदतीने सौदी अरेबिया आपल्या संरक्षण क्षमतेत वाढ करू शकतो.
ही मदत त्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाची ठरते, जेव्हा इराणने सौदी अरेबियातील अमेरिकन लष्करी तळांवर हल्ले केल्याची माहिती समोर आली होती. या हल्ल्यांमुळे सौदी अरेबियाचे मोठे नुकसान झाले होते.
संरक्षण कराराचा संदर्भ
काही महिन्यांपूर्वी पाकिस्तान आणि सौदी अरेबिया यांच्यात एक महत्त्वाचा संरक्षण करार झाला होता. या करारानुसार, एका देशावर झालेला हल्ला हा दुसऱ्या देशावर झालेला हल्ला मानला जाईल, अशी तरतूद करण्यात आली आहे.
या कराराच्या आधारेच पाकिस्तानने सौदी अरेबियाला मदत केल्याचे सांगितले जात आहे. हा करार दोन्ही देशांतील सामरिक संबंध अधिक मजबूत करण्यासाठी करण्यात आला होता.
इराणविरोधी भूमिका?
विशेष म्हणजे, सौदी अरेबियाने इराणच्या कारवायांचा वेळोवेळी निषेध केला आहे. त्यामुळे पाकिस्तानने अशा देशाला मदत करणे, जो इराणच्या विरोधात उभा आहे, यामुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे.
यामुळे पाकिस्तान प्रत्यक्षात कोणाच्या बाजूने आहे, हा प्रश्न निर्माण झाला आहे. तो खरोखरच शांततेसाठी काम करत आहे की स्वतःच्या सामरिक हितासाठी वेगळा खेळ खेळत आहे, याबाबत शंका उपस्थित केली जात आहे.
आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया
या घडामोडीनंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर विविध प्रतिक्रिया उमटू लागल्या आहेत. काही तज्ज्ञांच्या मते, पाकिस्तानने घेतलेली भूमिका ही त्याच्या परराष्ट्र धोरणातील “ड्युअल स्ट्रॅटेजी” दर्शवते.
एका बाजूला तो मध्यस्थीची भूमिका बजावून जागतिक स्तरावर आपली प्रतिमा सुधारण्याचा प्रयत्न करत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला सामरिक फायद्यासाठी शस्त्र व्यवहार करत आहे.
जागतिक तणाव वाढण्याची शक्यता
या प्रकरणामुळे आधीच तणावग्रस्त असलेल्या मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणखी बिघडण्याची शक्यता आहे. इराण, सौदी अरेबिया आणि अमेरिका यांच्यातील संबंध अधिक तणावपूर्ण होऊ शकतात.
जर या प्रकारच्या हालचाली सुरू राहिल्या, तर भविष्यात मोठ्या संघर्षाची शक्यता नाकारता येत नाही.
पाकिस्तानसाठी आव्हान
पाकिस्तानसमोर आता मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. एकीकडे त्याला जागतिक स्तरावर विश्वासार्हता टिकवून ठेवावी लागेल, तर दुसरीकडे त्याचे सामरिक हितसंबंधही जपावे लागतील.
या प्रकरणामुळे त्याच्या प्रतिमेला धक्का बसण्याची शक्यता असून, भविष्यातील कूटनीतिक चर्चांवरही याचा परिणाम होऊ शकतो.
इस्लामाबादमध्ये शांततेसाठी आयोजित करण्यात आलेल्या चर्चेसोबतच पाकिस्तानकडून सौदी अरेबियाला शस्त्र पुरवठा झाल्याची माहिती समोर आल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी खळबळ उडाली आहे.
पाकिस्तानचा हा कथित दुहेरी खेळ पुढील काळात किती गंभीर परिणाम घडवून आणतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. सध्या मात्र, या घडामोडींमुळे जागतिक राजकारणात नवे तणाव निर्माण झाले आहेत.
